ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، شایعترین عفونت منتقلشونده از راه جنسی در سراسر جهان است. این ویروس بیش از ۲۰۰ تیپ مختلف دارد که برخی بیخطر بوده و برخی دیگر منجر به زگیل تناسلی یا سرطانهای خطرناک میشوند. واکسن پاپیلوگارد ۰.۵ میلیلیتر، واکسن ۴ ظرفیتی نوترکیب ساخت ایران است که بدن را در برابر ۴ تیپ اصلی و پرخطر این ویروس کاملاً ایمن میکند.
عبارت «۴ ظرفیتی» به این معناست که واکسن پاپیلوگارد از بدن در برابر ۴ سویه بسیار مهم ویروس محافظت میکند:
تاخیر در دوزها: در صورت تاخیر در تزریق، نیازی به بازشروع دوره نیست؛ فقط دوز باقیمانده در اولین فرصت تزریق شود.
HPV یا ویروس پاپیلومای انسانی، ویروسی بسیار شایع است که میتواند از طریق تماس پوستی و جنسی منتقل شود. بسیاری از عفونتهای HPV بدون درمان خاصی توسط سیستم ایمنی بدن برطرف میشوند، اما بعضی انواع آن میتوانند برای مدت طولانی باقی بمانند و باعث زگیل یا تغییرات پیشسرطانی و سرطان شوند.
خیر. انتقال HPV بیشتر از طریق تماس نزدیک پوستی و جنسی ناحیه تناسلی اتفاق میافتد و الزاماً به معنای رابطه کامل نیست. تماس جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی میتواند در انتقال نقش داشته باشد.
بله. برای ابتلا به HPV الزاماً داشتن چند شریک جنسی لازم نیست. حتی یک شریک جنسی هم میتواند کافی باشد.
ممکن است همچنان مفید باشد. احتمال مواجهه با HPV با افزایش تعداد شرکای جنسی بیشتر میشود، اما حتی افراد با یک شریک جنسی نیز ممکن است در معرض HPV قرار بگیرند. همچنین اگر فرد در آینده شریک جنسی جدید داشته باشد، احتمال ابتلا به انواع جدید HPV وجود دارد.
خیر. HPV بسیار شایع است و حتی در افرادی که تعداد شرکای جنسی کمی داشتهاند نیز ممکن است دیده شود.
بله، مردان نیز میتوانند از واکسن HPV سود ببرند. HPV میتواند در مردان نیز باعث زگیل تناسلی و برخی سرطانها، از جمله سرطانهای ناحیه مقعد، آلت و حلق شود. واکسیناسیون فقط مخصوص زنان نیست.
هر دو جنس میتوانند از واکسن HPV بهرهمند شوند. بهترین زمان واکسیناسیون معمولاً پیش از مواجهه با HPV و شروع فعالیت جنسی است.
بهترین زمان، قبل از مواجهه با ویروس و معمولاً در سنین نوجوانی است. WHO واکسیناسیون را بهویژه برای دختران ۹ تا ۱۴ سال توصیه میکند.
ممکن است داشته باشد. واکسن در فردی که قبلاً رابطه جنسی داشته نیز میتواند در برابر انواع HPV موجود در واکسن که فرد قبلاً با آنها مواجه نشده است، محافظت ایجاد کند؛ اما اثر آن معمولاً از فردی که پیش از مواجهه با HPV واکسینه شده کمتر است. برای افراد ۲۷ تا ۴۵ سال، تصمیم درباره واکسیناسیون بهتر است با نظر پزشک و بر اساس شرایط فردی انجام شود.
خیر. رابطه جنسی قبلی به معنی بیفایده بودن واکسن نیست. ممکن است فرد قبلاً با یک یا چند نوع HPV مواجه شده باشد، اما لزوماً با تمام انواع موجود در واکسن مواجه نشده است.
