آمپول روگام ۳۰۰ میکروگرم برای مادر Rh منفی و پیشگیری از ناسازگاری Rh کاربرد دارد. عوارض، نحوه تزریق عضلانی، دوز، زمان مصرف در بارداری و پس از زایمان یا سقط را بخوانید.
آمپول روگام ۳۰۰ میکروگرم (با نام خارجی RHOGAM) یک داروی تزریقی است که در آن مادهای به نام «پادتن ضد D» (نوعی پروتئین دفاعی در خون) وجود دارد. این آمپول در عضله تزریق میشود و هدف آن این است که اگر مادری گروه خونیاش Rh منفی باشد، بدنش در برابر سلولهای قرمز خونِ Rh مثبت واکنش دفاعی خطرناک نشان ندهد.
این دارو توسط شرکت ORTHO CLINICAL DIAGNOSTICS در بریتانیا ساخته شده و شرکت داروپخش آن را به ایران میآورد. هر آمپول روگام ۳۰۰ میکروگرمی، مقدار ۱۵۰۰ واحد بینالمللی از این مادهٔ دفاعی را دارد.
بله، در بین مردم معمولاً به آن آمپول «ضد Rh» یا «ضد D» میگویند. این اسمها به خاطر کاری است که دارو انجام میدهد؛ یعنی جلوی ساخته شدن پادتن (همان پروتئین دفاعی) علیه عامل Rh را میگیرد.
تزریق یا نکردن این آمپول را فقط پزشک تعیین میکند؛ چون باید گروه خونی مادر، نتیجهٔ آزمایشهای مخصوص و شرایط بارداری را با هم بسنجد.
اگر مادر Rh منفی باشد و احتمال داشته باشد که جنینش Rh مثبت است، پزشک ممکن است روگام را تجویز کند. چون ممکن است مقدار کمی از خون جنین وارد خون مادر شود و بدن مادر را به اشتباه تحریک کند که علیه عامل Rh پادتن (پروتئین دفاعی) بسازد.
روگام از این واکنش اشتباه جلوگیری میکند. توجه داشته باشید که نیاز به این آمپول فقط با حدس زدن گروه خونی جنین یا همسر مشخص نمیشود، بلکه به جواب آزمایشها و شرایط خاص هر بارداری هم بستگی دارد.
هر اتفاقی که باعث شود خون مادر و جنین با هم مخلوط شوند، ممکن است نیاز به روگام را افزایش دهد. این اتفاقها شامل سقط، خونریزی در زمان بارداری، ضربه به شکم، نمونهبرداری از مایع دور جنین (آمنیوسنتز) و برخی کارهای تشخیصی دیگر میشود.
زمان و مقدار تزریق به هفتهٔ بارداری، میزان خونریزی، نتیجهٔ آزمایشها و میزان مخلوط شدن خون مادر و جنین بستگی دارد. یادتان باشد که روگام جایگزین بررسی علت اصلی خونریزی، درد یا سقط نمیشود و نباید بهجای آن استفاده شود.
آمپول روگام داده میشود تا مادر Rh منفی در برابر خون Rh مثبت حساس نشود. این دارو به سلولهای قرمز Rh مثبت که ممکن است وارد خون مادر شدهاند میچسبد و مانع میشود که بدن مادر یک واکنش دفاعی ماندگار و خطرناک علیه آنها راه بیندازد.
روگام برای درمان کمخونی، بند آوردن خونریزی، یا درمان سقط و بارداری خارج از رحم ساخته نشده است. اگر هرکدام از این مشکلات را دارید، باید حتماً جداگانه توسط پزشک معاینه و درمان شوید.
در بارداری خارج از رحم، بهویژه اگر مادر Rh منفی باشد، پزشک با توجه به هفتهٔ بارداری، وجود خونریزی، نوع درمان و وضعیت پادتن در بدن مادر، تصمیم میگیرد که آیا روگام تزریق شود یا نه.
روگام خودِ بارداری خارج از رحم را درمان نمیکند. اگر درد شدید یکطرفهٔ شکم، ضعف، غش یا خونریزی زیاد دارید، اینها نشانههای اورژانسی هستند و باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
روگام ۳۰۰ میکروگرم فقط به صورت تزریق در عضله تجویز میشود و باید حتماً توسط پزشک یا پرستار در مرکز درمانی انجام شود. تزریق آن در رگ، یا تغییر روش مصرف بدون نظر پزشک، کار درستی نیست و ممکن است خطرناک باشد.
