قلم تزریق زیرجلدی زیکورپا 5 میلی گرم/0.5 میلی لیتر

زیکورپا چیست؟

زیکورپا یک قلم تزریق زیرجلدی هفتگی است که مادهٔ مؤثره آن تیرازپاتاید (Tirzepatide) می‌باشد. این دارو برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ و همچنین کمک به کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن یا چاقی استفاده می‌شود.

زیکورپا به‌صورت تزریق زیر پوست (شکم، ران یا بازو) مصرف می‌شود و فقط هفته‌ای یک‌بار نیاز به تزریق دارد، به همین دلیل استفاده از آن برای بیماران ساده و قابل‌تحمل است.

زیکورپا®؛ نوآوری جدید داروسازی دکتر عبیدی

زیکورپا (تیرازپاتاید) چگونه عمل می‌کند؟

تیرازپاتاید یک داروی پیشرفته است که همزمان روی دو هورمون طبیعی بدن اثر می‌گذارد:

1. افزایش ترشح انسولین (در زمان بالا بودن قند)

وقتی قند خون بالا می‌رود، تیرازپاتاید به بدن کمک می‌کند انسولین بیشتری ترشح کند تا قند خون کاهش یابد.

2. کاهش ترشح گلوکاگون

گلوکاگون هورمونی است که باعث بالا رفتن قند خون می‌شود. تیرازپاتاید ترشح آن را کاهش می‌دهد.

3. کاهش اشتها و کمک به لاغری

این دارو با اثر روی مغز:

• احساس سیری را بیشتر می‌کند
• اشتها را کاهش می‌دهد
• باعث می‌شود زودتر سیر شوید و کمتر غذا بخورید

4. کند کردن تخلیه معده

غذا دیرتر از معده خارج می‌شود، در نتیجه:

• قند خون بعد از غذا کمتر بالا می‌رود
• احساس گرسنگی دیرتر برمی‌گردد

به همین دلیل، تیرازپاتاید هم قند خون را کنترل می‌کند و هم باعث کاهش وزن می‌شود؛ ویژگی‌ای که آن را از بسیاری داروهای قدیمی متمایز کرده است.

موارد مصرف قلم زیکورپا

1. دیابت نوع ۲

زیکورپا برای افرادی تجویز می‌شود که:

• مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند
• با رژیم غذایی، ورزش یا داروهای قبلی قند خونشان به‌خوبی کنترل نشده است

این دارو می‌تواند:

• HbA1c را کاهش دهد
• نوسانات قند خون را کمتر کند
• نیاز به افزایش دوز انسولین را کاهش دهد

2. کاهش وزن و کنترل اشتها

زیکورپا در افراد دارای اضافه وزن یا چاقی به‌ویژه کسانی که همراه با چاقی، دیابت، فشار خون یا چربی خون دارند موارد زیر را ایجاد می کند:

• کاهش اشتها
• کاهش مصرف غذا
• کاهش وزن تدریجی و پایدار

مطالعات بین‌المللی نشان داده‌اند که تیرازپاتاید می‌تواند کاهش وزن قابل‌توجهی ایجاد کند، به‌خصوص زمانی که همراه با اصلاح سبک زندگی مصرف شود.

3. بهبود سلامت متابولیک

مصرف زیکورپا ممکن است به:

• بهبود چربی خون
• کاهش فشار خون
• کاهش مقاومت به انسولین

کمک کند و در مجموع سلامت متابولیک بدن را ارتقا دهد.

زیکورپا برای چه کسانی مناسب نیست؟

مصرف زیکورپا (Tirzepatide) برای همه افراد مناسب نیست و در موارد زیر نباید یا باید با احتیاط زیاد مصرف شود:

افراد زیر نباید زیکورپا مصرف کنند:

• دیابت نوع ۱ (وابسته به انسولین)
• سابقه سرطان مدولاری تیروئید (MTC) یا سابقه خانوادگی آن
• سندرم MEN2 (نئوپلازی چندگانه غدد درون‌ریز)
• بارداری و شیردهی
• حساسیت شدید به تیرازپاتاید یا ترکیبات دارو
• گاستروپارزی شدید (تخلیه بسیار کند معده)

مصرف با احتیاط:

• بیماران با نارسایی شدید کلیه یا کبد
• افرادی با سابقه پانکراتیت
• سالمندان با ضعف عمومی یا کم‌آبی بدن
• در این گروه‌ها، مصرف فقط با نظر پزشک متخصص مجاز است.

بهترین زمان تزریق زیکورپا

• زیکورپا هفته‌ای یک‌بار تزریق می‌شود
• در هر ساعتی از روز (صبح یا شب) قابل تزریق است
• با غذا یا بدون غذا فرقی ندارد

✔️ نکات مهم:

• بهتر است هر هفته در یک روز ثابت تزریق شود (مثلاً هر دوشنبه)
• محل تزریق: شکم، ران یا بازو
• هر بار محل تزریق را تغییر دهید
•  ثبات در روز تزریق، باعث اثرگذاری بهتر و کاهش عوارض گوارشی می‌شود.

