اتوپوزاید یکی از ارکان اصلی درمان در این نوع سرطان محسوب میشود. در بالین، این دارو معمولاً به عنوان درمان خط اول در ترکیب با داروهای مبتنی بر پلاتین (نظیر سیس پلاتین یا کاربوپلاتین) تجویز میگردد. این ترکیب دارویی هم در مرحله محدود و هم در مرحله گسترده بیماری اثربخشی بالایی در کنترل پیشرفت تومور نشان داده است. انتخاب بین فرم خوراکی و وریدی اتوپوزاید بر اساس شرایط گوارشی بیمار و ترجیحات بالینی صورت میگیرد، اما زیستدستیابی فرم خوراکی حدود پنجاه درصد فرم وریدی است که این نکته در تنظیم دوز باید مد نظر قرار گیرد.
تومورهای بیضه مقاوم به درمان:
در تومورهای ژرم سل و غیر سمینومایی بیضه که به خطوط درمانی اولیه پاسخ مناسبی ندادهاند یا دچار عود شدهاند، اتوپوزاید یک داروی نجاتبخش است. در پروتکلهای بالینی، این دارو معمولاً به عنوان بخشی از رژیمهای ترکیبی خط اول یا خط دوم (همراه با بلئومایسین و سیس پلاتین) استفاده میشود. پایش دقیق عملکرد کلیوی به دلیل استفاده همزمان با داروهای پلاتینیوم برای جلوگیری از سمیت تجمعی ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسب
لنفوم هوچکین و غیر هوچکین:
اتوپوزاید به صورت گسترده در رژیمهای شیمیدرمانی نجات برای بیمارانی که دچار عود لنفوم شدهاند، کاربرد دارد. همچنین، این دارو به عنوان بخشی از رژیمهای آمادهسازی با دوز بالا، پیش از انجام پیوند اتولوگ سلولهای بنیادی خونساز تجویز میشود. در این موارد، پایش شدید افت ردههای خونی و پیشگیری از عفونتهای فرصتطلب از اولویتهای کادر درمان است.
لنفوهیستیوسیتوز هموفاگوسیتیک:
این بیماری یک سندرم التهابی شدید و تهدیدکننده حیات است. اتوپوزاید به دلیل توانایی در مهار سریع تکثیر ماکروفاژها و سلولهای لنفوسیت، به عنوان خط اول درمان برای سرکوب طوفان سایتوکاینی در این بیماران استفاده میشود. زمانبندی دقیق تجویز و پایش مسمومیت کبدی در این اطفال و بزرگسالان حیاتی است.
سرطان تخمدان:
در تومورهای ژرم سل تخمدان، اتوپوزاید در ترکیب با سایر داروها اثربخشی مشابهی با تومورهای بیضه دارد. علاوه بر این، در سرطانهای اپیتلیال تخمدان که به پلاتین مقاوم شدهاند، فرم خوراکی اتوپوزاید میتواند به عنوان یک درمان نگهدارنده یا تسکینی برای کنترل علائم و کند کردن روند بیماری مورد استفاده قرار گیرد.
تومورهای توپر اطفال (نوروبلاستوما و سارکوم یوینگ):
در انکولوژی اطفال، اتوپوزاید جایگاه ویژهای در پروتکلهای درمانی چنددارویی برای تومورهای پرخطر دارد. به دلیل خطر بروز بدخیمیهای ثانویه (مانند لوسمی میلوئیدی حاد) پس از مصرف مهارکنندههای توپوایزومراز، تصمیمگیری برای استفاده از این دارو در اطفال نیازمند ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان و پایشهای طولانیمدت پس از پایان درمان است.
سرطان غیر سلول کوچک ریه و سرطان معده:
در شرایطی که بیمار قادر به تحمل رژیمهای استاندارد خط اول نیست یا گزینههای درمانی محدود شدهاند، اتوپوزاید به عنوان یک درمان جایگزین یا تسکینی در ترکیب با سایر داروهای سیتوتوکسیک به کار میرود تا کیفیت زندگی بیمار حفظ شده و پیشرفت تومور به تعویق بیفتد.
