موارد مصرف تایید شده داروی آمفوتریسین بیاین دارو یک عامل ضد قارچ وسیع الطیف است که منحصرا برای درمان عفونت های قارچی پیشرونده، تهاجمی و تهدید کننده حیات کاربرد دارد. پزشکان باید توجه داشته باشند که این دارو برای درمان عفونت های قارچی غیر مهاجم بالینی مانند برفک دهان یا عفونت های سطحی واژن مناسب نیست.
اسپرژیلوزیس تهاجمی
- در درمان بیماران مبتلا به عفونت های ریوی، خارج ریوی یا منتشر ناشی از گونه های اسپرژیلوس تجویز می شود. این دارو به ویژه در مواردی که میکروارگانیسم به سایر دسته های دارویی مقاوم است، یا بیمار توانایی تحمل داروهای جایگزین را ندارد، نقش حیاتی ایفا می کند.
کاندیدیازیس مهاجم و منتشر
- برای درمان عفونت های سیستمیک کاندیدایی شامل کاندیدمی، اندوکاردیت قارچی، عفونت های داخل شکمی و عفونت های چشمی ناشی از گونه های کاندیدا استفاده می شود. در شرایط ناپایداری همودینامیک بیمار یا مقاومت به سایر ضد قارچ ها، این دارو خط اول درمان محسوب می شود.
مننژیت کریپتوکوکی و کریپتوکوکوزیس
- یکی از اصلی ترین ارکان درمان القایی در بیماران مبتلا به مننژیت کریپتوکوکی، به ویژه در افراد مبتلا به عفونت اچ آی وی و نقص ایمنی شدید است. برای رسیدن به بالاترین اثربخشی بالینی و پاکسازی سریع مایع مغزی نخاعی، معمولا با سایر داروهای ضد قارچ ترکیب می شود.
موکورمایکوزیس
- این عفونت قارچی بسیار تهاجمی و مخرب با مرگ و میر بالا همراه است. آمفوتریسین بی داروی اصلی و خط اول برای کنترل این بیماری است. موفقیت درمان در این بیماران نیازمند تجویز سریع دوزهای بالای دارو همزمان با مداخلات گسترده جراحی برای برداشتن بافت های مرده است.
بیماری های قارچی اندمیک شدید
- در فرم های شدید، منتشر یا مواردی که سیستم عصبی مرکزی را درگیر کرده اند، برای بیماری هایی مانند هیستوپلاسموزیس، بلاستومایکوزیس و کوکسیدیومایکوزیس تجویز می شود. پس از کنترل مرحله حاد بیماری، پزشک می تواند درمان را به داروهای خوراکی تغییر دهد.
لیشمانیازیس احشایی
- فرمولاسیون های لیپوزومال این دارو به عنوان یک درمان تایید شده و بسیار موثر برای لیشمانیازیس احشایی شناخته می شوند. این اندیکاسیون به ویژه برای بیماران مبتلا به نقص ایمنی یا کسانی که به درمان های رایج آنتی موان پاسخ نداده اند، بسیار کاربردی است.
موارد مصرف خارج برچسب داروی آمفوتریسین بیپزشکان در شرایط خاص بالینی و بر اساس شواهد معتبر، از این دارو در مواردی خارج از تاییدیه های اولیه نیز استفاده می کنند که در زیر به مهم ترین آن ها اشاره شده است.
درمان تجربی در نوتروپنی تب دار
- در بیماران مبتلا به نقص ایمنی شدید و نوتروپنی عمیق که علی رغم دریافت دوره مناسبی از آنتی بیوتیک های وسیع الطیف همچنان تب دارند، خطر عفونت های مخفی قارچی بسیار بالاست. در این شرایط، دارو به صورت تجربی برای پوشش عفونت های قارچی احتمالی تا زمان مشخص شدن نتایج کشت شروع می شود.
پیشگیری از عفونت های قارچی مهاجم
- در بیماران بسیار پرخطر، مانند گیرندگان پیوند سلول های بنیادی خون ساز که دوره های طولانی سرکوب ایمنی را تجربه می کنند، از این دارو برای پیشگیری استفاده می شود. همچنین پزشکان گاهی از فرم استنشاقی دارو برای پیشگیری از اسپرژیلوزیس ریوی در بیماران پیوند ریه یا بیماران مبتلا به سرطان های خونی بهره می برند.
مننگوآنسفالیت آمیبی اولیه
- در عفونت های بسیار نادر اما کشنده سیستم عصبی مرکزی ناشی از آمیب های آزاد زیست، این دارو به عنوان یک رکن اساسی در رژیم های درمانی چند دارویی کاربرد دارد. برای نفوذ بهتر، پزشکان ممکن است دارو را علاوه بر مسیر وریدی، به صورت مستقیم در داخل فضای مایع مغزی نخاعی نیز تجویز کنند.
عفونت های موضعی مقاوم
- در برخی عفونت های شدید و مقاوم مفصلی، استخوانی یا عفونت های مرتبط با تجهیزات پزشکی مانند کاتترها که عامل قارچی دارند، پزشکان از شستشوی موضعی با محلول رقیق شده این دارو استفاده کرده اند. این روش معمولا به عنوان درمان کمکی در کنار درمان سیستمیک و خروج تجهیزات آلوده انجام می شود.
