ساشه گرانول لوتریکس ۴ میلی‌گرم برای کنترل آسم و سرفه آلرژیک کودکان؛ نحوه مصرف با شیر و غذا، عوارض رفتاری، هشدارها و تداخلات به زبان ساده.
ساشه گرانول لوتریکس یک فرآورده خوراکی ضدالتهاب مجاری تنفسی است که توسط شرکت داروسازی کیمیا کالای رازی در ایران تولید می‌شود. ماده مؤثره اصلی این فرآورده مونته‌لوکاست است و در مقدار ۴ میلی‌گرم برای مصرف اطفال عرضه می‌گردد.
این فرآورده در دسته آنتاگونیست‌های گیرنده لوکوترین (داروهایی که عوامل التهابی و تنگ‌کننده مجاری تنفسی را مهار می‌کنند) قرار دارد و نباید به عنوان داروی نجات‌بخش و تسکین سریع در حملات حاد تنگی نفس استفاده شود.
این فرآورده با تجویز پزشک متخصص اطفال برای مهار و کنترل مشکلات تنفسی و آلرژیک زیر به کار می‌رود:
ساشه را درست پیش از مصرف باز کنید. دانه‌های گرانول را می‌توان مستقیماً در دهان کودک ریخت یا با یک قاشق از غذای نرم، سرد یا در دمای اتاق مانند ماست، پوره سیب، یا مقدار کمی شیر مادر و شیرخشک مخلوط کرد.
مخلوط آماده‌شده باید بلافاصله ظرف حداکثر ۱۵ دقیقه به کودک خورانده شود و باقیمانده آن را نباید برای نوبت‌های بعدی ذخیره کرد. از حل کردن دانه‌ها در آب یا مایعات دیگر خودداری نمایید. بهترین زمان مصرف این دارو بر اساس دستور پزشک معمولاً هنگام عصر یا پیش از خواب است.
در صورت فراموش کردن یک نوبت، به محض یادآوری در همان روز دارو را به کودک بدهید؛ اما اگر تا روز بعد به یاد نیاوردید، نوبت فراموش‌شده را رها کنید و طبق برنامه معمول ادامه دهید. هرگز برای جبران، دوز دارو را دو برابر نکنید.
اثر اولیه دارو بر کنترل مجاری تنفسی ظرف چند ساعت پس از مصرف آغاز می‌شود، اما برای ارزیابی بهبود کامل سرفه و پایدار شدن تنفس، به مصرف مداوم طی چند روز تا چند هفته نیاز است. اثر هر ساشه حدود ۲۴ ساعت در بدن باقی می‌ماند؛ بنابراین مصرف یک نوبت در شبانه‌روز برای مهار علائم کافی است.
در بدن هنگام تحریکات حساسیتی یا آسم، موادی به نام لوکوترین‌ها (مواد طبیعی تولیدشده در واکنش‌های التهابی که سبب انقباض راه‌های هوایی و ترشح بیش از حد مخاط می‌شوند) آزاد می‌گردند. لوتریکس گیرنده‌های این مواد را در بافت تنفسی مسدود می‌سازد؛ در نتیجه انقباض لوله‌های تنفسی کاهش یافته و تنفس آسان‌تر می‌شود.
مصرف این فرآورده در شرایط بالینی زیر مجاز نیست:
مهم‌ترین هشدار دارویی این فرآورده، احتمال بروز تغییرات خلقی و رفتاری در کودکان نظیر دیدن کابوس‌های شبانه، بی‌قراری، اضطراب، پرخاشگری و کج‌خلقی است؛ با مشاهده هرگونه تغییر رفتاری غیرعادی باید موضوع را بلافاصله به پزشک اطلاع داد.
همچنین این فرآورده جایگزین اسپری‌های استنشاقی سریع‌الاثر مانند سالبوتامول در شرایط اورژانسی نیست. در صورت ابتلا به بیماری‌های متابولیک مانند فنیل‌کتونوری (اختلال ارثی در هضم اسیدآمینه فنیل‌آلانین)، باید محتویات جانبی ساشه توسط پزشک بررسی شود.
عوارض این فرآورده به دو دسته تقسیم می‌شوند:
پیش از آغاز درمان، باید لیست کامل داروهای مصرفی کودک در اختیار پزشک قرار گیرد؛ مهم‌ترین موارد تداخل عبارتند از:
در افراد مبتلا به نارسایی‌های شدید کبدی، به دلیل اینکه دفع این دارو عمدتاً از طریق مجاری صفراوی و کبد است، تعیین دوز و ادامه درمان باید تحت نظر دقیق پزشک باشد، اما در اختلالات کلیوی معمولاً نیازی به تنظیم مجدد دوز نیست.