برخی داروهای دیگر که برای همین منظور ساخته شدهاند، ممکن است روش تزریق یا غلظت متفاوتی داشته باشند. پس فقط به خاطر شباهت اسم یا کاربرد، نباید روش تزریق را تغییر دهید.
کادر درمان با توجه به سن، وضعیت بدنی و حجم دارو، بهترین جای عضله را برای تزریق انتخاب میکنند. تزریق روگام در خانه یا توسط کسی که آموزش ندیده، اصلاً مجاز نیست.
بعد از تزریق، ممکن است جای سوزن کمی درد بگیرد، قرمز شود یا ورم خفیفی داشته باشد. اگر این ورم زیاد شد، درد خیلی شدید شد، یا رنگ پوست آن ناحیه عوض شد، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
یک دوز روگام ۳۰۰ میکروگرمی، برابر با ۱۵۰۰ واحد بینالمللی است. این دوز ممکن است برای پیشگیری در دوران بارداری یا بعد از برخی اتفاقها تجویز شود، اما تعداد نوبتهای تزریق برای همهٔ افراد یکسان نیست.
زمان تزریق به گروه خونی مادر، جواب آزمایش پادتن، Rh جنین، هفتهٔ بارداری و اتفاقهایی مثل خونریزی یا کارهای تشخیصی بستگی دارد. اگر احتمال خونریزی شدید بین مادر و جنین وجود داشته باشد، پزشک آزمایش بیشتری میگیرد تا مطمئن شود یک دوز روگام کافی است یا نه.
بعد از زایمان، اگر مادر Rh منفی و نوزاد Rh مثبت باشد (یا اگر گروه خونی نوزاد هنوز مشخص نباشد)، پزشک معمولاً در اولین فرصت روگام را تزریق میکند. گروه خونی نوزاد و وجود پادتن در خون مادر در این تصمیم خیلی مهم هستند.
بعد از سقط هم زمان تزریق به هفتهٔ بارداری، مقدار خونریزی و حال عمومی مادر بستگی دارد. اگر زمان تزریق را فراموش کردید یا دیر به مرکز درمانی رسیدید، هرچه سریعتر با پزشک تماس بگیرید. هرگز خودسرانه دوز اضافی تزریق نکنید.
اگر مادر Rh منفی و نوزاد Rh مثبت باشد، معمولاً برای جلوگیری از حساس شدن بدن مادر، روگام تجویز میشود. اگر گروه خونی نوزاد هم مشخص نباشد، پزشک با توجه به شرایط، بهترین تصمیم را میگیرد.
در زایمانهایی که خونریزی زیادی دارند، یا جفت بهموقع جدا نمیشود، ممکن است پزشک نیاز به بررسی دقیقتری داشته باشد تا حجم خونی که بین مادر و جنین ردوبدل شده را بسنجد و مقدار روگام را تنظیم کند.
روگام بعد از زایمان باید در زمانی که پزشک تعیین میکند، تزریق شود. این زمان برای هر کسی فرق میکند و یک عدد ثابت برای همه وجود ندارد.
اگر تزریق با تأخیر انجام شود، به این معنی نیست که دیگر فایدهای ندارد. اما باید در اولین فرصت با پزشک مشورت کنید تا دربارهٔ ادامهٔ کار تصمیمگیری شود.
به مادر Rh منفی روگام داده میشود تا اگر سلولهای خونی جنین (که احتمالاً Rh مثبت است) وارد خون او شود، بدنش در برابر آنها حساس نشود و پادتن (پروتئین دفاعی) نسازد.
روگام از بروز ناسازگاری خونی در این بارداری و بارداریهای بعدی جلوگیری میکند. البته مادر Rh منفی باید از نظر وجود پادتن هم بررسی شود؛ چون اگر قبلاً بدنش حساس شده باشد، روگام دیگر نمیتواند آن را برطرف کند.
در بارداری دوم، اگر مادر هنوز Rh منفی است و قبلاً حساس نشده، پزشک با توجه به شرایط جدید، در مورد روگام تصمیم میگیرد. تزریق روگام در بارداری قبلی، به این معنی نیست که در بارداری جدید نیازی به بررسی نیست؛ حتماً باید دوباره آزمایش بدهید.
در بارداری دوقلویی، احتمال تماس خون مادر با حجم بیشتری از خون جنین وجود دارد، بنابراین پزشک ممکن است آزمایشهای بیشتری برای مطمئن شدن از کافی بودن دوز تجویز کند. برنامهٔ تزریق را نباید بر اساس تجربهٔ قبلی یا توصیهٔ دیگران تنظیم کنید.
