موارد مصرف تایید شدهسفوروکسیم یک سفالوسپورین نسل دوم است که به دلیل پایداری در برابر بسیاری از آنزیمهای بتالاکتاماز، طیف اثر گستردهای دارد. موارد تایید شده آن عبارتند از:
۱. عفونتهای مجاری تنفسی تحتانی
- این دارو برای درمان پنومونی یا ذاتالریه و برونشیت حاد ناشی از استرپتوکوک پنومونیه و هموفیلوس آنفولانزا تایید شده است.
- نکته بالینی: سفوروکسیم به دلیل نفوذ مناسب در بافت ریه، گزینهای موثر برای درمان تجربی در عفونتهای تنفسی جامعهمحور است.
۲. عفونتهای گوش، حلق و بینی
- درمان اوتیت میانی حاد، سینوزیت فکی حاد و تونسیلیت یا فارنژیت (التهاب لوزه و گلو).
- توصیه بالینی: در موارد فارنژیت، این دارو جایگزین مناسبی برای بیمارانی است که به پنیسیلین حساسیت غیر از نوع شدید دارند.
۳. عفونتهای دستگاه ادراری
- درمان عفونتهای بدون عارضه مثانه و مجاری ادراری ناشی از ایشرکیا کلی یا کلبسیلا پنومونیه
- اهمیت بالینی: اگرچه مقاومت اشرشیا کلی در حال افزایش است، اما سفوروکسیم همچنان در موارد حساسیت میکروبی ثابت شده، کارایی بالایی دارد
۴. عفونتهای پوست و بافت نرم
- درمان عفونتهای بدون عارضه پوستی ناشی از استافیلوکوک اورئوس و استرپتوکوک پیوژنز
- نکته مدیریت درمان: در موارد مشکوک به استافیلوکوک مقاوم به متیسیلین، سفوروکسیم نباید به عنوان خط اول درمان استفاده شود
۵. بیماری لایم (مرحله اولیه)
- سفوروکسیم برای درمان مرحله اولیه بیماری لایم در بزرگسالان و کودکان بالای ۱۲ سال تایید شده است.
۶. پیشگیری از عفونتهای جراحی
- فرم تزریقی سفوروکسیم برای کاهش خطر عفونت در جراحیهای آلوده یا جراحیهای تمیز-آلوده مثل جراحیهای شکمی، لگنی و ارتوپدی استفاده میشود.
موارد مصرف Off-Labelپزشکان بر اساس شواهد بالینی در مراجع بینالمللی، در شرایط زیر نیز از سفوروکسیم استفاده میکنند:
۱. پیشگیری از اندوکاردیت باکتریایی
- در بیمارانی که کاندید اقدامات دندانپزشکی هستند و به پنیسیلین حساسیت دارند، سفوروکسیم ممکن است به عنوان یک گزینه جایگزین برای پیشگیری از عفونت دریچههای قلب در نظر گرفته شود.
۲. پیشگیری پس از جراحیهای چشمی
- در برخی پروتکلهای بینالمللی، استفاده از سفوروکسیم داخل اتاق قدامی چشم پس از جراحی کاتاراکت یا آبمروارید برای پیشگیری از التهاب شدید داخل چشم تجویز میشود.
- نکته بالینی: این کاربرد به ویژه در اروپا بسیار رایج است و شواهد قوی برای کاهش میزان عفونتهای بعد از عمل نشان داده است.
۳. درمان عفونتهای مفصلی و استخوانی
- در موارد خاصی که پاتوژنهای حساس به سفالوسپورینهای نسل دوم جدا شدهاند، سفوروکسیم به صورت تزریقی برای دورههای طولانیتر جهت درمان استئومیلیت استفاده میشود.
۴. مدیریت بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک
- در دورههای تشدید عفونتهای ریوی در این بیماران، زمانی که هموفیلوس آنفولانزا یا استافیلوکوک اورئوس پاتوژن غالب باشد، سفوروکسیم به عنوان بخشی از رژیم درمانی به کار میرود.
نکات کلیدی برای کادر درمان
- طیف اثر: سفوروکسیم نسبت به نسل اول سفالوسپورینها، فعالیت بیشتری علیه باکتریهای گرم منفی (مانند پروتئوس و کلبسیلا) دارد، در حالی که فعالیت خود را علیه گرم مثبتها حفظ کرده است.
- حساسیت متقاطع: در بیماران با سابقه حساسیت شدید به پنیسیلین (مانند آنافیلاکسی)، مصرف سفوروکسیم ممنوع است. در حساسیتهای خفیف، احتمال واکنش متقاطع حدود ۱ تا ۵ درصد تخمین زده میشود.
- تنظیم دوز: در بیماران با نارسایی کلیوی، به دلیل دفع عمده دارو از طریق کلیه، تنظیم دوز بر اساس میزان تصفیه کراتینین الزامی است.
