ویال فراینجکت داروی آهن تزریقی برای درمان کمخونی شدید و فقر آهن است. با طریقه تزریق وریدی، دوز ۵۰۰، عوارض شایع مانند لک پوستی، زمان اثر و نکات مصرف در بارداری آشنا شوید.
ویال فراینجکت یک فرآورده دارویی آهن تزریقی وریدی است که برای رساندن سریع و مستقیم آهن به جریان خون به کار میرود. در ساختار این دارو، هستهای متراکم از ذرات آهن درون پوششی محافظ از جنس کربوهیدرات به نام کربوکسیمالتوز قرار گرفته است. این پوشش پایدار مانع از رهاسازی ناگهانی و سمی آهن آزاد در خون میشود و اجازه میدهد مقادیر بالایی از آهن در مدت زمانی کوتاه به بدن وارد شود.
ماده مؤثر این دارو فریک کربوکسیمالتوز است. این فرآورده محصول شرکت معتبر داروسازی ویفور فارما در کشور سوئیس بوده و توسط شرکت برسیان دارو وارد چرخه دارویی کشور میشود.
آهن مهمترین عنصر برای ساخت هموگلوبین (پروتئین ویژه موجود در گلبولهای قرمز که اکسیژن را از ششها به تمام بافتها و اندامها میرساند) و میوگلوبین (پروتئین ذخیرهکننده اکسیژن در ماهیچهها) به شمار میرود. پس از تزریق، ترکیبات آهن توسط سلولهای سیستم ایمنی در کبد، طحال و مغز استخوان دریافت شده و ذخیره میگردند تا در ساخت سلولهای خونی تازه مصرف شوند.
با جبران ذخایر آهن و افزایش شمارش گلبولهای قرمز سالم، علائم آزاردهنده ناشی از کمبود اکسیژن در بافتها بهبود مییابد که مهمترین آنها عبارتند از:
فراینجکت به عنوان دارویی تخصصی برای درمان کمخونی فقر آهن (نوعی کمخونی که به علت کمبود عنصر آهن، گلبولهای قرمز کوچکتر و کمرنگتر از حالت طبیعی میشوند) در افرادی تجویز میگردد که این اختلال در آزمایش خون آنها اثبات شده است.
این فرآورده در موارد بالینی زیر به عنوان انتخاب اصلی درمانی جایگزین مکملهای خوراکی میشود:
تجویز این فرآورده هرگز نباید صرفاً بر پایه احساس ضعف یا خستگی ظاهری انجام پذیرد؛ زیرا مصرف بیرویه آهن عوارض سمی به همراه دارد. پزشک پیش از شروع درمان، شاخصهای خونی شامل هموگلوبین و فریتین (پروتئین نشاندهنده میزان دقیق ذخایر آهن در کبد و مغز استخوان) و همچنین ظرفیت اشباع ترانسفرین (میزان اشباع پروتئین حملکننده آهن در گردش خون) را ارزیابی میکند.
از جمله کاربردهای شایع بالینی این دارو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کمبود آهن در مبتلایان به نارسایی مزمن کلیه، بهویژه در بیمارانی که تحت درمان با همودیالیز قرار دارند، بسیار شایع است. در این بیماران به دلیل ناتوانی کلیه در ترشح کافی هورمون خونساز، از دست رفتن مقادیر مداوم خون در دستگاه دیالیز و وجود التهاب مزمن، قرصهای خوراکی آهن جذب پایینی دارند. تزریق این دارو کمبود آهن را برطرف کرده و کارایی داروهای محرک خونسازی را به بالاترین سطح میرساند.
سلولهای عضلانی قلب برای انقباض منظم و تولید مداوم انرژی، وابستگی شدیدی به عنصر آهن دارند. در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی (ناتوانی قلب در پمپاژ مناسب خون به اندامها)، کاهش ذخایر آهن حتی بدون بروز کمخونی شدید نیز عملکرد عضله قلب را تضعیف میکند.