در بسیاری از موارد، وجود HPV مثبت بهتنهایی مانع واکسیناسیون نیست؛ اما واکسن عفونت HPV موجود را درمان نمیکند و برای درمان زگیل یا ضایعه موجود نیست. هدف واکسن، پیشگیری از عفونتهای جدید با انواع تحت پوشش است.
خیر. واکسن برای درمان عفونت موجود طراحی نشده است. اگر HPV مثبت هستید، باید پیگیری و غربالگری توصیهشده توسط پزشک را ادامه دهید.
واکسن زگیل موجود را درمان نمیکند؛ اما میتواند در برابر انواعی از HPV که فرد هنوز با آنها مواجه نشده است، محافظت ایجاد کند. انواع ۶ و ۱۱ از مهمترین انواع مرتبط با زگیل تناسلی هستند.
خیر. واکسن از انواع مشخصی از HPV پیشگیری میکند و محافظت صددرصدی در برابر تمام انواع HPV ایجاد نمیکند. بنابراین رعایت اصول پیشگیری و انجام غربالگریهای لازم همچنان اهمیت دارد.
بله. واکسن HPV جایگزین کاندوم نیست. کاندوم خطر انتقال HPV و بسیاری از عفونتهای مقاربتی را کاهش میدهد، اما چون HPV میتواند از پوست نواحی خارج از محدوده کاندوم نیز منتقل شود، محافظت آن در برابر HPV کامل نیست.
خیر. واکسن HPV فقط برای پیشگیری از عفونتهای ناشی از انواع HPV موجود در واکسن است و از HIV، هپاتیت B، سوزاک، کلامیدیا و سایر عفونتهای مقاربتی جلوگیری نمیکند.
شواهد موجود نشان نمیدهد که واکسن HPV باعث ناباروری شود. هدف واکسن پیشگیری از عفونت HPV و بیماریهای مرتبط با آن است.
شواهد موجود ارتباطی بین واکسیناسیون HPV و ناباروری مردان نشان نمیدهد.
خیر. شواهدی وجود ندارد که واکسیناسیون HPV باعث افزایش رفتار جنسی یا شروع زودتر رابطه جنسی شود.
ممکن است مفید باشد، بهخصوص اگر فرد قبلاً واکسینه نشده باشد و احتمال مواجهه آینده با انواع HPV وجود داشته باشد. میزان فایده به سن و سابقه مواجهه با HPV بستگی دارد.
این موضوع به سن، سابقه واکسیناسیون و احتمال مواجهه قبلی یا آینده با HPV بستگی دارد. برای بزرگسالان، تصمیم بهتر است با پزشک گرفته شود.
معمولاً برای تصمیمگیری درباره تزریق واکسن، انجام آزمایش HPV بهصورت روتین ضروری نیست. واکسن برای پیشگیری است و مثبت یا منفی بودن آزمایش HPV بهتنهایی تعیینکننده ضرورت واکسیناسیون نیست.
ممکن است واکسیناسیون همچنان مفید باشد، زیرا منفی بودن آزمایش به معنی مصونیت در برابر همه انواع HPV نیست.
بله، در صورت قرار داشتن در گروه سنی و شرایط مناسب غربالگری، واکسیناسیون جایگزین غربالگری سرطان دهانه رحم نمیشود.
واکسن با پیشگیری از عفونت انواع پرخطر HPV میتواند خطر سرطان دهانه رحم را بهطور قابل توجهی کاهش دهد، اما از تمام انواع HPV جلوگیری نمیکند؛ بنابراین غربالگری همچنان ضروری است.
خیر. پوشش انواع ۶ و ۱۱ باعث میشود واکسن در پیشگیری از بیماریهایی مانند زگیل تناسلی نیز نقش داشته باشد، در حالی که انواع ۱۶ و ۱۸ از انواع پرخطر مرتبط با سرطان هستند.
در مطالعه فاز ۳ پاپیلوگارد ۴، واکسن در سه نوبت در ماههای صفر، دو و شش تزریق شده است.
