موارد مصرف تایید شده ترکیب ثابت فنوفیبرات و سیمواستاتین یک استراتژی درمانی دوگانه برای مدیریت اختلالات پیچیده چربی خون است که در آن استفاده از استاتین به تنهایی کافی نیست.
۱. درمان دیسلیپیدمی مختلط در بیماران با خطر بالای قلبی
- این ترکیب برای کاهش سطوح تریگلیسرید و افزایش سطح کلسترول خوب در بیمارانی که سطح کلسترول بد آنها با دوز بهینه سیمواستاتین کنترل شده است، تایید شده است.
- توضیح بالینی: فنوفیبرات با فعال کردن گیرندههای خاص در کبد باعث افزایش تجزیه چربیها و کاهش تولید ذرات بسیار سبک میشود، در حالی که سیمواستاتین با مهار آنزیم کلیدی در کبد، تولید کلسترول را کاهش میدهد. این ترکیب به ویژه برای بیماران مبتلا به دیابت نوع دو که دچار "سهگانه چربی خون" (تریگلیسرید بالا، کلسترول خوب پایین و ذرات کوچک و متراکم کلسترول بد) هستند، طراحی شده است.
۲. کاهش خطر حوادث قلبی در بیماران دارای چربی خون مقاوم
- استفاده از این ترکیب در بیمارانی که با وجود دریافت استاتین، همچنان سطوح تریگلیسرید آنها بیش از ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر و کلسترول خوب آنها کمتر از ۳۵ میلیگرم در دسیلیتر است، توصیه میشود.
- توضیح بالینی: شواهد حاصل از مطالعات بزرگ بینالمللی نشان میدهد که اگرچه افزودن فیبرات به استاتین در تمام بیماران سودمند نیست، اما در زیرگروهی که دارای تریگلیسرید بالا و کلسترول خوب پایین هستند، خطر حوادث عروقی را به طور معناداری کاهش میدهد.
موارد مصرف خارج برچسب و کاربردهای بالینی نوظهوردر برخی شرایط بالینی، این ترکیب بر اساس مطالعات ثانویه و شواهد اپیدمیولوژیک توسط متخصصان در نظر گرفته میشود:
۱. پیشگیری از پیشرفت رتینوپاتی دیابتی
- شواهد علمی قوی نشان میدهند که فنوفیبرات (در ترکیب با استاتینها) اثرات محافظتی بر عروق ریز شبکیه در بیماران دیابتی دارد.
- توضیح بالینی: این اثر مستقل از تغییرات سطح چربی خون است. فیبراتها ممکن است با کاهش التهاب، استرس اکسیداتیو و بهبود عملکرد لایه داخلی رگها، سرعت پیشرفت آسیبهای چشمی ناشی از دیابت را کاهش دهند.
۲. مدیریت بیماری کبد چرب غیرالکلی
- در بیمارانی که همزمان دچار اختلالات شدید چربی خون و کبد چرب هستند، این ترکیب ممکن است برای بهبود پروفایل متابولیک تجویز شود.
- توضیح بالینی: اگرچه استاتینها و فیبراتها درمان اولیه کبد چرب نیستند، اما کنترل همزمان تریگلیسرید و کلسترول میتواند بار التهابی کبد را کاهش دهد. پزشک باید در این موارد آنزیمهای کبدی را به دقت پایش کند.
۳. پیشگیری ثانویه در بیماران مبتلا به سندرم متابولیک شدید
- در مواردی که مقاومت به انسولین منجر به ناهنجاریهای شدید در تمام شاخصهای چربی شده است، این ترکیب برای بازگرداندن تعادل متابولیک استفاده میشود.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی توسط پزشک - خطر سمیت عضلانی: ترکیب استاتین و فیبرات خطر بروز دردهای عضلانی و تحلیل عضلات را نسبت به تکدرمانی افزایش میدهد. پزشک باید به بیمار آموزش دهد که هرگونه درد یا ضعف عضلانی غیرعادی را فوراً گزارش کند.
- پایش عملکرد کلیه: فنوفیبرات میتواند باعث افزایش موقت سطح کراتینین خون شود. در بیمارانی که عملکرد کلیه آنها مختل است، تجویز این ترکیب باید با احتیاط فراوان و تنظیم دوز دقیق انجام شود.
- تداخلات دارویی: سیمواستاتین توسط آنزیمهای خاصی در کبد متابولیزه میشود. مصرف همزمان داروهایی که این آنزیمها را مهار میکنند (مانند برخی آنتیبیوتیکها یا ضد قارچها) خطر سمیت سیمواستاتین را به شدت بالا میبرد.