تزریق این فرآورده در افراد واجد شرایط، توان فیزیکی بیمار را ارتقا داده، تعداد دفعات بستری شدن در بیمارستان را به شکل محسوسی کاهش میدهد و کیفیت تنفس حین فعالیت را بهبود میبخشد. تشخیص دقیق این کمبود و تصمیمگیری نهایی همواره بر عهده پزشک متخصص قلب است.
هر میلیلیتر از محلول قهوهایرنگ و تیره فراینجکت حاوی ۵۰ میلیگرم عنصر آهن فعال است. این فرآورده در دو حجم استاندارد عرضه میشود:
میزان کل آهن مورد نیاز بدن باید بر اساس یک فرمول استاندارد پزشکی محاسبه گردد. پیش از اقدام به آمادهسازی، پرستار یا پزشک باید ویال را از نظر عدم شکستگی، تاریخ انقضای معتبر و عدم وجود ذرات رسوب یا کدرشدگی بررسی کند. محلول درون ویال باید کاملاً شفاف، قهوهای تیره و یکدست باشد.
دوز تجمعی آهن مورد نیاز برای هر فرد به وزن واقعی بدن و عدد هموگلوبین در برگه آزمایش خون بستگی دارد. الگوی دوزبندی برای بزرگسالان و نوجوانان با وزن ۳۵ کیلوگرم به بالا به شرح زیر است:
حداکثر مقدار مجاز برای تزریق در یک جلسه ۱۰۰۰ میلیگرم آهن (معادل ۲۰ میلیلیتر محلول) است. علاوه بر این، مقدار تزریقشده در یک نوبت هرگز نباید از سقف ۲۰ میلیگرم آهن به ازای هر کیلوگرم وزن واقعی بیمار فراتر برود. مجموع دوز هفتگی نیز نباید از ۱۰۰۰ میلیگرم تجاوز کند تا اندامهای تصفیهکننده دچار فشار بار اضافی نشوند.
در صورتی که بیمار برای اصلاح کمخونی نیاز به دریافت دوزهای تکمیلی (مانند دوزهای کل ۱۵۰۰ یا ۲۰۰۰ میلیگرم) داشته باشد، نوبت دوم نباید بلافاصله مصرف شود. حداقل فاصله زمانی مجاز میان دو جلسه تزریق ۷ روز کامل است تا کبد و مغز استخوان فرصت بازتوزیع و ذخیرهسازی آهن دریافتی را داشته باشند.
ویالهای دستنخورده را در دمای کمتر از ۳۰ درجه سانتیگراد، درون جعبه مقوایی اصلی و کاملاً دور از تابش نور آفتاب نگهداری کنید. از قرار دادن دارو در فریزر اکیداً خودداری فرمایید؛ زیرا انجماد پوشش کربوهیدراتی را شکسته و دارو را غیرقابل استفاده میکند. پس از رقیقسازی دارو با سرم، محلول باید بلافاصله مصرف شود و نگهداری آن در محیط درمانی نباید از زمان مصوب بیشتر شود.
اگر بیمار نتوانست در موعد مقرر برای تزریق نوبت دوم مراجعه کند، باید در اولین فرصت ممکن با مرکز درمانی هماهنگ کرده و نوبت را تجدید نماید. هرگز نباید در جلسه بعدی دوز اضافه یا چندبرابر برای جبران تأخیر تزریق شود. این فرآورده وابستگی جسمی ایجاد نمیکند و تعویق موقت آن فاقد علائم ترک است، اما تأخیر طولانی روند بهبود کمخونی را کند میسازد.
فراینجکت صرفاً باید از مسیر تزریق وریدی (تزریق مستقیم در رگ خونی) استفاده شود. محلول مناسب برای رقیقسازی آن، تنها سرم استریل سدیم کلراید ۰٫۹ درصد (سرم نمکی فیزیولوژیک) است. مخلوط کردن این دارو با سرمهای قندی، دکستروز یا آب مقطر به هیچ عنوان مجاز نیست؛ چرا که ساختار ذرات دارو را ناپایدار کرده و خطر رسوب را به همراه دارد.