تعداد دوزها میتواند بر اساس سن هنگام شروع واکسیناسیون، وضعیت سیستم ایمنی و دستورالعمل مورد استفاده متفاوت باشد؛ بنابراین برنامه نهایی را پزشک یا مرکز واکسیناسیون تعیین کند. WHO نیز در سالهای اخیر برای برخی گروههای سنی برنامههای یک یا دو دوزی را توصیه کرده است.
معمولاً قطع شدن برنامه به معنی شروع دوباره کل دوره نیست و دوزهای باقیمانده طبق برنامه مناسب تکمیل میشوند. زمان دقیق دوز بعدی را از مرکز واکسیناسیون بپرسید.
تغییر یا تکمیل برنامه واکسیناسیون به نوع واکسن قبلی و تعداد دوزهای دریافتشده بستگی دارد. بهتر است نام واکسن و تاریخ دوزهای قبلی را به پزشک یا مرکز واکسیناسیون اعلام کنید.
خیر. هر دو واکسن چهارظرفیتی هستند و انواع ۶، ۱۱، ۱۶ و ۱۸ را هدف میگیرند، اما محصول یکسانی نیستند. یک مطالعه فاز ۳ در سال ۲۰۲۶، پاپیلوگارد ۴ را با گارداسیل مقایسه کرده و ایمنیزایی پاپیلوگارد ۴ را در برابر هر چهار نوع، غیرکمتر از گارداسیل گزارش کرده است. با این حال، این مطالعه برای اثبات برتری طراحی نشده بود و نباید نتایج آن را به معنای «بهتر بودن قطعی» پاپیلوگارد دانست.
واکسنهای دوظرفیتی معمولاً انواع ۱۶ و ۱۸ را هدف میگیرند؛ واکسن چهارظرفیتی علاوه بر ۱۶ و ۱۸، انواع ۶ و ۱۱ را نیز پوشش میدهد که با بیشتر موارد زگیل تناسلی مرتبط هستند.
خیر. این واکسن فقط چهار نوع HPV را هدف قرار میدهد. انواع دیگری از HPV نیز میتوانند در ایجاد سرطان نقش داشته باشند.
خیر. برای درمان زگیل تناسلی موجود باید درمان مناسب توسط پزشک انجام شود. واکسن نقش پیشگیرانه دارد.
تزریق واکسن بهخودیخود نیاز به پرهیز از رابطه جنسی ایجاد نمیکند. اما واکسن بلافاصله فرد را در برابر همه انواع HPV ایمن نمیکند و از سایر عفونتهای مقاربتی نیز جلوگیری نمیکند.
از نظر پیشگیری، واکسیناسیون قبل از شروع فعالیت جنسی بیشترین اثربخشی را دارد، زیرا احتمال مواجهه قبلی با HPV کمتر است.
بله. مجرد یا متأهل بودن مانع تزریق واکسن نیست. اتفاقاً واکسیناسیون پیش از مواجهه با HPV بهترین زمان برای ایجاد محافظت است.
بله. واکسن برای افراد بدون سابقه فعالیت جنسی نیز قابل استفاده است و این گروه معمولاً بیشترین فرصت برای بهرهمندی از واکسن را دارند.
واکسن HPV در دوران بارداری توصیه نمیشود و معمولاً واکسیناسیون تا پایان بارداری به تعویق میافتد. با این حال، اگر فردی بدون اطلاع از بارداری واکسن دریافت کرده باشد، معمولاً اقدام خاصی لازم نیست و باید پزشک خود را مطلع کند.
واکسن HPV معمولاً در دوران شیردهی قابل استفاده است؛ با این حال، شرایط فردی و برنامه واکسیناسیون بهتر است با پزشک یا مرکز واکسیناسیون بررسی شود.
بهطور معمول، برای تزریق واکسن HPV نیاز به انجام روتین تست بارداری نیست؛ اما در صورت بارداری، واکسیناسیون باید تا بعد از بارداری به تعویق بیفتد.
