اوکتروتید استات یک آنالوگ صناعی هورمون طبیعی سوماتواستاتین است که اثرات قویتری دارد.
موارد مصرف تأیید شده اوکتروتید استات برای درمان شرایط زیر، که اغلب ناشی از ترشح بیش از حد هورمونها توسط تومورها هستند، تأیید شده است:
۱. آکرومگالی
- توضیحات بالینی و کاربردی: اوکتروتید برای کاهش سطح هورمون رشد و فاکتور رشد شبه انسولین یک در بیماران مبتلا به آکرومگالی (بیماری ناشی از تولید بیش از حد هورمون رشد) تأیید شده است.
- نقش بالینی: این دارو زمانی تجویز میشود که جراحی، پرتودرمانی یا درمان با بروموکریپتین به میزان کافی مؤثر نبوده یا گزینه درمانی نباشد. هدف از درمان، کاهش سطوح هورمونهای فوق به محدوده نرمال و کنترل علائم بالینی (مانند سردرد، تعریق زیاد، تغییرات بافت نرم) است.
۲. تومورهای کارسینوئید متاستاتیک
- توضیحات بالینی و کاربردی: برای درمان علائم شدید مرتبط با تومورهای کارسینوئید متاستاتیک تأیید شده است. این تومورها میتوانند مقادیر زیادی سروتونین و سایر مواد فعال زیستی ترشح کنند.
- نقش بالینی: اوکتروتید با مهار آزادسازی این مواد از تومور، به طور مؤثری اسهال شدید و گرگرفتگی ناشی از سندرم کارسینوئید را سرکوب یا مهار میکند. مطالعات نشان ندادهاند که دارو تأثیری بر اندازه، نرخ رشد یا گسترش متاستازهای تومور داشته باشد، اما برای بهبود کیفیت زندگی حیاتی است.
۳. تومورهای ترشحکننده پپتید فعال روده (ویپوما)
- توضیحات بالینی و کاربردی: برای درمان اسهال آبکی فراوان مرتبط با تومورهای ترشحکننده پپتید فعال روده تأیید شده است.
- نقش بالینی: پپتید فعال روده باعث ترشح شدید مایعات و الکترولیتها به داخل روده و اسهال کشنده میشود. اوکتروتید با کاهش ترشح این پپتید و همچنین کاهش ترشح سایر مایعات دستگاه گوارش، به طور مؤثری این اسهال شدید را کنترل میکند.
موارد مصرف خارج برچسباوکتروتید به دلیل عملکردهای گسترده سوماتواستاتین، در بسیاری از شرایط بالینی دیگر نیز به صورت خارج برچسب استفاده میشود:
۱. خونریزی حاد واریس مری و معده
- توضیحات بالینی و کاربردی: اوکتروتید به طور گسترده به عنوان یک درمان کمکی در مدیریت خونریزی حاد واریس مری و معده ناشی از فشار خون پورتال استفاده میشود.
- نقش بالینی: این دارو با ایجاد انقباض عروق اسپلنکنیک (عروق احشایی) به طور غیرمستقیم، جریان خون وریدی پورتال را کاهش داده و فشار داخل واریسها را کم میکند و به توقف خونریزی کمک مینماید.
۲. فیستولهای رودهای و پانکراسی با خروجی زیاد
- توضیحات بالینی و کاربردی: برای مدیریت فیستولهای انتروکوتانئوس (ارتباط غیرطبیعی بین روده و پوست) و فیستولهای پانکراسی با خروجی زیاد استفاده میشود.
- نقش بالینی: اوکتروتید با مهار ترشح مایعات و هورمونهای دستگاه گوارش (از جمله ترشحات پانکراس و روده)، حجم خروجی فیستول را به طور قابل توجهی کاهش میدهد و به بسته شدن فیستول یا مدیریت آن کمک میکند.
۳. اسهال مقاوم مرتبط با سرطان یا ایدز
- توضیحات بالینی و کاربردی: برای درمان اسهال ترشحی شدید که به درمانهای استاندارد پاسخ نمیدهد، از جمله اسهال ناشی از شیمیدرمانی، بیماری پیوند در برابر میزبان، و اسهال مرتبط با ایدز ناشی از کریپتوسپوریدیوم استفاده میشود.
- نقش بالینی: دارو با مهار ترشح مایعات و افزایش جذب، به کنترل این نوع اسهالها که اغلب کیفیت زندگی بیمار را مختل میکنند، کمک میکند.
۴. سندرم زولینگر-الیسون و سایر تومورهای نورواندوکرین لوزالمعده
- توضیحات بالینی و کاربردی: برای مدیریت علائم مرتبط با تومورهای نورواندوکرین مختلف، از جمله سندرم زولینگر-الیسون و گلوکاگانوما، استفاده میشود.
- نقش بالینی: اوکتروتید با مهار ترشح هورمونهای تومور (مانند گاسترین در زولینگر-الیسون یا گلوکاگون در گلوکاگانوما)، به کنترل علائم بالینی ناشی از این ترشحات اضافی کمک میکند.