رعایت نسبت صحیح رقیقسازی جهت حفظ ایمنی عروقی ضروری است:
این دارو باید به صورت انفوزیون وریدی (تزریق قطرهای و کنترلشده درون رگ توسط ست سرم) دریافت شود:
تزریق باید در مراکزی با حضور کادر مجرب درمانی انجام شود. بیمار در تمام طول مدت تزریق و دستکم به مدت ۳۰ دقیقه پس از پایان کامل سرم، باید در مرکز تحت نظر باقی بماند تا علائم حیاتی نظیر نبض، فشار خون و علائم آلرژیک به دقت پایش شوند.
خیر؛ تزریق این دارو به شکل عضلانی در باسن یا زیر پوست اکیداً ممنوع است. ورود دارو به بافتهای زیرپوستی یا عضلانی سبب تخریب شدید بافت، نکروز (سیاه شدن و مردگی سلولها)، دردهای بسیار حاد و تغییر رنگ دائمی پوست به قهوهای تیره میشود.
ذرات آهن پس از ورود به خون، به تدریج توسط مغز استخوان مصرف میشوند تا زنجیرههای جدید هموگلوبین را شکل دهند. اولین نشانههای بهبود سطح انرژی، برطرف شدن تنگی نفس حین فعالیت و کاهش ضعف بدنی معمولاً ظرف یک تا دو هفته پس از تزریق ظاهر میشود، هرچند پاسخ بیولوژیک در هر فرد وابسته به شدت تخلیه ذخایر اولیه است.
روند دگرگونی شاخصهای خونی در آزمایشگاه به شرح زیر است:
انجام آزمایش زودهنگام در هفته نخست تزریق توصیه نمیشود؛ زیرا سنجش آهن و فریتین در این بازه، مقادیر کاذب و بسیار بالا را ثبت میکند. مناسبترین زمان برای انجام آزمایش چکاپ خونی و ارزیابی موفقیت درمان، دستکم ۴ تا ۶ هفته پس از پایان آخرین جلسه تزریق است.
این دارو عموماً به خوبی تحمل میشود، اما در برخی بیماران ممکن است عوارض جانبی موقتی و خفیف دیده شود:
ترکیبات کربوکسیمالتوز ممکن است در برخی بیماران سبب ترشح موقتی هورمونی شوند که دفع فسفر از طریق کلیه را بالا میبرد و به هیپوفسفاتمی (کاهش غیرطبیعی سطح فسفر در جریان خون) میانجامد. نشانههای این وضعیت شامل ضعف شدید عضلانی، بیحالی غیرمنتظره، دردهای مبهم در استخوانها و در موارد نادر دردهای عضلانی پیشرونده است که نیازمند سنجش آزمایشگاهی فسفر خون است.
واکنشهای حساسیتی شدید دارویی به ندرت پدید میآیند، اما به دلیل خطر تهدیدکنندگی حیات، آگاهی از نشانههای زیر ضرورت دارد:
به محض بروز هر یک از این نشانهها، جریان سرم باید درجا قطع شده و اقدامات فوری پزشکی توسط تیم درمان انجام پذیرد.
اگر سوزن یا آنژیوکت از رگ خارج شود و دارو به بافتهای اطراف نشت کند، عارضهای به نام نشت خارج عروقی رخ میدهد. آهن نشتکرده سبب سوزش شدید، التهاب و ایجاد لکههای پررنگ قهوهای یا تیره روی پوست میشود که در اکثر موارد ماندگار بوده و پاک شدن آن ماهها یا سالها زمان میبرد. بیمار باید با کوچکترین احساس سوزش، خارش یا درد در محل ورود سوزن، بیدرنگ پرستار را مطلع سازد تا تزریق متوقف شود.
بله؛ انفوزیون با سرعتی فراتر از حد استاندارد فشار ناگهانی بر دیواره رگها وارد کرده و سبب آزاد شدن مقادیر بالایی از واسطههای التهابی میشود. این امر موجب افت شدید فشار خون، احساس خفگی، سردردهای ضرباندار و برافروختگی شدید صورت میگردد؛ بنابراین تنظیم زمانبندی قطرات سرم مطابق بروشور الزامی است.