پزشک ممکن است در زمان خاصی از بارداری، روگام را برای مادر Rh منفی تجویز کند. این زمان به نتیجهٔ آزمایش پادتن، سن بارداری، احتمال Rh مثبت بودن جنین و دستورالعمل دارو بستگی دارد.
روگام برای درمان مستقیم خونریزی یا مشکلات دیگر بارداری نیست. اگر درد، خونریزی، کم شدن حرکت جنین یا هر علامت غیرعادی دیگری دارید، باید علت اصلی آن بررسی شود و فقط با تزریق روگام نمیتوان آن را برطرف کرد.
رابطهٔ جنسی، ضربه به شکم، خونریزی، سقط، یا نمونهبرداری از مایع دور جنین ممکن است احتمال تماس خون مادر و جنین را بالا ببرند. در این شرایط، پزشک با توجه به نوع اتفاق و شرایط بارداری، در مورد نیاز به روگام تصمیم میگیرد.
خود رابطهٔ جنسی بهتنهایی دلیلی برای تزریق روگام نیست. اما اگر خونریزی، درد شکم، سرگیجه یا ضعف دارید، حتماً باید اول وضعیت مادر و جنین توسط پزشک بررسی شود.
احساس درد، حساسیت، قرمزی یا تورم خفیف در محل تزریق، از عوارض معمول روگام است. بعضی افراد ممکن است بعد از تزریق سردرد، تهوع، خستگی، کوفتگی بدن یا تب خفیف را هم تجربه کنند.
شدت و مدت این علائم در افراد مختلف فرق دارد. اگر علائم خیلی شدید باشند، طولانی شوند، یا حس کنید حال عمومیتان بد شده، حتماً به پزشک اطلاع دهید. برای کاهش این عوارض، خودسرانه داروی دیگری مصرف نکنید.
اگرچه نادر است، اما ممکن است برخی افراد به روگام حساسیت شدید نشان دهند. اگر هرکدام از علائم زیر را داشتید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
اگر سابقهٔ واکنش شدید به فرآوردههای دارای «ایمونوگلوبولین A» (نوعی پادتن در بدن) یا بیماریهای تخریبکنندهٔ گلبولهای قرمز دارید، حتماً قبل از تزریق به پزشک بگویید.
لکهبینی یا خونریزی بعد از تزریق روگام، لزوماً به خاطر خود دارو نیست و ممکن است به دلیل بارداری، سقط، زایمان یا مشکل دیگری باشد. درد شکم، افزایش خونریزی، دفع لخته، ضعف یا درد شانه را هم نباید بدون بررسی به گردن روگام بیندازید.
خونریزی زیاد، درد شدید یا مداوم شکم، درد یکطرفه، سرگیجهٔ شدید، بیحالی یا غش کردن، نیاز به معاینهٔ فوری پزشکی دارند.
ممکن است بعضی افراد بعد از تزریق، درد کمر، سرگیجه، تپش قلب، خوابآلودگی یا دلپیچه داشته باشند. برای این که بفهمیم این علائم مربوط به دارو هستند یا نه، باید به زمان شروع، شدت آنها و وضعیت بارداری دقت کنیم؛ چون این علائم میتوانند دلایل دیگری هم داشته باشند.
تپش قلب مداوم، تنگی نفس، سرگیجه شدید، کاهش سطح هوشیاری، درد قفسهٔ سینه یا ضعف ناگهانی، نیاز به پیگیری فوری دارند.
روگام ممکن است روی واکنش بدن به بعضی واکسنهای زنده (مثل واکسن سرخجه یا آبلهمرغان) اثر بگذارد. بنابراین، قبل از تزریق روگام، حتماً فهرست همهٔ داروها، مکملها، و واکسنهایی که دریافت کردهاید را به پزشک یا پرستار بگویید.
در مورد بیشتر داروهای معمول، تصمیمگیری به وضعیت جسمانی شما بستگی دارد. تغییر زمان واکسیناسیون یا قطع داروها را بدون نظر پزشک انجام ندهید.
اگر قرار است واکسن سرخجه یا آبلهمرغان را نزدیک به زمان تزریق روگام بزنید، حتماً پزشک را مطلع کنید، چون روگام ممکن است تأثیر واکسن را کم کند.
پزشک ممکن است زمان واکسیناسیون را تغییر دهد یا بعد از مدتی بررسی کند که آیا واکسن بهخوبی در بدن شما اثر کرده است یا نه.