مانند بسیاری از واکسنها، ممکن است درد، قرمزی یا تورم محل تزریق، سردرد یا خستگی ایجاد شود. در مطالعه فاز ۳ پاپیلوگارد ۴، بیشتر عوارض گزارششده خفیف تا متوسط بودند و درد محل تزریق شایعترین عارضه موضعی بود.
تب خفیف ممکن است بعد از واکسیناسیون رخ دهد. اگر تب شدید، طولانی یا همراه با علائم غیرمعمول باشد، بهتر است با پزشک مشورت شود.
درد یا حساسیت محل تزریق از عوارض نسبتاً شایع است و معمولاً طی چند روز بهتر میشود.
افرادی که پس از دوز قبلی یا نسبت به یکی از اجزای واکسن واکنش آلرژیک شدید داشتهاند، نباید بدون نظر پزشک دوز بعدی را دریافت کنند. در صورت بیماری حاد متوسط یا شدید نیز ممکن است تزریق تا بهبودی به تعویق بیفتد.
در بسیاری از موارد بله، اما بسته به بیماری و داروهای مصرفی ممکن است برنامه واکسیناسیون متفاوت باشد. افراد دارای ضعف سیستم ایمنی باید درباره تعداد دوزها با پزشک مشورت کنند.
واکسن با تحریک سیستم ایمنی، بدن را برای مقابله با انواع مشخص HPV آماده میکند. دادههای سازمان جهانی بهداشت، واکسنهای HPV را ایمن میدانند.
واکسن HPV از ذرات شبهویروسی ساخته میشود و ویروس زنده ایجادکننده عفونت در آن وجود ندارد؛ بنابراین نمیتواند از طریق واکسن فرد را به HPV مبتلا کند.
خیر. واکسن حاوی ویروس زنده نیست و باعث ایجاد عفونت HPV نمیشود.
نحوه تهیه و تزریق واکسن ممکن است بر اساس قوانین و شرایط مرکز ارائهدهنده واکسن متفاوت باشد. بهتر است واکسن در مرکز معتبر و با رعایت زنجیره سرد تهیه و تزریق شود.
در صورتی که داروخانه یا مرکز مربوطه مجوز و شرایط لازم برای تزریق واکسن داشته باشد، امکان آن طبق مقررات محل وجود دارد. مهم است واکسن از منبع معتبر تهیه و شرایط نگهداری آن رعایت شده باشد.
واکسنهای HPV باید طبق شرایط تعیینشده توسط سازنده در زنجیره سرد نگهداری شوند. اگر واکسن مدت نامشخصی خارج از شرایط مناسب بوده، قبل از تزریق باید توسط مسئول مربوطه بررسی شود.
معمولاً فعالیت روزمره مشکلی ایجاد نمیکند. اگر درد یا ضعف دارید، بهتر است تا بهتر شدن حال عمومی از فعالیت شدید خودداری کنید.
اختلالات قاعدگی علتهای مختلفی دارند و نمیتوان هر تغییر قاعدگی را به واکسن نسبت داد. اگر خونریزی شدید یا تغییرات مداوم ایجاد شد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
هدف واکسن پیشگیری از عفونت HPV است و انتظار نمیرود باعث افزایش یا کاهش میل جنسی شود.
چنین اثری بهعنوان عارضه معمول واکسن HPV شناخته نشده است.
شواهد موجود چنین ارتباطی را تأیید نمیکند. واکسن برای پیشگیری از بیماریهای مرتبط با HPV استفاده میشود.
ممکن است واکسیناسیون همچنان مفید باشد، زیرا ابتلا به یک نوع HPV به معنی ابتلا به تمام انواع موجود در واکسن نیست. تصمیمگیری بر اساس سن، سابقه بیماری و وضعیت فرد انجام میشود.
بله. ایجاد عفونت با یک نوع HPV لزوماً باعث محافظت کامل در برابر سایر انواع HPV نمیشود و حتی امکان عفونت مجدد نیز وجود دارد.
خیر. بسیاری از افراد هیچ علامتی ندارند و ممکن است از ابتلای خود مطلع نباشند. به همین دلیل HPV میتواند بهراحتی بین افراد منتقل شود.