زیکورپا چه زمانی اثر می‌کند؟

اثر روی اشتها:

• معمولاً از هفته اول تا دوم
• کاهش اشتها و زودتر سیر شدن

اثر روی قند خون:

• از هفته 2 تا 4
• کاهش قند ناشتا و بعد از غذا

کاهش وزن:

• از هفته 4 به بعد
• کاهش وزن تدریجی و پایدار طی چند ماه
• حداکثر اثر دارو معمولاً پس از چند هفته مصرف منظم دیده می‌شود.

عوارض احتمالی زیکورپا

عوارض شایع (معمولاً خفیف و گذرا):

• تهوع
• استفراغ
• اسهال یا یبوست
• کاهش اشتها
• نفخ و احساس پری معده

عوارض کمتر شایع ولی مهم:

• افت قند خون (به‌ویژه همراه انسولین یا سولفونیل‌اوره)
• سرگیجه
• کم‌آبی بدن
• درد شکم شدید (نیاز به بررسی پانکراتیت)

بیشتر عوارض با شروع دوز پایین و افزایش تدریجی کاهش می‌یابند.

زیکورپا و انسولین

زیکورپا جایگزین انسولین نیست اما می‌تواند:

• نیاز به دوز انسولین را کاهش دهد
• کنترل قند خون را بهتر کند

⚠️ نکته مهم:

در صورت مصرف همزمان با انسولین:

• خطر افت قند خون (هیپوگلایسمی) افزایش می‌یابد
• معمولاً پزشک دوز انسولین را کاهش می‌دهد
• پایش قند خون ضروری است
• تنظیم دوز انسولین باید حتماً توسط پزشک انجام شود.

بخش تخصصی ویژه پزشکان

معرفی علمی زیکورپا

زیکورپا (Tirzepatide) یک آگونیست دوگانه‌ی گیرنده‌های GIP و GLP-1 است که با اثر هم‌زمان بر دو مسیر اینکرتینی، به‌طور مؤثر کنترل قند خون، کاهش وزن و بهبود پارامترهای متابولیک را هدف قرار می‌دهد.
این مکانیسم دوگانه، مزیت بالینی قابل‌توجهی نسبت به آگونیست‌های GLP-1 تک‌گیرنده ایجاد می‌کند.

علل تجویز زیکورپا

• دیابت نوع ۲ ناکافی کنترل‌شده
  • به‌تنهایی یا در ترکیب با متفورمین، SGLT2i یا انسولین پایه
• چاقی و اضافه‌وزن
  • BMI ≥30
  • BMI ≥27 همراه با بیماری‌های همراه متابولیک (DM2، HTN، Dyslipidemia)
• چاقی همراه با ریسک قلبی–متابولیک بالا
• بیماران مبتلا به آپنه انسدادی خواب مرتبط با چاقی (به‌صورت غیرمستقیم از طریق کاهش وزن)

نحوه تجویز زیکورپا

تزریق زیرجلدی، هفته‌ای یک‌بار

الگوی تیتراتسیون توصیه‌شده (برای کاهش عوارض گوارشی):

• شروع با دوز پایین (مثلاً 2.5 یا 5 mg در صورت موجود بودن)
• افزایش تدریجی هر ۴ هفته
• دوز نگهدارنده معمول: 10 mg یا بالاتر بر اساس پاسخ بالینی و تحمل بیمار

تزریق در: شکم، ران یا بازو
با یا بدون غذا
تغییر محل تزریق بدون نیاز به تنظیم دوز

مکانیسم اثر زیکورپا

• ↑ ترشح انسولین وابسته به گلوکز
• ↓ ترشح گلوکاگون
• ↓ سرعت تخلیه معده
• ↑ احساس سیری مرکزی
• ↑ حساسیت انسولینی محیطی

 نتیجه: کاهش HbA1c قابل‌توجه + کاهش وزن دو رقمی (%)

تداخلات دارویی مهم

• انسولین و سولفونیل‌اوره‌ها
• افزایش ریسک هیپوگلیسمی
• تأخیر تخلیه معده:
  • ممکن است جذب داروهای خوراکی با پنجره درمانی باریک را تغییر دهد
• تداخل فارماکوکینتیکی مستقیم مهم گزارش نشده است

 هشدارها و احتیاطات

• تهوع، استفراغ، اسهال (dose-dependent و معمولاً گذرا)
• پایش علائم پانکراتیت
• احتیاط در بیماران با اختلال شدید گوارشی
• پایش وزن، HbA1c، فشار خون و پروفایل لیپید

جمعیت‌های خاص

• سالمندان: بدون نیاز به تنظیم دوز، اما تیتراتسیون آهسته‌تر توصیه می‌شود
• نارسایی کلیه/کبد: در موارد خفیف تا متوسط معمولاً بدون تنظیم دوز؛ داده‌ها در موارد شدید محدود است

مزایای بالینی کلیدی برای تجویز

• کاهش HbA1c تا حدود ۲٪ یا بیشتر
• کاهش وزن ۱۵–۲۲٪
• بهبود هم‌زمان چند فاکتور ریسک کاردیومتابولیک
• تزریق هفتگی : افزایش پایبندی بیمار