قبل از تزریق روگام، معمولاً گروه خونی و Rh مادر و وجود پادتن در خون او بررسی میشود. یکی از آزمایشهایی که در این موارد کاربرد دارد، «آزمایش کومبس غیرمستقیم» است (آزمایشی برای پیدا کردن پادتنهای مضر در خون مادر).
در شرایطی مثل خونریزی، سقط، ضربه یا اقدامات تهاجمی (مثل نمونهبرداری)، پزشک ممکن است آزمایشهای بیشتری برای اندازهگیری میزان مخلوط شدن خون مادر و جنین درخواست کند.
روگام بعد از تزریق وارد خون مادر میشود و به سلولهای Rh مثبت واردشده میچسبد. زمان شروع اثر و مدت ماندگاری آن به شرایط بدنی فرد، زمان تزریق و میزان تماس خون مادر و جنین بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان یک زمان مشخص برای همه در نظر گرفت.
روگام معمولاً جواب آزمایش هورمونی بارداری را مثبت نمیکند. اما ممکن است برای مدتی در آزمایش خون، وجود پادتن ضد D نشان داده شود. پس حتماً به پزشک بگویید که به تازگی روگام تزریق کردهاید تا نتیجهٔ آزمایشها را درست تفسیر کند.
تزریق روگام معمولاً مانعی برای شیردهی نیست و مقدار قابلتوجهی از آن از راه شیر به نوزاد نمیرسد. با این حال، اگر سابقهٔ بیماری خونی، حساسیت به داروهای پادتندار یا مصرف داروی خاصی دارید، حتماً به پزشک بگویید.
اگر بعد از تزریق تب شدید یا علائم ماندگار داشتید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
روگام در کودکان فقط در شرایط خاص و با نظر پزشک استفاده میشود و مقدار آن با بزرگسالان فرق دارد. کاربرد آن برای نوزاد یا کودک به گروه خونی، سن، وزن و دلیل تجویز بستگی دارد.
افرادی که کمبود «ایمونوگلوبولین A» (یکی از پادتنهای بدن) دارند، یا سابقهٔ واکنش شدید به فرآوردههای خونی و بیماریهای تخریبکنندهٔ گلبول قرمز دارند، باید قبل از تزریق روگام حتماً بررسی شوند. در بیماریهای کلیوی، کبدی یا قلبی هم تصمیم با پزشک است.
روگام برای جلوگیری از حساس شدن مادر Rh منفی ساخته شده است و انتظار نمیرود که به باروری آسیب بزند. بلکه با جلوگیری از ساخت پادتن ضد Rh، به سلامت بارداریهای بعدی هم کمک میکند.
ولی تزریق روگام در یک بارداری، به این معنی نیست که در بارداری بعدی نیازی به بررسی نیست. در هر بارداری جدید، حتماً گروه خونی و آزمایش پادتن را دوباره چک کنید و سابقهی تزریق را به پزشک بگویید.
نه، روگام برای جلوگیری از سقط ساخته نشده و آن را درمان نمیکند. اگر سقط یا خونریزی در بارداری رخ دهد، ممکن است روگام برای جلوگیری از حساس شدن مادر Rh منفی تجویز شود.
نیاز و زمان تزریق به هفتهٔ بارداری، میزان خونریزی و آزمایشها بستگی دارد. درد شدید شکم، تب، ضعف یا سرگیجه بعد از سقط نیاز به معاینهٔ فوری دارد و نباید آن را فقط به روگام ربط دهید.
اگر زمان تزریق را فراموش کردید، هرچه سریعتر با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید. حتی اگر از زمان پیشنهادی گذشته باشد، پزشک با توجه به زمان حادثه، سن بارداری و وضعیت پادتن، دربارهٔ تزریق تصمیم میگیرد.
هرگز بدون دستور پزشک، دو دوز را همزمان تزریق نکنید و مقدار آن را تغییر ندهید.
تزریق عضلانی روگام ممکن است با کمی درد، حساسیت یا ورم موقت همراه باشد که شدت آن در افراد مختلف فرق دارد. روگام مثل همهٔ داروها ممکن است عوارضی داشته باشد، به همین دلیل باید با بررسی سوابق پزشکی و توسط کادر درمان تزریق شود.
اگر بعد از تزریق تنگی نفس، تورم صورت، کهیر گسترده، احساس غش، تب شدید یا بدحالی ناگهانی داشتید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
خیر، روگام برای همهٔ مادران ضروری نیست. این دارو بیشتر برای مادران Rh منفی در نظر گرفته شده و نیاز به آن به نتیجهٔ آزمایش پادتن، Rh جنین، زمان بارداری و اتفاقاتی مثل زایمان، سقط یا خونریزی بستگی دارد.
