موارد مصرف تایید شده آرسنیک تری اکسیدآرسنیک تری اکسید یک عامل آنتینئوپلاستیک بسیار موثر و از داروهای هدفمند انقلابی در انکولوژی خونی است. مکانیسم اثر اصلی این دارو شامل القای آپوپتوز یا مرگ برنامهریزیشده سلولی و تخریب اختصاصی پروتئین همجوشیافته ناشی از جابهجایی کروموزومی در سلولهای لوسمی است. موارد زیر اندیکاسیونهای رسمی و تایید شده این دارو هستند.
لوسمی پرومیلوسیتیک حاد تازه تشخیص داده شده
- آرسنیک تری اکسید به عنوان درمان خط اول در ترکیب با ترتینوئین برای درمان بیماران بزرگسال و کودکان بالای پنج سال مبتلا به لوسمی پرومیلوسیتیک حاد با خطر پایین یا متوسط تایید شده است.
- توضیحات کاربردی برای پزشک: ترکیب آرسنیک تری اکسید با ترتینوئین به عنوان رژیم درمانی بدون شیمیدرمانی رایج شناخته میشود و نرخ بهبود کامل و بقای طولانیمدت بیماران را به بالای نود و پنج درصد رسانده است. دوز استاندارد القایی پانزده صدم میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن روزانه به صورت تزریق وریدی است که تا زمان فروکش کامل بیماری یا حداکثر شصت دوز ادامه مییابد. پس از آن دوره تثبیت درمانی اجرا میشود. پایش دقیق نوار قلب برای بررسی فاصله کیو تی و سطح الکترولیتها شامل پتاسیم و منیزیم الزامی است.
لوسمی پرومیلوسیتیک حاد عودکننده یا مقاوم به درمان
- این دارو برای القای فروکش و تثبیت درمان در بیماران مبتلا به لوسمی پرومیلوسیتیک حاد که پس از درمان با ترتینوئین و شیمیدرمانی مبتنی بر آنتراسیكلین دچار عود شدهاند یا به درمان پاسخ ندادهاند تایید شده است.
- توضیحات کاربردی برای پزشک: در موارد عود، آرسنیک تری اکسید موثرترین گزینه درمانی است و میتواند سلولهای مقاوم به ترتینوئین را مجدداً به آپوپتوز حساس کند. دوز القایی پانزده صدم میلیگرم به ازای هر کیلوگرم روزانه تا زمان پاکسازی مغز استخوان ادامه مییابد و سپس دورههای تثبیت تحویل داده میشود. ارزیابی عوارض جانبی حاد مانند سندرم تمایز لوسمی در این بیماران بسیار حیاتی است.
موارد مصرف خارج از برچسب آرسنیک تری اکسیدبه دلیل توانایی آرسنیک تری اکسید در القای آپوپتوز، مهار رگزایی توموری و مداخله در مسیرهای پیامرسانی سلولی، این دارو در بدخیمیهای خونی متعدد دیگری به صورت خارج از برچسب و بر اساس مطالعات فاز دو و سه بالینی مورد استفاده قرار میگیرد.
مولتیپل میلوما عودکننده یا مقاوم به درمان
- آرسنیک تری اکسید به عنوان درمان کمکی و ترکیبی همراه با داروهایی نظیر دگزامتازون، بورتزومیب یا ملالان در بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما پیشرفته استفاده میشود.
- توضیحات کاربردی برای پزشک: این دارو با کاهش استرس اکسیداتیو و مهار مسیرهای رشد سلولهای پلاسماسل بدخیم، اثرات همافزایی با سایر داروهای ضد میلوما ایجاد میکند. تجویز آن معمولاً به صورت دورهای و تحت پایش دقیق سمیتهای خونی و عصبی انجام میشود.
سندرمهای میلودیسپلاستیک
- در بیماران مبتلا به سندرمهای میلودیسپلاستیک با خطر بالا یا پیشرفته که به داروهای عامل هیپومتیلاسیون پاسخ ندادهاند، آرسنیک تری اکسید به تنهایی یا در ترکیب با سایر داروها تجویز میگردد.
- توضیحات کاربردی برای پزشک: آرسنیک با تحریک تمایز سلولهای بنیادی خونی و القای مرگ سلولهای دیسپلاستیک میتواند وابستگی به تزریق خون را در بخشی از بیماران کاهش دهد. با این حال، بروز سرکوب مغز استخوان نیازمند ارزیابی مداوم شمارش سلولهای خونی است.
لوسمی میلوئیدی حاد غیر پرومیلوسیتیک
- در موارد خاصی از لوسمی میلوئیدی حاد که دارای زیرگروههای ژنتیکی ویژه هستند یا در بیماران مسن که توانایی تحمل شیمیدرمانی سنگین را ندارند، آرسنیک تری اکسید در رژیمهای ترکیبی مورد بررسی و استفاده بالینی قرار میگیرد.
- توضیحات کاربردی برای پزشک: اگرچه میزان پاسخدهی به اندازه لوسمی پرومیلوسیتیک نیست، اما ترکیب آن با عوامل مهارکننده دیگر میتواند موجب کنترل موقت بیماری و کاهش بار توموری شود.
لومفوم سلول تی محیطی و نوروبلاستوم
- در برخی بدخیمیهای مقاوم نظیر لومفومهای سلول تی و تومورهای سولید کودکان مانند نوروبلاستوم پیشرفته، آرسنیک تری اکسید به عنوان گزینه درمانی نجاتی در قالب پروتکلهای پژوهشی و بالینی کار برده میشود.
- توضیحات کاربردی برای پزشک: مهار رگزایی و القای استرس اکسیداتیو در بافت تومور از مکانیسمهای پیشنهادی در این موارد است و نیازمند مراقبت دقیق از نظر سمیتهای حاد قلبی و کبد میباشد.
با سلام و احترام به استحضار میرساند با توجه به بروشور موجود در جعبه آمپولهای ۱۰ میلیگرمی آرسنیک آنشرکت حداکثر دوز مورد استفاده ۶۰ عدد ذکر شده است، در این رابطه پزشک معالج بیمار تزریق یک روز در میان ۱۰ و ۲۰ میلیگرم را تجویز نموده که تا این تاریخ (۹۸/۱۰/۴) و از شروع تزریق ۴۶ روز گذشته که تا کنون ۶۸ دوز تزریق شده است که البته به دلیل مثبت بودن پاسخ PCR طی دوره ۳۰ روزه اولیه پزشک معالج معتقد به تزریق ۳۰ روز بعدی و دریافت نتیجه منفی آزمایش مذکور میباشد ضمناً پزشک معتقد است در صورت عدم دریافت پاسخ منفی آزمایش خون(PCR) در انتهای ۶۰ روز امکان انجام تزریق حداکثر طی سه دوره ۳۰ روزه (۱۳۵ دوز) وجود دارد . آیا تزریق بیش از ۶۰ دوز مجاز میباشد؟ با تشکر . هادی