ترکیب داکلاتاسویر و سوفوسبویر یک رژیم درمانی تمام خوراکی و بدون نیاز به اینترفرون برای مقابله با ویروس هپاتیت سی است. این ترکیب از دو داروی ضد ویروس با اثر مستقیم تشکیل شده است: سوفوسبویر که یک مهارکننده آنزیم پلیمراز است و داکلاتاسویر که پروتئین غیرساختاری ۵آ را مهار میکند. این دو دارو با مهار مراحل مختلف چرخه تکثیر ویروس، منجر به پاکسازی موثر عفونت میشوند.
موارد مصرف تایید شده این موارد بر اساس تاییدیههای رسمی سازمانهای نظارتی بینالمللی و گایدلاینهای خط اول درمان کبد ارائه شده است:
۱. درمان عفونت مزمن ویروس هپاتیت سی (ژنوتیپ ۳)
- ترکیب داکلاتاسویر و سوفوسبویر به طور ویژه برای درمان بیماران بزرگسال مبتلا به ژنوتیپ ۳ هپاتیت سی تایید شده است.
- نکات بالینی: این رژیم در بیماران بدون سیروز یا با سیروز جبران شده کاربرد دارد. در بیماران مبتلا به سیروز ژنوتیپ ۳، افزودن ریباویرین به این ترکیب یا افزایش طول دوره درمان به ۲۴ هفته برای دستیابی به پاسخ درمانی پایدار توصیه میشود. مطالعات بالینی نشاندهنده نرخ موفقیت بسیار بالا (بالای ۹۰ درصد) در این ژنوتیپ دشوار برای درمان است.
۲. درمان عفونت ژنوتیپ ۱ در شرایط خاص
- این ترکیب برای درمان ژنوتیپ ۱ نیز تاییدیه دارد، به ویژه در مواردی که سایر گزینههای درمانی در دسترس نباشند یا محدودیت مصرف داشته باشند.
- نکات بالینی: اگرچه رژیمهای جدیدتر جایگزین شدهاند، اما ترکیب داکلاتاسویر و سوفوسبویر همچنان به عنوان یک گزینه بسیار موثر برای بیماران مبتلا به ژنوتیپ ۱ (زیرگروههای ۱آ و ۱بی) شناخته میشود، به خصوص در بیمارانی که تجربه شکست در درمانهای قبلی با اینترفرون را داشتهاند.
۳. بیماران کاندید یا دریافتکننده پیوند کبد
- این رژیم برای درمان بیماران مبتلا به هپاتیت سی که در لیست انتظار پیوند کبد هستند یا پس از پیوند دچار بازگشت عفونت شدهاند، تایید شده است.
- نکات بالینی: به دلیل مشخصات فارماکوکینتیک مناسب و تداخلات حداقلی با داروهای سرکوبکننده ایمنی (مانند تاکرولیموس)، این ترکیب یک گزینه ایمن برای مدیریت هپاتیت سی در دوران پس از پیوند محسوب میشود.
موارد مصرف خارج از برچسباین موارد کاربردهایی هستند که اگرچه ممکن است در برچسب رسمی دارو در همه کشورها نباشد، اما توسط انجمنهای علمی بینالمللی توصیه شدهاند:
۱. درمان سایر ژنوتیپها (پَنژنوتیپیک)
- اگرچه تاییدیههای اولیه بر ژنوتیپ ۱ و ۳ تمرکز داشت، اما شواهد بالینی گسترده نشان میدهد که ترکیب داکلاتاسویر و سوفوسبویر بر روی ژنوتیپهای ۲، ۴، ۵ و ۶ نیز بسیار موثر است.
- نکات بالینی: در مناطقی که دسترسی به رژیمهای پَنژنوتیپیک جدیدتر محدود است، پزشکان از این ترکیب به عنوان یک درمان عمومی برای تمامی ژنوتیپهای هپاتیت سی استفاده میکنند. طول دوره استاندارد معمولاً ۱۲ هفته است.
۲. بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی متوسط
- استفاده از این ترکیب در بیماران با نارسایی کلیوی (زمانی که شاخص تصفیه کلیوی بالای ۳۰ باشد) به صورت خارج از برچسب و با پایش دقیق انجام میشود.
- نکات بالینی: داکلاتاسویر نیاز به تنظیم دوز کلیوی ندارد، اما سوفوسبویر در نارساییهای شدید کلیوی باید با احتیاط فراوان مصرف شود. در موارد نارسایی کلیوی متوسط، این ترکیب گزینهای است که توسط برخی متخصصین انکولوژی و کبد ترجیح داده میشود.
۳. همافزایی با عفونت اچآیوی
- بیماران مبتلا به عفونت همزمان هپاتیت سی و اچآیوی که تحت درمان با داروهای ضد ویروسی هستند.
- نکات بالینی: گایدلاینهای بینالمللی استفاده از این ترکیب را در این بیماران توصیه میکنند، زیرا داکلاتاسویر نسبت به سایر مهارکنندهها، تداخلات کمتری با رژیمهای درمانی اچآیوی دارد.
نکات استراتژیک برای پزشکان - بررسی وضعیت مقاومت ویروسی: در برخی بیماران با ژنوتیپ ۳ و سیروز پیشرفته، بررسی جهشهای مقاومتی در پروتئین ۵آ پیش از شروع درمان میتواند در تصمیمگیری برای افزودن ریباویرین یا طولانی کردن دوره درمان کمککننده باشد.
- ارزیابی عملکرد کبد: پیش از شروع، تعیین مرحله فیبروز کبد (از طریق فیبرواسکن یا سایر روشهای غیرتهاجمی) برای تعیین طول دوره درمان الزامی است.
- تداخل با آمیودارون: به دلیل خطر بروز ضربان قلب بسیار کند و ایست قلبی، مصرف همزمان سوفوسبویر با آمیودارون ممنوع است.
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1398/5/1)
سلام من هماتیت بیماری هماتیت سی دارم پزشک قرص سووداک برام نوشته الان نتونستم سووداک پیدا کنم داروخانه بجای سووداک داتکس بهم داده خواستم بدونم هردو از لحاظ درمانی یکی هستن اگه پاسخ بدهید ممنون میشم