آرتسونات یک مشتق نیمه مصنوعی و محلول در آب از ماده آرتمیسینین است که از گیاه درمنه کوهی به دست می آید. این دارو به عنوان خط اول درمان های اورژانسی عفونت های انگلی شدید در سراسر جهان شناخته می شود.
موارد مصرف تایید شده داروی آرتسوناتاین بخش شامل مواردی است که به طور رسمی توسط مراجع نظارتی بین المللی مانند سازمان غذا و داروی آمریکا و سازمان بهداشت جهانی تایید شده اند و شواهد بالینی سطح اول پشتوانه آن ها است.
درمان مالاریای شدید و عارضه دار
- مهم ترین، حیاتی ترین و تنها مورد مصرف اصلی و تایید شده آرتسونات تزریقی، درمان اولیه مالاریای شدید ناشی از انگل پلاسمودیوم فالسیپاروم در بیماران بالغ و کودکان است.
- توضیحات بالینی برای پزشک: بر اساس دستورالعمل سازمان بهداشت جهانی، آرتسونات تزریقی به صورت وریدی یا عضلانی، برتری چشمگیری نسبت به کینین دارد. این دارو نرخ مرگ و میر بیماران را تا حد بسیار زیادی کاهش می دهد. دارو باید به سرعت در بیماران مبتلا به مالاریای مغزی، نارسایی کلیوی ناشی از مالاریا، اسیدوز شدید یا بیماران با درصد انگل بالا در خون آغاز شود.
- مدیریت عملی درمان: پروتکل استاندارد شامل تزریق دوزهای مشخص در زمان های صفر، دوازده و بیست و چهار ساعت است و سپس تزریق روزانه تا زمانی که بیمار بتواند درمان خوراکی را تحمل کند ادامه می یابد. پزشک معالج باید بلافاصله پس از هوشیاری و توانایی بیمار برای بلع، یک دوره کامل درمان ترکیبی خوراکی مبتنی بر آرتمیسینین را برای ریشه کنی کامل انگل شروع کند.
موارد مصرف خارج برچسب داروی آرتسوناتعلاوه بر کاربرد تایید شده در درمان مالاریا، شواهد علمی و تحقیقات بالینی اخیر پتانسیل های درمانی جدیدی را برای آرتسونات در حوزه های دیگر پزشکی نشان داده اند. این موارد هنوز به طور رسمی در برچسب دولتی دارو ثبت نشده اند اما در شرایط خاص بالینی کاربرد دارند.
درمان کمکی در انکولوژی و سرطان های مقاوم
- تحقیقات گسترده در سال های اخیر نشان می دهند که آرتسونات دارای خواص ضد سرطانی قوی است.
- توضیحات بالینی برای پزشک: این دارو از طریق واکنش با آهن داخل سلول های سرطانی که غلظت بالایی دارد، رادیکال های آزاد اکسیژن تولید می کند. این فرآیند منجر به القای مرگ برنامه ریزی شده سلولی در سلول های سرطانی می شود. مطالعات بالینی اولیه از کاربرد این دارو در درمان سرطان های روده بزرگ، سرطان ریه، سرطان پستان و سرطان های خون پشتیبانی می کنند. پزشک معالج می تواند این دارو را در بیماران با تومورهای جامد پیشرفته که به درمان های رایج پاسخ نداده اند، به عنوان یک درمان کمکی و تجربی مد نظر قرار دهد.
درمان عفونت های ویروسی شدید و مقاوم به دارو
آرتسونات اثرات ضد ویروسی قابل توجهی علیه برخی خانواده های ویروسی نشان داده است.
- کنترل ویروس سیتومگال: در بیماران دریافت کننده پیوند عضو یا بیماران مبتلا به نقص ایمنی شدید که دچار عفونت های مقاوم به داروهای رایج مانند گان سیکلوویر شده اند، استفاده خارج برچسب از آرتسونات می تواند تکثیر ویروس را مهار کند.
- سایر ویروس ها: شواهدی از اثربخشی این دارو علیه ویروس اپشتاین بار، ویروس های هرپس انسانی و حتی برخی ویروس های تنفسی پدیدار شده است که به عنوان گزینه های خط دوم یا سوم در بخش های مراقبت های ویژه عفونی بررسی می شوند.
درمان بیماری های خودایمنی و التهابی سیستمیک
- به دلیل ویژگی های تعدیل کننده سیستم ایمنی، این دارو در کنترل التهاب های شدید کاربرد پیدا کرده است.
- توضیحات بالینی برای پزشک: آرتسونات می تواند تولید سیتوکین های پیش التهابی را مهار کند. مطالعات بالینی بر روی مدل های حیوانی و گزارش های موردی انسانی نشان می دهند که این دارو ممکن است در مدیریت علائم آرتریت روماتوئید و بیماری لوپوس منتشر پوستی مفید باشد. پزشک می تواند در موارد مقاوم به درمان های رایج کورتیکواستروئیدی و سرکوب کننده ایمنی، این گزینه را در کمیسیون های پزشکی بررسی کند.
درمان شیستوزومیازیس و عفونت های کرمی
- اگرچه داروهای انتخابی دیگری برای این بیماری ها وجود دارد، اما آرتسونات پتانسیل ضد انگلی گسترده ای دارد.
- توضیحات بالینی برای پزشک: آرتسونات روی مراحل تکاملی انگل شیستوزوما اثر گذاشته و می تواند در مناطق بومی به عنوان درمان کمکی یا جایگزین در موارد بروز مقاومت به داروی پرازیکوانتل استفاده شود.
