موارد مصرف تایید شدهملانومای غیر قابل برداشت یا متاستاتیک
- داروی دابرافنیب برای درمان بیماران مبتلا به ملانومای غیر قابل جراحی یا متاستاتیک که دارای جهش خاص ژن بی رف وی ششصد ای هستند تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: پیش از شروع درمان، تایید وجود این جهش توسط تست های معتبر آزمایشگاهی الزامی است. دابرافنیب در بیمارانی که نوع وحشی این ژن را دارند موثر نیست و ممکن است باعث پیشرفت تومور شود. این دارو هم به صورت تک دارویی و هم در ترکیب با داروی ترامتینیب تجویز می شود، اما درمان ترکیبی به دلیل تاخیر در بروز مقاومت دارویی و کاهش عوارض پوستی ارجحیت دارد.
درمان کمکی در ملانوما
- این دارو در ترکیب با ترامتینیب برای درمان کمکی در بیمارانی که ملانومای آن ها به طور کامل برداشته شده است اما درگیری لنفاوی دارند و دارای جهش ژن بی رف هستند، کاربرد دارد.
- نکته بالینی برای پزشک: شروع درمان کمکی باید در اسرع وقت پس از جراحی انجام شود. هدف از این درمان ریشه کنی ریز متاستاز ها و افزایش بقای بدون عود بیمار است. پایش دقیق عوارض تب دار در این دوره بسیار اهمیت دارد.
سرطان ریه سلول غیر کوچک متاستاتیک
- دابرافنیب همراه با ترامتینیب برای بیماران مبتلا به سرطان ریه از نوع سلول غیر کوچک که دارای جهش بی رف هستند تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: این ترکیب دارویی توانسته است نرخ پاسخ دهی قابل توجهی در این گروه از بیماران ایجاد کند. با توجه به شیوع کمتر این جهش در سرطان ریه، غربالگری ژنتیکی در بیماران مبتلا به آدنوکارسینومای ریه اکیدا توصیه می شود.
سرطان تیروئید آناپلاستیک
- در بیماران مبتلا به سرطان تیروئید آناپلاستیک پیشرفته موضعی یا متاستاتیک که جهش بی رف دارند و هیچ گزینه درمانی جراحی موثری ندارند، از ترکیب دابرافنیب و ترامتینیب استفاده می شود.
- نکته بالینی برای پزشک: سرطان تیروئید آناپلاستیک بسیار تهاجمی است و نیاز به مداخله سریع دارد. پاسخ به این ترکیب دارویی می تواند چشمگیر باشد و در برخی موارد توده را برای مداخلات بعدی کوچک تر کند.
تومور های توپر پیشرفته
- سازمان غذا و داروی آمریکا این دارو را برای تمام تومور های توپر غیر قابل برداشت یا متاستاتیک که جهش بی رف دارند و پس از درمان های قبلی پیشرفت کرده اند و هیچ جایگزین درمانی مناسبی ندارند، تایید کرده است.
- نکته بالینی برای پزشک: این یک تاییدیه مستقل از بافت است. پزشکان باید در تومور های مقاوم به درمان های استاندارد، پروفایل ژنتیکی تومور را بررسی کنند تا در صورت وجود جهش مذکور، از این گزینه نجات بخش استفاده نمایند.
موارد مصرف خارج از برچسبسرطان روده بزرگ پیشرفته
- یکی از مهم ترین کاربرد های خارج از برچسب این دارو، استفاده در سرطان کولورکتال متاستاتیک دارای جهش بی رف است.
- نکته بالینی برای پزشک: بر خلاف ملانوما، مهار بی رف به تنهایی در سرطان روده بزرگ موثر نیست زیرا مسیر های جایگزین سیگنال دهی سریعا فعال می شوند. بنابراین، دابرافنیب در این بیماران حتما باید در ترکیب با دارو های مهار کننده گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی مانند ستوکسیمب یا پانیتومومب و اغلب همراه با ترامتینیب تجویز شود تا اثربخشی بالینی مطلوب حاصل گردد.
لوسمی سلول مویی مقاوم
- در بیماران مبتلا به لوسمی سلول مویی که به درمان های استاندارد با آنالوگ های پورین پاسخ نداده اند یا دچار عود مکرر شده اند، دابرافنیب نتایج امیدوار کننده ای نشان داده است.
- نکته بالینی برای پزشک: تقریبا تمام بیماران مبتلا به این نوع لوسمی دارای جهش بی رف هستند. استفاده از این دارو در موارد مقاوم می تواند منجر به پاکسازی سریع سلول های سرطانی از خون و مغز استخوان و بهبود سریع شمارش سلول های خونی شود.
تومور های سیستم عصبی مرکزی
- در برخی گلیوما های درجه پایین و بالا به ویژه در کودکان و جوانان که دارای جهش بی رف هستند، این دارو به عنوان درمان هدفمند خارج از برچسب استفاده می شود.
- نکته بالینی برای پزشک: نفوذ این دارو به سد خونی مغزی در حد قابل قبولی است. در تومور های مغزی غیر قابل جراحی که به رادیوتراپی یا شیمی درمانی پاسخ نمی دهند، بررسی ژنتیکی و تجویز این دارو می تواند به تثبیت بیماری کمک شایانی کند.
پزشکان محترم باید توجه داشته باشند که مدیریت عوارض جانبی از جمله تب های دوره ای شدید، تغییرات پوستی و پایش مداوم عملکرد قلبی در طول دوره تجویز این دارو الزامی است. دوز پایه دارو معمولا 150 میلی گرم دو بار در روز است که بر اساس تحمل بیمار تنظیم می شود. تمام اطلاعات فوق باید با شرایط اختصاصی هر بیمار تطبیق داده شود.