تزریق مقادیر فراتر از توان دفع بدن، سبب ازدیاد بیش از حد آهن در جریان خون میشود. آهن اضافی توان خروج خودبهخودی از بدن را ندارد و در سلولهای کبد، قلب و غدد درونریز رسوب میکند. این وضعیت میتواند به نارسایی حاد کبد، اختلالات ریتم قلب و سیروز کبدی (تخریب ساختار طبیعی کبد و تشکیل بافت همبند سفت) ختم شود و نیازمند تجویز داروهای دفعکننده آهن در بیمارستان است.
مصرف مکملهای خوراکی آهن همزمان با دوره تزریق این فرآورده کاملاً بیفایده و خطرساز است؛ زیرا تزریق وریدی به طور موقت جذب رودهای آهن خوراکی را متوقف میسازد و مصرف همزمان تنها سبب تشدید درد معده و تهوع خواهد شد. توصیه میشود مصرف هرگونه قرص یا کپسول آهن حداقل ۵ روز پس از پایان آخرین نوبت تزریق فراینجکت و با صلاحدید پزشک آغاز شود.
تزریق این دارو ممکن است برای ساعات کوتاهی سبب افت موقت فشار خون یا در موارد اندکی افزایش آن شود؛ به همین دلیل کنترل ارقام فشار خون در بیماران مصرفکننده داروهای قلبی و فشار خون ضرورت دارد. ارائه فهرست کلیه داروهای مصرفی به کادر درمان پیش از اتصال سرم الزامی است.
شواهد بالینی و آزمایشگاهی کافی برای اثبات بیخطری فریک کربوکسیمالتوز بر اندامزایی جنین در سه ماهه اول بارداری در دست نیست؛ بنابراین مصرف آن در طول ۱۲ هفته اول بارداری اکیداً توصیه نمیشود، مگر در موارد استثنایی و با ارزیابی دقیق خطرات توسط پزشک متخصص زنان.
در ماههای چهارم تا نهم بارداری، در صورتی که کمخونی فقر آهن شدید باشد و مکملهای خوراکی ناتوان از بالا بردن هموگلوبین باشند، تزریق این فرآورده با تجویز پزشک مجاز و بسیار مفید است. کنترل کمخونی در این ماهها برای جلوگیری از زایمان زودرس و وزن کم نوزاد در بدو تولد اهمیت حیاتی دارد.
پژوهشها نشان دادهاند که انتقال این دارو به شیر مادر در مقادیر بسیار ناچیزی رخ میدهد و عارضه قابل توجهی برای نوزاد شیرخوار گزارش نشده است. در نتیجه با صلاحدید پزشک، مادران میتوانند در دوران شیردهی درمان کمخونی را با این فرآورده تکمیل کنند.
خیر؛ باکتریها و عوامل عفونی برای رشد، تقسیم و بقای خود در بدن نیازمند عنصر آهن هستند. تزریق مقادیر بالای آهن در جریان یک عفونت فعال (مانند ذاتالریه، عفونت شدید کلیه یا تب حاد)، تغذیه باکتریها را تسهیل کرده و سیستم ایمنی را در مهار بیماری ناتوان میسازد؛ از این رو تزریق باید تا فروکش کردن کامل عفونت به تعویق بیفتد.
در شرایط بالینی زیر تزریق این دارو کاملاً منع شده است:
ایمنی و اثربخشی این فرآورده برای شیرخواران و کودکان زیر یک سال تأیید نشده است و مصرف آن مجاز نیست. در کودکان بالای یک سال نیز محاسبه دوز منحصراً باید بر اساس وزن دقیق کودک توسط فوقتخصص خون اطفال تعیین شده و تزریق با مراقبت بیمارستانی انجام شود.
سالمندان به دلیل داشتن سن بالا نیازی به تغییر یا کاهش دوز پیشفرض دارو ندارند؛ با این حال به دلیل شیوع بیشتر اختلالات پنهان قلبی، کلیوی و فشار خون در این سنین، پایش منظم علائم حیاتی حین تزریق ضروری است.
