موارد مصرف تایید شدهاگزالی پلاتین یک داروی ضد نئوپلاستیک از دسته ترکیبات پلاتین است که عمدتاً در درمان بدخیمیهای دستگاه گوارش کاربرد دارد. موارد مصرف تایید شده آن شامل موارد زیر است:
درمان کمکی سرطان روده بزرگ در مرحله سه:
- این دارو پس از برداشتن کامل تومور اولیه از طریق جراحی، به منظور کاهش خطر عود بیماری تجویز میشود. اگزالی پلاتین در این شرایط همواره به صورت ترکیبی با فلورواوراسیل و لوکوفورین استفاده میگردد.
- نکته بالینی برای پزشک: اضافه کردن این دارو به رژیم درمانی پایه، بقای بدون بیماری را به طور قابل توجهی افزایش میدهد. با این حال، سمیت عصبی محیطی ناشی از دارو (به ویژه حساسیت شدید به سرما) یک چالش بالینی عمده است که نیازمند ارزیابی دقیق عصبی بیمار پیش از هر دوره تزریق و تعدیل دوز در صورت بروز نوروپاتی پیشرونده است.
درمان سرطان پیشرفته یا متاستاتیک کولورکتال:
- این دارو به عنوان خط اول درمان و همچنین در خطوط بعدی برای بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ و رکتوم که دچار متاستاز شدهاند، کاربرد دارد. در این مورد نیز دارو با فلورواوراسیل و لوکوفورین ترکیب میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: برخلاف سیس پلاتین، اگزالی پلاتین سمیت کلیوی و شنوایی بسیار کمتری ایجاد میکند، که این ویژگی آن را به گزینه مناسبتری برای درمان طولانیمدت بیماران مبتلا به سرطانهای گوارشی تبدیل کرده است. با این حال، خطر بروز واکنشهای ازدیاد حساسیت و آنافیلاکسی با افزایش تعداد دورههای درمانی (معمولاً پس از دوره ششم) افزایش مییابد و پیشدرمانی مناسب ضروری است.
موارد مصرف خارج از برچسب علاوه بر موارد تایید شده، اگزالی پلاتین در چندین پروتکل درمانی دیگر نیز جایگاه ویژهای دارد و به صورت گسترده توسط انکولوژیستها استفاده میشود:
سرطان پیشرفته یا متاستاتیک لوزالمعده (پانکراس):
- اگزالی پلاتین یکی از اجزای اصلی رژیمهای درمانی ترکیبی تهاجمی برای بیماران مبتلا به سرطان پانکراس متاستاتیک است که وضعیت عملکردی مناسبی دارند.
- نکته بالینی برای پزشک: این رژیم درمانی بسیار سمی است و سرکوب شدید مغز استخوان و سمیت گوارشی بالایی به همراه دارد. انتخاب دقیق بیمار بر اساس وضعیت جسمانی و مدیریت تهاجمی عوارض جانبی، کلید موفقیت این درمان است.
سرطان معده و مری (معده، مری و محل اتصال مری به معده):
- در بیماران مبتلا به بیماری پیشرفته یا متاستاتیک، اگزالی پلاتین به عنوان جایگزینی برای سیس پلاتین در ترکیب با سایر داروهای شیمیدرمانی تجویز میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: استفاده از این دارو به جای سیس پلاتین، نیاز به هیدراتاسیون وسیع وریدی را کاهش داده و خطر نارسایی حاد کلیه را به حداقل میرساند، که این امر به ویژه در بیماران مسن یا کسانی که اختلالات زمینهای کلیوی دارند، بسیار ارزشمند است.
سرطانهای مجاری صفراوی:
- در کارسینومای مجاری صفراوی پیشرفته، اگزالی پلاتین در ترکیب با داروهای دیگر به عنوان خط اول درمان استفاده میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: با توجه به درگیری مکرر کبد در این بیماران، اگزالی پلاتین به دلیل پروفایل سمیت کبدی نسبتاً پایینتر در مقایسه با برخی دیگر از عوامل سیتوتوکسیک، گزینه دارویی مطلوبی محسوب میشود.
سرطان تخمدان مقاوم:
- در مواردی که سرطان تخمدان به سایر ترکیبات پلاتین مقاوم شده باشد، ممکن است از اگزالی پلاتین به عنوان درمان خطوط بعدی استفاده گردد، هرچند اثربخشی آن نیازمند بررسی دقیق وضعیت مقاومت دارویی تومور است.
