موارد مصرف تایید شده ۱. درماتیت هرپتیفرم
- این دارو به عنوان درمان انتخابی و خط اول در مدیریت درماتیت هرپتیفرم شناخته میشود.
- کاربرد بالینی برای پزشک: پاسخ به این دارو در درماتیت هرپتیفرم به قدری سریع است که در صورت عدم کاهش چشمگیر خارش و ضایعات تاولی طی چند روز پس از شروع درمان، پزشک باید در تشخیص اولیه خود شک کند. تجویز این دارو معمولا با دوزهای پایین شروع شده و بر اساس پاسخ بالینی افزایش مییابد. پزشک باید به بیمار آموزش دهد که رعایت سفت و سخت رژیم غذایی فاقد گلوتن الزامی است؛ زیرا هدف نهایی درمان، کنترل بیماری با رژیم غذایی و کاهش تدریجی تا قطع کامل این دارو است که ممکن است ماهها تا سالها زمان ببرد.
۲. بیماری جذام
- این دارو سنگ بنای اصلی در رژیمهای چند دارویی برای درمان تمام اشکال جذام است.
- کاربرد بالینی برای پزشک: مونوتراپی با این دارو در درمان جذام مطلقاً ممنوع است و باید حتماً در ترکیب با داروهای دیگری مانند ریفامپین و کلوفازیمین تجویز شود تا از بروز مقاومت دارویی جلوگیری گردد. در بیماران مبتلا به جذام، پزشک باید مراقب واکنشهای سیستمیک و التهابی حاد ناشی از مرگ باکتریها باشد و در صورت لزوم از کورتیکواستروئیدها در کنار این دارو استفاده کند.
موارد مصرف خارج برچسب و کاربردهای بالینیبا توجه به خواص ضدالتهابی و تنظیمکننده سیستم ایمنی، این دارو در طیف وسیعی از بیماریهای پوستی و سیستمیک توسط پزشکان متخصص به صورت خارج از برچسب تجویز میشود.
۱. پیشگیری و درمان پنومونی پنوموسیستیس جیروهای
- یکی از حیاتیترین کاربردهای این دارو در بیماران مبتلا به نقص ایمنی و اچآیوی است.
- کاربرد بالینی برای پزشک: در بیمارانی که به داروی تریمتوپریم-سولفامتوکسازول حساسیت دارند یا آن را تحمل نمیکنند، این دارو یک جایگزین عالی برای پیشگیری اولیه و ثانویه است. برای فاز درمان (و نه فقط پیشگیری)، پزشک باید این دارو را با تریمتوپریم ترکیب کند. اثربخشی این رژیم در بیماران با شدت بیماری خفیف تا متوسط بسیار بالا ارزیابی شده است.
۲. پیشگیری از آنسفالیت توکسوپلاسموز
- کاربرد بالینی برای پزشک: در بیماران مبتلا به اچآیوی که تعداد سلولهای ایمنی آنها به شدت افت کرده است و قادر به مصرف داروهای خط اول نیستند، ترکیب این دارو با پیریمتامین و لوکوورین برای پیشگیری از توکسوپلاسموز گزینهای استاندارد و تایید شده در راهنماهای درمانی عفونی محسوب میشود.
۳. بیماریهای تاولی خودایمنی و درماتوزهای نوتروفیلیک
- به دلیل توانایی دارو در مهار تولید رادیکالهای آزاد توسط نوتروفیلها، در بیماریهای پوستی با واسطه نوتروفیل بسیار موثر است.
- کاربرد بالینی برای پزشک: پزشکان متخصص پوست از این دارو در درمان بیماریهایی نظیر پمفیگویید تاولی، درماتوز خطی ایجیآ، اریتم الواتوم دیوتینوم و پیودرما گانگرنوزوم استفاده میکنند. در مواردی که بیمار به کورتیکواستروئیدهای سیستمیک پاسخ نمیدهد یا پزشک قصد دارد دوز کورتون را کاهش دهد، اضافه کردن این دارو به عنوان داروی نگهدارنده بسیار کمککننده است.
۴. آکنه ولگاریس شدید و مقاوم
- کاربرد بالینی برای پزشک: اگرچه فرم موضعی این دارو برای آکنه تایید شده است، اما در موارد آکنههای ندولوسیستیک بسیار شدید که به درمانهای مرسوم مانند ایزوترتینوئین پاسخ نمیدهند یا بیمار منع مصرف دارد، فرم خوراکی آن توسط متخصصین پوست تجویز میشود. پایش دقیق عوارض خونی در این دوره الزامی است.
۵. ترومبوسیتوپنی ایمنی مقاوم
- کاربرد بالینی برای پزشک: در بیماران مبتلا به ترومبوسیتوپنی ایمنی مزمن که به کورتیکواستروئیدها یا برداشتن طحال پاسخ ندادهاند، این دارو به عنوان درمان خط دوم یا سوم استفاده میشود. مکانیسم دقیق آن مشخص نیست، اما تصور میشود همولیز خفیف ناشی از دارو باعث مشغول شدن سیستم رتیکولواندوتلیال شده و در نتیجه تخریب پلاکتها را کاهش میدهد. این یک راهکار ارزان و نسبتاً موثر در بیماران مقاوم است.
۶. گزش عنکبوت منزوی قهوهای
- کاربرد بالینی برای پزشک: هرچند اثربخشی آن در سالهای اخیر مورد بحث بوده است، اما در بسیاری از منابع بالینی برای جلوگیری از گسترش نکروز بافتی پس از گزش این نوع عنکبوت پیشنهاد شده است. پزشک باید دارو را در سریعترین زمان ممکن پس از گزش شروع کند تا مانع از هجوم نوتروفیلها به محل گزش و تشدید آسیب بافتی شود.