هر دو دارو فرآوردههای وریدی آهن هستند، اما تفاوتهای تکنولوژیک مهمی دارند:
مکملهای خوراکی آهن باید از لوله گوارش عبور کرده و جذب روده شوند که این مسیر اغلب با دلپیچه، سیاه شدن مدفوع و جذب بسیار کند همراه است و جبران کمخونی ماهها زمان میبرد. در نقطه مقابل، فراینجکت به صورت مستقیم وارد رگها شده، دستگاه گوارش را دور میزند و فقر شدید آهن را ظرف چند هفته به طور کامل اصلاح میکند.
خیر؛ انواع داروهای آهن تزریقی از حیث اندازه ذرات، سرعت خروج آهن، مشخصات حساسیتی و مقادیر مجاز برای تزریق در یک جلسه تفاوتهای بنیادینی دارند. هرگز نباید یک فرآورده را بدون محاسبه مجدد دوز توسط پزشک با داروی تزریقی دیگر جایگزین کرد.
پایداری اثر درمانی به علت اصلی افت آهن بستگی دارد. در صورتی که علت اولیه (مانند خونریزی حاد جراحی) مهار شده باشد، آهن ذخیرهشده ممکن است ماهها یا سالها سطح خونی را طبیعی نگه دارد؛ اما در صورت تداوم خونریزیهای سنگین ماهانه یا سوءجذب مزمن، ذخایر ممکن است با گذشت زمان مجدداً تخلیه شوند.
تکرار تزریق منحصراً بر پایه ارزیابی مجدد آزمایش خون شامل هموگلوبین و فریتین پس از چند ماه انجام میگیرد. احساس خستگی مقطعی یا ضعف روزمره بدون بررسی آزمایشگاهی به هیچ عنوان دلیلی برای تکرار خودسرانه این داروی تزریقی نخواهد بود.
خیر؛ این فرآورده یک ترکیب معدنی حیاتی برای ساخت سلولهای خونی است و بر سیستم پاداش یا خواب مغز عمل نمیکند. این دارو هیچگونه وابستگی روانی یا اعتیاد جسمی پدید نمیآورد و نیاز به تکرار آن صرفاً به علت فعال ماندن بیماری زمینهای فرد است.
اکثریت مصرفکنندگان گزارش میدهند که پس از گذشت یک الی دو هفته از تزریق، تغییر چشمگیری در بازگشت نیروی جسمانی، از بین رفتن خوابآلودگی مفرط و بهبود تمرکز خود حس کردهاند. این اثر با نزدیک شدن به هفته چهارم و ساخت کامل گلبولهای تازه به اوج میرسد.
برخی بیماران در ساعات پایانی روز تزریق یا روز بعد، احساس کوفتگی عضلانی شبیه به سرماخوردگی خفیف یا تب ملایم را ذکر کردهاند. این پاسخ ایمنی معمولاً خودبهخود ظرف ۴۸ ساعت فروکش میکند و در صورت تأیید پزشک، با مصرف استامینوفن ساده به آسانی مهار میشود.
بیمارانی که تجربه موفق تزریق داشتهاند بر لزوم هوشیاری حین سرم تأکید میکنند؛ در صورتی که سوزن در جای درست در رگ مستقر باشد، تزریق هیچگونه سوزشی نخواهد داشت. هرگونه احساس درد گزنده در محل آنژیوکت باید فوراً به پرستار گزارش شود تا از آسیب به بافت و ایجاد لکه جلوگیری گردد.
بر اساس دستورالعملهای علمی جدید، نیازی به انجام تست پوستی مقدماتی وجود ندارد؛ زیرا تست پوستی پیشبینیکننده واکنشهای حساسیتی وریدی نیست. با این حال، انجام تزریق در محیط مجهز درمانی و نظارت ۳۰ دقیقهای پس از آن برای واکنش به هرگونه حساسیت ناگهانی الزامی است.
خیر؛ تزریق این فرآورده در منزل به هیچ وجه ایمن نبوده و مجاز نیست. با توجه به احتمال بروز واکنشهای حساسیتی حاد یا افت فشار خون، تزریق منحصراً باید در بیمارستانها، درمانگاهها یا مراکز تخصصی با دسترسی فوری به تجهیزات احیا انجام شود.
