موارد مصرف تایید شده درمان عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی نوع یک
- تنفوویر همواره باید در ترکیب با سایر داروهای ضد رتروویروس برای درمان عفونت اچ آی وی استفاده شود و مصرف آن به عنوان تکدرمانی در این بیماران اکیدا ممنوع است.
- ملاحظات بالینی و تجویز: پیش از شروع درمان، ارزیابی عملکرد کلیه، سنجش تراکم استخوان در افراد مستعد و بررسی وضعیت ابتلا به هپاتیت بی ضروری است. فرم دیزوپروکسیل فومارات میتواند باعث کاهش تراکم استخوانی و سمیت کلیوی شامل سندرم فانکونی شود. در بیمارانی که خطر بالایی برای آسیب کلیوی دارند یا کلیرانس کراتینین آنها کمتر از شصت میلیلیتر در دقیقه است، فرم آلافنامید به دلیل نفوذ بهتر به سلولهای لنفاوی و غلظت پلاسمایی کمتر، ارجحیت بالینی دارد. برای فرم دیزوپروکسیل در بیماران با افت عملکرد کلیه، تنظیم دوز و افزایش فواصل مصرف الزامی است.
درمان هپاتیت بی مزمن
- تنفوویر به عنوان خط اول درمان هپاتیت بی مزمن در بزرگسالان و کودکان تایید شده است.
- ملاحظات بالینی و تجویز: این دارو در بیماران مبتلا به هپاتیت بی مزمن همراه با بیماری جبرانشده یا جبراننشده کبدی کاربرد دارد. پیش از شروع درمان، حتما باید وضعیت اچ آی وی بیمار مشخص شود، زیرا استفاده از تنفوویر به تنهایی در بیمارانی که همزمان به اچ آی وی مبتلا هستند، منجر به مقاومت دارویی ویروس نقص ایمنی میشود. پایش دقیق سطح آنزیمهای کبدی و بار ویروسی در طول درمان ضروری است. قطع ناگهانی این دارو در بیماران هپاتیت بی میتواند منجر به تشدید حاد و شدید هپاتیت شود، لذا در صورت نیاز به قطع دارو، بیمار باید تا ماهها تحت پایش دقیق بالینی و آزمایشگاهی قرار گیرد.
موارد مصرف خارج از برچسبپیشگیری از انتقال ویروس هپاتیت بی از مادر به جنین
- یکی از مهمترین کاربردهای بالینی این دارو، استفاده در زنان باردار برای جلوگیری از انتقال عمودی ویروس است.
- ملاحظات بالینی و تجویز: بر اساس راهنماهای بینالمللی بیماریهای کبدی، در زنان باردار مبتلا به هپاتیت بی که بار ویروسی بالایی دارند (بیش از دویست هزار واحد بینالمللی در میلیلیتر)، تجویز تنفوویر دیزوپروکسیل فومارات از هفته بیست و هشتم تا سی و دوم بارداری توصیه میشود. این درمان معمولا تا زمان زایمان یا تا سه ماه پس از زایمان ادامه مییابد. هدف از این کار، کاهش بار ویروسی مادر در زمان زایمان و به حداقل رساندن خطر ابتلای نوزاد است.
پروفیلاکسی پس از مواجهه با اچ آی وی
- در موارد مواجهه شغلی (مانند نیدل استیک شدن پرسنل درمان) یا غیر شغلی با ویروس اچ آی وی، تنفوویر یکی از ارکان اصلی پیشگیری است.
- ملاحظات بالینی و تجویز: در این شرایط، تنفوویر معمولا به صورت ترکیبی با امتریسیتابین و یک داروی سوم (مانند دولوتگراویر یا رالتگراویر) تجویز میشود. این رژیم دارویی باید در سریعترین زمان ممکن، ترجیحا در کمتر از هفتاد و دو ساعت پس از مواجهه پرخطر، آغاز شود و برای یک دوره کامل بیست و هشت روزه ادامه یابد. ارزیابی پایه کلیوی پیش از شروع این رژیم پیشگیرانه توصیه میگردد.
شناخت دقیق مکانیسم عمل و ویژگیهای فارماکوکینتیک تنفوویر، به ویژه تفاوت میان فرمهای پیشدارویی آن، برای مدیریت صحیح درمان، پیشگیری از سمیت دارویی و تنظیم دوز در بیماران مبتلا به نقص ایمنی و هپاتیت مزمن بسیار حائز اهمیت است.