این شکل دارویی به طور اختصاصی برای اطفال طراحی شده است، اما ماده مؤثره آن (مونته‌لوکاست) در بارداری در رده داروهای با ایمنی نسبی قرار دارد و مصرف آن در مادران صرفاً با صلاحدید متخصص مجاز است. همچنین به دلیل ترشح مقدار اندکی از دارو در شیر مادر، مصرف آن حین شیردهی باید با نظر پزشک انجام پذیرد.
ساشه ۴ میلی‌گرمی لوتریکس به طور اختصاصی برای کودکان در بازه سنی ۶ ماه تا ۵ سال کاربرد دارد و برای نوزادان زیر ۶ ماه توصیه نمی‌شود. در افراد سالمند معمولاً از شکل‌های دارویی دیگر نظیر قرص‌های ۱۰ میلی‌گرمی استفاده می‌گردد.
دریافت مقادیر بیش از اندازه این دارو معمولاً مسمومیت کشنده ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند سبب بروز علائمی مانند دل‌درد شدید، خواب‌آلودگی، تشنگی مفرط، استفراغ، بی‌قراری و سردرد گردد. در صورت بلعیده شدن تعداد زیادی ساشه، بدون وادار کردن کودک به استفراغ، او را به همراه بسته دارو سریعاً به مراکز درمانی یا اورژانس منتقل کنید.
لوتریکس دارویی اعتیادآور نیست و قطع آن عوارض ناشی از ترک دارو را به همراه ندارد. با این حال، قطع زودهنگام و خودسرانه درمان پیش از نظر پزشک می‌تواند باعث بازگشت التهاب مجاری تنفسی، تشدید سرفه‌های شبانه و عود حملات خس‌خس سینه گردد؛ بنابراین پایان دوره باید با صلاحدید متخصص باشد.
ساشه‌ها را درون جعبه اصلی، در محیط خشک و خنک (دمای کمتر از ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد)، دور از تابش مستقیم آفتاب، گرما و رطوبت نگهداری فرمایید. دارو را همیشه دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و ساشه را فقط بلافاصله قبل از استفاده باز کنید.
لوتریکس نمونه ایرانی ساشه سینگولار است و از نظر فرمولاسیون دارویی مونته‌لوکاست کاملاً مشابه با آن عمل می‌کند. در مقایسه با قرص‌های جویدنی، ساشه گرانول برای کودکانی که توانایی جویدن یا بلع قرص را ندارند گزینه‌ای ایده‌آل است. همچنین نسبت به شربت‌های ضدحساسیت معمولی نظیر ستیریزین، لوتریکس تمرکز بیشتری بر مهار التهاب راه‌های هوایی ریه دارد.
بررسی نظرات و بازخوردهای والدینی که از این فرآورده برای درمان فرزندان خود استفاده کرده‌اند نشان‌دهنده نکات زیر است:
خیر؛ این فرآورده یک داروی پیشگیرانه و کنترل‌کننده تدریجی است و در زمان بروز حمله ناگهانی تنگی نفس باید از داروی نجات‌بخش استنشاقی تجویز‌شده توسط پزشک استفاده شود.
این دارو اختصاصاً بر التهاب‌های با منشأ آسم و آلرژی اثر می‌گذارد و برای سرفه‌های ناشی از عفونت‌های حاد ویروسی، ترشحات چرکی یا گلودردهای ساده کاربردی ندارد.
خیر؛ دانه‌های گرانول نباید در مایعات به جز مقدار کمی شیر مادر یا شیرخشک حل شوند و ترجیحاً باید با غذای نرم و سرد مانند ماست یا پوره میوه مخلوط گردند.
خواب‌آلودگی جزو عوارض اصلی این دارو نیست، اما ممکن است در برخی کودکان واکنش‌های متفاوتی نظیر خواب ناآرام یا بی‌قراری شبانه ایجاد کند.
این دو دارو مکانیسم‌های متفاوتی دارند و در برخی شرایط آلرژیک حاد ممکن است هم‌زمان تجویز شوند، اما مصرف ترکیبی آن‌ها صرفاً باید با تایید صریح پزشک معالج صورت گیرد.