جمع‌بندی برای تصمیم‌گیری بالینی

ZCorpa® (Tirzepatide) گزینه‌ای High-impact برای بیمارانی است که:

• با درمان‌های استاندارد به اهداف قندی نرسیده‌اند
• چاقی عامل اصلی تشدید بیماری متابولیک آن‌هاست
• نیاز به درمان یکپارچه وزن + قند خون دارند

سوالات متداول

آیا زیکورپا واقعاً باعث کاهش وزن می‌شود؟

بله. مطالعات بالینی نشان داده‌اند مصرف منظم زیکورپا می‌تواند باعث کاهش بیش از ۱۵ تا ۲۰ درصد وزن بدن شود، به‌ویژه در افراد مبتلا به چاقی یا اضافه‌وزن.

زیکورپا چگونه باعث لاغری می‌شود؟

زیکورپا با کاهش اشتها، افزایش احساس سیری، کند کردن تخلیه معده و تنظیم هورمون‌های متابولیک باعث کاهش دریافت کالری می‌شود.

زیکورپا بهتر است یا سماگلوتاید؟

زیکورپا روی دو گیرنده هورمونی (GLP-1 و GIP) اثر دارد، به همین دلیل در مطالعات کاهش وزن قوی‌تر از سماگلوتاید گزارش شده است.

کاهش وزن با زیکورپا از چه زمانی شروع می‌شود؟

معمولاً از هفته‌های ۳ تا ۴ کاهش اشتها دیده می‌شود و کاهش وزن ملموس طی ۱ تا ۲ ماه آغاز می‌گردد.

زیکورپا هفته‌ای چند بار تزریق می‌شود؟

فقط هفته‌ای یک بار، در هر روز ثابت از هفته.

بهترین زمان تزریق زیکورپا چه موقع است؟

هر زمانی از روز (صبح یا شب) قابل تزریق است؛ با یا بدون غذا. ثبات روز تزریق مهم‌تر از ساعت آن است.

آیا زیکورپا بدون رژیم هم لاغر می‌کند؟

بله، اما اثر آن با رژیم غذایی سالم و تحرک بدنی چند برابر می‌شود و کاهش وزن پایدارتر خواهد بود.

زیکورپا برای چه نوع چاقی مناسب است؟

• چاقی شکمی
• اضافه‌وزن همراه با دیابت یا پیش‌دیابت
• چاقی مقاوم به رژیم
• چاقی همراه با آپنه خواب

آیا بعد از قطع زیکورپا وزن برمی‌گردد؟

در صورت قطع ناگهانی و عدم اصلاح سبک زندگی، احتمال بازگشت وزن وجود دارد. کاهش تدریجی دوز و اصلاح عادات غذایی توصیه می‌شود.

آیا زیکورپا باعث افت قند خون می‌شود؟

به‌تنهایی معمولاً خیر، اما اگر همراه انسولین یا سولفونیل‌اوره مصرف شود، نیاز به تنظیم دوز دارد.

زیکورپا برای افراد غیر دیابتی هم قابل استفاده است؟

بله، در افراد مبتلا به چاقی یا اضافه‌وزن با ریسک متابولیک می‌تواند صرفاً برای کاهش وزن تجویز شود.

زیکورپا اشتها را چقدر کم می‌کند؟

بسیاری از مصرف‌کنندگان گزارش می‌کنند:

• میل به ریزه‌خواری کم می‌شود
• حجم غذا کاهش می‌یابد
• ولع غذایی کنترل می‌شود

آیا زیکورپا باعث تحلیل عضله می‌شود؟

در صورت مصرف پروتئین کافی و فعالیت بدنی سبک، کاهش وزن بیشتر از چربی خواهد بود نه عضله.

آیا زیکورپا روی آپنه خواب اثر دارد؟

بله، کاهش وزن ناشی از زیکورپا می‌تواند باعث بهبود علائم آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید شود.

تفاوت زیکورپا با رژیم‌های لاغری معمولی چیست؟

زیکورپا:

• هورمونی و هدفمند عمل می‌کند
• اشتها را از ریشه تنظیم می‌کند

کاهش وزن پایدارتر ایجاد می‌کند

آیا زیکورپا باعث افسردگی یا تغییر خلق می‌شود؟

در مطالعات بالینی ارتباط مستقیمی با افسردگی گزارش نشده، اما هر تغییر غیرعادی باید به پزشک اطلاع داده شود.

آیا زیکورپا یک درمان دائمی چاقی است؟

زیکورپا ابزار درمانی قوی است، اما درمان نهایی چاقی ترکیبی از:

دارو + اصلاح سبک زندگی + پیگیری پزشکی می‌باشد.

زیکورپا®؛ نوآوری جدید داروسازی دکتر عبیدی
در آغاز هشتادمین سال فعالیت، داروسازی دکتر عبیدی قلم تزریقی زیکورپا® را معرفی کرد؛ درمانی موثر، باکیفیت و هفته‌ای یک‌بار برای کاهش وزن، کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ و کمک به بهبود آپنه انسدادی خواب مرتبط با چاقی.