اورولیموس یک مهارکننده مسیر سیگنالدهی داخل سلولی است که به طور خاص پروتئین کیناز را هدف قرار میدهد و در مهار تکثیر سلولی، رگزایی و متابولیسم تومور نقش بسزایی ایفا میکند.
موارد مصرف تایید شده سرطان پستان پیشرفته
- این دارو برای درمان زنان یائسه مبتلا به سرطان پستان پیشرفته با گیرنده هورمونی مثبت و گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی انسانی نوع دو منفی تایید شده است. از نظر بالینی، این دارو باید در ترکیب با داروی اگزمستان تجویز شود و مختص بیمارانی است که بیماری آنها پس از درمان با مهارکنندههای آروماتاز غیر استروئیدی (مانند لتروزول یا آناستروزول) پیشرفت کرده است. دوز استاندارد 10 میلیگرم یک بار در روز است و بررسی مداوم از نظر بروز استوماتیت یا پنومونیت غیرعفونی در این بیماران الزامی است.
تومورهای عصبی غدد درونریز پیشرفته
- اورولیموس برای درمان بیماران مبتلا به تومورهای عصبی غدد درونریز غیرعملکردی، کاملا تمایزیافته و پیشرونده با منشا لوزالمعده، دستگاه گوارش یا ریه تایید شده است. برای این بیماران، دارو در صورت غیرقابل برداشت بودن تومور از طریق جراحی، پیشرفت موضعی یا متاستاز تجویز میشود. در مدیریت بالینی، کنترل قند خون و پروفایل لیپیدی بیمار پیش از شروع درمان و در حین آن اهمیت بالایی دارد، زیرا اختلالات متابولیک از عوارض شایع این خط درمانی محسوب میشود.
کارسینوم سلول کلیوی پیشرفته
- تجویز این دارو در سرطان پیشرفته سلولهای کلیوی، برای بیمارانی صورت میگیرد که بیماری آنها پس از دریافت خطوط اولیه درمانهای هدفمند ضد رگزایی (مانند سونیتینیب یا سورافنیب) پیشرفت کرده است. پزشک باید در نظر داشته باشد که اورولیموس در این بیماران میتواند باعث نارسایی حاد کلیوی شود، بنابراین پایش دقیق کراتینین سرم و پروتئینوری در طول درمان ضروری است.
بیماری کمپلکس اسکلروز توبروز و عوارض مرتبط
این دارو در درمان تظاهرات مختلف این بیماری ژنتیکی کاربرد اساسی دارد:
- آستروسیتومای سلول غولآسای زیر اپاندیمال: برای بیماران اطفال و بزرگسالی که نیاز به مداخله درمانی دارند اما کاندید مناسبی برای جراحی محسوب نمیشوند. تنظیم دوز باید بر اساس مساحت سطح بدن انجام شود و پایش غلظت حداقل (تراف) دارو در خون برای رسیدن به محدوده درمانی 5 تا 15 نانوگرم در میلیلیتر الزامی است.
- آنژیومیولیپوم کلیوی: برای بیماران بدون نیاز به جراحی فوری. دوز معمول 10 میلیگرم در روز است.
- تشنجهای جزئی مقاوم به درمان: به عنوان درمان کمکی. تنظیم دقیق دوز بر اساس سطح خونی دارو در این مورد نیز حیاتی است.
پیشگیری از رد پیوند اعضا (کلیه و کبد)
- در حوزه پیوند اعضا، اورولیموس برای پیشگیری از رد پیوند در گیرندگان بزرگسال پیوند کلیه و کبد با خطر ایمونولوژیک پایین تا متوسط استفاده میشود. مدیریت بالینی ایجاب میکند که این دارو حتما با دوزهای کاهشیافته سیکلوسپورین یا تاکرولیموس و همراه با کورتیکواستروئیدها تجویز شود. غلظت خونی دارو باید به طور دقیق پایش شود و معمولا هدف رسیدن به سطح 3 تا 8 نانوگرم در میلیلیتر است. استفاده از آن در پیوند قلب به دلیل خطر مرگومیر در ماههای اولیه تایید نشده است.
موارد مصرف خارج برچسب این موارد بر اساس شواهد بالینی معتبر و دستورالعملهای شبکههای جامع سرطان بینالمللی پشتیبانی میشوند، هرچند تاییدیه اولیه و رسمی برای این اندیکاسیونها ثبت نشده است.
ماکروگلوبولینمی والدنستروم
- در بیمارانی که به درمانهای خط اول مقاوم هستند یا دچار عود بیماری شدهاند، اورولیموس به عنوان یک گزینه درمانی تکدارویی یا ترکیبی استفاده میشود. از نظر بالینی، این دارو میتواند در کاهش حجم لنفادنوپاتی و کنترل سطح ایمونوگلوبولین ام موثر باشد، اما پزشک باید خطر سرکوب شدید مغز استخوان و سیتوپنی را به دقت پایش کند.
تومورهای استرومایی دستگاه گوارش
- در مواردی که تومور بیمار به داروهای مهارکننده تیروزین کیناز استاندارد (مانند ایماتینیب، سونیتینیب و رگورافنیب) مقاومت نشان داده است، ترکیب اورولیموس با یکی از این داروها میتواند به غلبه بر مقاومت دارویی کمک کند. این رویکرد نیازمند ارزیابی دقیق تحمل بیمار از نظر سمیت گوارشی و خستگی مفرط است.
لنفوم سلول منتل
- در لنفوم سلول منتل که عود کرده یا به درمانهای قبلی مقاوم است، اورولیموس میتواند پاسخهای بالینی قابل توجهی ایجاد کند. با این حال، به دلیل ماهیت تهاجمی بیماری، این دارو معمولا به عنوان پلی برای سایر رویکردهای درمانی یا در بیمارانی که کاندید پیوند سلولهای بنیادی نیستند، تحت نظارت دقیق هماتولوژیک تجویز میگردد.
سرطان تیروئید تمایزیافته
- برای بیماران مبتلا به سرطان تیروئید پیشرونده موضعی یا متاستاتیک که تومور آنها به درمان با ید رادیواکتیو مقاوم شده است، استفاده از اورولیموس به عنوان یک گزینه خارج از برچسب مطرح است. پزشک در این موارد باید پایشهای مربوط به عملکرد غده تیروئید و احتمال بروز پنومونیت را در اولویت قرار دهد، زیرا این عارضه در این گروه از بیماران شیوع نسبتا بالایی دارد.
