داروی فنوفیبرات از مشتقات اسید فیبریک است که عمدتاً برای مدیریت پروفایل لیپیدی خون تجویز میشود. این دارو از طریق فعال کردن گیرندههای تکثیری پراکسیزوم نوع آلفا عمل کرده و منجر به افزایش لیپولیز و خروج ذرات غنی از تریگلیسیرید از پلاسما میشود.
موارد مصرف تایید شدهدرمان چربی خون بالا از نوع تریگلیسیرید (هایپرتریگلیسیریدمی)
- این دارو برای کاهش سطوح بالای تریگلیسیرید در بیماران بزرگسالی که در معرض خطر پانکراتیت هستند و به مداخلات تغذیهای پاسخ کافی ندادهاند، تجویز میشود. در بالین، فنوفیبرات میتواند سطح تریگلیسیرید را ۳۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهد. پزشکان باید توجه داشته باشند که این دارو به ویژه در بیماران با تیپ ۴ و ۵ هایپرلیپوپروتئینمی بسیار موثر است.
هایپرکلسترولمی اولیه یا دیسلیپیدمی ترکیبی
- فنوفیبرات برای کاهش کلسترول کل، کلسترول بد (الدیال)، آپولیپوپروتئین ب و تریگلیسیرید، و همچنین افزایش کلسترول خوب (اچدیال) در بزرگسالان مبتلا به هایپرکلسترولمی اولیه یا دیسلیپیدمی ترکیبی استفاده میشود. در مدیریت بالینی، این دارو اغلب به عنوان درمان کمکی در کنار رژیم غذایی کمچربی تجویز میگردد. برای پزشکان حائز اهمیت است که در موارد دیسلیپیدمی ترکیبی، فنوفیبرات میتواند مکمل درمان با استاتینها باشد، هرچند پایش دقیق عوارض عضلانی در این ترکیب ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسبرتینوپاتی دیابتی
- شواهد بالینی حاصل از مطالعات بزرگ بینالمللی نشان میدهد که فنوفیبرات در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، میتواند سرعت پیشرفت رتینوپاتی دیابتی را کاهش دهد و نیاز به درمانهای لیزری را به تاخیر بیندازد. این اثر مستقل از سطح اولیه چربی خون بیمار مشاهده شده است. پزشکان متخصص غدد و چشمپزشکان ممکن است برای محافظت از عروق شبکیه، این دارو را در برنامه درمانی بیماران دیابتی بگنجانند.
کلانژیت صفراوی اولیه
- در مواردی که بیماران مبتلا به کلانژیت صفراوی اولیه پاسخ ناکافی به درمان با اسید اورسودوکسیکولیک میدهند، افزودن فنوفیبرات میتواند به بهبود آنزیمهای کبدی و کاهش شاخصهای التهابی کمک کند. در این شرایط، پزشک باید به طور منظم تستهای عملکرد کبدی را برای پایش اثربخشی و سمیت احتمالی کنترل نماید.
پیشگیری از حوادث قلبی عروقی در بیماران خاص
- اگرچه خط اول درمان برای کاهش خطر قلبی عروقی استاتینها هستند، اما در بیماران دیابتی که دارای تریگلیسیرید بالا و اچدیال پایین هستند، فنوفیبرات ممکن است به عنوان یک گزینه کمکی برای کاهش خطر حوادث عروق کوچک و بزرگ در نظر گرفته شود.
کاهش اسید اوریک
- فنوفیبرات دارای اثرات اوریکوزوریک (افزایش دفع اسید اوریک) است. در بیماران مبتلا به هایپرلیپیدمی که همزمان دچار نقرس یا افزایش اسید اوریک هستند، این دارو میتواند به عنوان یک انتخاب هوشمندانه برای مدیریت هر دو وضعیت به کار رود، هرچند به عنوان درمان اصلی نقرس شناخته نمیشود.
توصیههای بالینی برای پزشکان - پایش عملکرد کلیه قبل از شروع درمان الزامی است، زیرا فنوفیبرات عمدتاً از طریق کلیهها دفع میشود و در نارسایی شدید کلیوی منع مصرف مطلق دارد.
- تستهای عملکرد کبد باید به صورت دورهای انجام شود، زیرا افزایش ترانسآمینازها در برخی بیماران مشاهده میگردد.
- در صورت تجویز همزمان با داروهای ضد انعقاد خوراکی مانند وارفارین، دوز داروی ضد انعقاد باید کاهش یابد و زمان پروترومبین به دقت پایش شود، زیرا فنوفیبرات اثر این داروها را تشدید میکند.
- بیماران باید نسبت به علائم درد عضلانی یا ضعف (میوپاتی) آگاه شوند، به ویژه اگر دارو همزمان با استاتینها مصرف میشود.