مادرانی که خودشان Rh مثبت هستند یا از قبل در بدنشان پادتن ضد D ساخته شده، شرایط متفاوتی دارند و باید توسط پزشک معاینه شوند.
هر دو داروی روگام و روفیلاک جزو داروهای ضد D هستند و هدفشان جلوگیری از حساس شدن مادر Rh منفی است. اما شرکت سازنده، غلظت، حجم، مقدار مادهٔ مؤثر، روش تزریق، شرایط نگهداری و دستورالعمل مصرفشان ممکن است با هم فرق داشته باشد.
این دو دارو را بدون مشورت با پزشک و بررسی مقدار معادل، جایگزین یکدیگر نکنید. انتخاب نوع دارو به شرایط مادر و دستورالعمل آن محصول بستگی دارد.
برخی داروهای ایرانی یا خارجی دیگر ممکن است از نظر گروه درمانی، شبیه روگام باشند، اما شباهت اسم یا کاربرد بهتنهایی کافی نیست. مثلاً دارویی مثل «هایپررو» را باید از نظر مقدار مادهٔ مؤثر، شکل دارویی، روش تزریق و شرایط بیمار، حتماً پزشک یا داروساز بررسی کند.
تغییر برند، مقدار یا روش تزریق روگام بدون تأیید پزشک، ممکن است باعث شود دوز نامناسب دریافت کنید یا پیشگیری بهدرستی انجام نشود.
بعضی مادران بعد از تزریق روگام فقط کمی درد یا سنگینی در محل تزریق حس میکنند. گروهی دیگر ممکن است سردرد، خستگی، کوفتگی یا تب خفیف را تجربه کنند.
تجربهٔ یک مادر نمیتواند نیاز یا نتیجهٔ درمان را برای مادر دیگر مشخص کند؛ چون گروه خونی، وضعیت پادتن و شرایط بارداری هر کسی منحصربهفرد است.
بعد از سقط یا زایمان، بعضی افراد در محل تزریق کمی ناراحتی یا احساس خستگی زودگذر دارند. اما خونریزی واژینال یا درد شکم را حتماً باید با توجه به خودِ سقط یا زایمان بررسی کرد و نمیتوان آن را فقط به گردن روگام انداخت.
اگر خونریزی قطع نشد، درد بیشتر شد، تب یا ترشح بدبو پیدا کردید، یا احساس ضعف شدید داشتید، حتماً با مرکز درمانی تماس بگیرید.
درد، احساس گرمی، کوفتگی، سردرد، تهوع یا سرگیجهٔ خفیف ممکن است بعد از تزریق روگام اتفاق بیفتد. این علائم را از نظر شدت و مدت زیر نظر داشته باشید و اگر تشدید شد یا با علائم حساسیت همراه گردید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
گزارشهایی که در فضای مجازی یا از اطرافیان میشنوید، جای ارزیابی پزشک را نمیگیرد و نباید بر اساس آنها دربارهٔ ضرورت تزریق یا بیخطری روگام تصمیم بگیرید.
زمان تزریق روگام به گروه خونی مادر، نتیجهٔ آزمایش پادتن، هفتهٔ بارداری و اتفاقاتی مثل زایمان، سقط یا خونریزی بستگی دارد و پزشک زمان دقیق آن را تعیین میکند.
در مادران Rh منفی، ممکن است بعد از سقط، روگام برای پیشگیری از حساس شدن بدن تجویز شود. ضرورت آن به سن بارداری، میزان خونریزی، وضعیت پادتن و حال عمومی مادر بستگی دارد.
خونریزی واژینال بعد از روگام، الزاماً عارضهٔ دارو نیست و باید علتهای دیگر مثل خودِ بارداری، سقط یا زایمان را هم بررسی کرد. خونریزی شدید یا همراه با درد، نیاز به معاینهٔ فوری دارد.
روگام معمولاً آزمایش هورمونی بارداری را مثبت نمیکند، اما ممکن است برای مدتی در آزمایش پادتن یا کومبس، وجود پادتن ضد D نشان داده شود. پس پزشک باید از تزریق اخیر روگام باخبر باشد.
دنبال آمپول روگام میگردم
دفترچه بیمه سلامت دارم امپول رگام میخوام
سلام دو هفته است که دنبال آمپول روگام میگردم گیرم نمیاد
.