بله. نبود زگیل یا علامت ظاهری، عفونت HPV را رد نمیکند.
انتقال HPV عمدتاً از طریق تماس نزدیک پوستی و جنسی است و توالت فرنگی مسیر معمول انتقال HPV محسوب نمیشود.
تماس معمول با آب استخر مسیر معمول انتقال HPV تناسلی نیست. نگرانی اصلی، تماس نزدیک پوستی و جنسی است.
انتقال HPV تناسلی از این مسیرها مسیر معمول محسوب نمیشود؛ تماس جنسی و پوستی نزدیک اهمیت بسیار بیشتری دارد.
بله. HPV میتواند از طریق رابطه دهانی منتقل شود و برخی انواع HPV با سرطانهای ناحیه دهان و حلق ارتباط دارند.
بله. HPV میتواند از طریق تماس جنسی مقعدی منتقل شود و برخی انواع آن با بیماریها و سرطانهای ناحیه مقعد ارتباط دارند.
خیر. کاندوم خطر انتقال را کاهش میدهد، اما چون تمام پوست ناحیه تناسلی را نمیپوشاند، محافظت آن در برابر HPV کامل نیست.
خیر. واکسن و رفتارهای جنسی ایمن مکمل یکدیگر هستند، نه جایگزین یکدیگر.
ممکن است داشته باشد. حتی اگر فرد قبلاً در معرض HPV قرار گرفته باشد، احتمال دارد با همه انواع تحت پوشش واکسن مواجه نشده باشد.
بله، در صورت مناسب بودن سن و شرایط فرد، ازدواج مانعی برای واکسیناسیون نیست.
شواهد و توصیههای مربوط به واکسیناسیون در سنین بالاتر محدودتر است و فایده مورد انتظار معمولاً کمتر میشود. برای افراد بزرگسال، تصمیم باید بر اساس سن و شرایط فردی با پزشک گرفته شود.
خیر. «بیفایده» تعبیر دقیقی نیست. میزان فایده به احتمال مواجهه قبلی و آینده با انواع HPV بستگی دارد. هرچه واکسیناسیون زودتر و قبل از مواجهه با HPV انجام شود، معمولاً فایده بیشتری دارد.
خیر. واکسن از همه انواع HPV محافظت نمیکند و جایگزین غربالگری و معاینه پزشکی در صورت وجود علائم نیست.
خیر. خونریزی بعد از رابطه جنسی علتهای مختلفی دارد و باید توسط پزشک بررسی شود. واکسن برای درمان خونریزی یا بیماری موجود نیست. خونریزی غیرطبیعی میتواند علل مختلفی داشته باشد و نباید صرفاً به HPV نسبت داده شود.
خیر. HPV مثبت به معنی سرطان نیست. بسیاری از عفونتهای HPV خودبهخود برطرف میشوند، اما برخی عفونتهای پایدار نیاز به پیگیری و غربالگری دارند.
این موضوع به شرایط هر دو نفر و نوع آزمایش بستگی دارد. مثبت شدن HPV بهتنهایی به معنی وجود یک عفونت تازه یا خیانت نیست. برای تصمیم درباره آزمایشها و واکسیناسیون، مشورت با پزشک مناسبتر است.
برخلاف غربالگری دهانه رحم در زنان، یک آزمایش روتین و عمومی برای غربالگری HPV در مردان بدون علامت وجود ندارد. در صورت وجود ضایعه یا علائم، پزشک میتواند بررسی مناسب را انجام دهد.
ممکن است داشته باشد، چون فرد ممکن است هنوز با همه انواع موجود در واکسن مواجه نشده باشد. البته واکسن عفونت موجود را درمان نمیکند.
بله. واکسن چهارظرفیتی با هدف قرار دادن HPV-6 و HPV-11 میتواند از بسیاری از زگیلهای تناسلی مرتبط با این دو نوع پیشگیری کند.