در ساعات اولیه پس از تزریق، ممکن است ادرار رنگی متمایل به قهوهای ملایم پیدا کند که ناشی از دفع مقادیر ناچیز مواد فرعی است و بیخطر تلقی میشود. اما اگر تغییر رنگ با سوزش مجرا، درد پهلو یا قطع ادرار همراه شود، بررسی فوری توسط پزشک الزامی است.
بروز لرز یا حرارت خفیف در روز اول واکنشی گذرا به ورود آهن است. رعایت اقدامات زیر توصیه میشود:
سلام،دوستان عزیز من آمپول فرینجیکت گرفتم،ولی مورد استفاده قرار نگرفته،و الان میخام بفروشم،اگه کسی لازم داره در خدمتم
سلام،دوستان عزیز من آمپول فرینجیکت گرفتم،ولی مورد استفاده قرار نگرفته،و الان میخام بفروشم،اگه کسی لازم داره در خدمتم
سلام وقت به خیر من هموگلوبین 9و فریتین خونم 3 میباشد قرص آهن میخورم و آمپول فرینجکت هم برام نوشتن که یکی زدم خواستم ببینم آیا باز هم باید این آمپول را بزنم و چند وقت دیگه خوبه و دوم اینکه قرص های آهن را هم کماکان ادامه بدم؟
فرینجکت با ونوفر چه تفاوتی داره وقتی نیست میشه ونوفر تزریق کرد
سلام. وقت بخیر. من نیاز ب تزریق فرینجکت دارم اما پیدا نکردم. هموگلوبینم رو ۷ بود. پارسال ۵ ۶ وبال تزریق کردم. اما ممکنه درست تزریق نشده باشه ک تاثیر نذاشته؟ بعلت کرونام میترسم برم بیمارستان. میشه بگید کجا میشه تزریق رو ب درستی و کمی اسوده تر انجام داد؟ ممنونم
سلام،دوستان عزیز من آمپول فرینجیکت گرفتم،ولی مورد استفاده قرار نگرفته،و الان میخام بفروشم،اگه کسی لازم داره در خدمتم
من پنجشنه ۹بهمن امپول فری اینجکت تزریق کردم امروز ۹ روز گڋشته و از دیشب سرگیجه سنگین غیر طبیعی دارم میتونه مال این امپول باشه.؟؟
سلام آیا پس از تزریق آمپول فرینجکت، مصرف روزانه قرص آهن همچنان ضرورت دارد یا خیر؟
سلام بله برای تامین ذخایر اهن بدن نیاز به حداقل۶-۱۲ماه ادامه مصرف قرص اهن هست
ببخشید برای تزریق این امپول حتما باید متخصص بالای سر بیمار باشع؟
حتما باید در مراکز درمانی مجهز تزریق شه تا در صورت بروز هرگونه واکنش جدی, سریعا اقدامات لازم انجام بگیره
باسلام دختر من ازاین دارو استفاده میکنه میخواستم ببینم آیا هیچ رابطه ای با هیچ نوع سرطانی داره یا نه یعنی ممکنه به یک نوع سرطان مبتلا باشه ؟ ممنون
این دارو برای کم خونی شدید تجویز می شود. ربطی به سرطان ندارد.
سلام،میخواستم کاتالوگ ویال فرینجکت را برام بفرستید تا به بیماران نشان بدیم ک در چند سیسی سرم نرمال و با چه سرعتی تزریق شود
سلام من می خواستم ابدومنوپلاسی انجام بدم مشاوره رفتم آزمایش خون نوشتن آزمایش دادم فقرآهن کم خونی دارم هموگلوبینم۱۰.۵هست گفتن روزی ۲تاقرص آهن وهفته ای ۲تا آمپول فری اینجکت بزنم تا۴تاآمپول .بنظرشماهمچین تجویزی ضرر نداره؟
لازم است هموگلوبین به سطح نرمال برگردد. درمان مناسب برای شما تجویز شده است.
با سلام. یک آمپول فراینجکت دارم با توجه به اینکه این دارو سخت گیر می آید، اگر کسی نیاز دارد قصد فروش آنرا دارم.
👌🏻