موارد مصرف تایید شده دوبوتامیندوبوتامین یک داروی مقلد سمپاتیک با اثر اختصاصی بر گیرندههای بتا ۱ در قلب است که قدرت انقباضی عضله قلب را بدون افزایش شدید ضربان قلب بهبود میبخشد. موارد زیر دارای تاییدیه رسمی هستند:
حمایت کوتاه مدت در نارسایی قلبی حاد
- دوبوتامین برای درمان کوتاه مدت بزرگسالانی که دچار نارسایی قلبی جبراننشده هستند و قدرت انقباضی قلب آنها به شدت کاهش یافته است، تجویز میشود. این دارو در بیمارانی که تحت عمل جراحی قلب قرار گرفتهاند یا دچار نارسایی احتقانی قلب حاد هستند، باعث افزایش حجم ضربهای و برونده قلبی میشود. از نظر بالینی، این دارو فشار پرشدن بطن چپ را کاهش داده و هدایت گره دهلیزی-بطنی را تسهیل میکند.
شوک کاردیوژنیک (شوک قلبی)
- در مواردی که افت فشار خون ناشی از نارسایی پمپ قلب است، دوبوتامین به عنوان یک عامل تقویتکننده قدرت انقباضی برای بهبود پرفیوژن بافتی استفاده میشود. پزشک باید توجه داشته باشد که در صورت وجود افت فشار خون شدید، ممکن است نیاز به استفاده همزمان از یک داروی تنگکننده عروق باشد تا فشار خون سیستمیک حفظ شود.
تست استرس دارویی (اکوکاردیوگرافی با دوبوتامین)
- این دارو به عنوان یک جایگزین برای ورزش در بیمارانی که قادر به فعالیت بدنی نیستند، جهت تشخیص بیماری عروق کرونر استفاده میشود. با افزایش تدریجی دوز، نیاز میوکارد به اکسیژن بالا میرود و در صورت وجود تنگی در عروق کرونر، اختلال در حرکت دیواره قلب در تصاویر اکوکاردیوگرافی مشاهده میگردد.
موارد مصرف خارج برچسب دوبوتامینپزشکان در شرایط خاص و بر اساس شواهد علمی در بخشهای مراقبت ویژه، از دوبوتامین در موارد زیر نیز استفاده میکنند:
نارسایی قلبی پیشرفته و مزمن (درمان تسکینی)
- در بیمارانی که در مراحل انتهایی نارسایی قلبی هستند و در لیست انتظار پیوند قلب قرار دارند یا کاندید جراحی نیستند، انفوزیون متناوب یا مداوم دوبوتامین در منزل یا بخشهای مراقبت ویژه برای بهبود کیفیت زندگی و کاهش دفعات بستری شدن استفاده میشود. این روش "درمان پل" نامیده میشود.
پرفشار خونی ریوی اولیه و ثانویه
- در برخی موارد نارسایی بطن راست ناشی از فشار بالای شریان ریوی، دوبوتامین برای بهبود عملکرد بطن راست و کاهش مقاومت عروق ریوی تجویز میگردد. این کار باعث بهبود تبادل اکسیژن و وضعیت همودینامیک بیمار میشود.
شوک عفونی (سپتیک) با کاهش عملکرد قلب
- در بیمارانی که دچار عفونت خونی شدید هستند و به رغم جبران مایعات، همچنان برونده قلبی پایینی دارند، دوبوتامین برای بهبود تحویل اکسیژن به بافتها به پروتکل درمانی اضافه میشود. هدف در اینجا رساندن شاخص قلبی به سطح مطلوب برای جلوگیری از نارسایی چند ارگانی است.
حمایت همودینامیک در نوزادان و اطفال
- اگرچه مصرف آن در کودکان ممکن است در برخی مراجع به عنوان خارج برچسب تلقی شود، اما در بخشهای مراقبت ویژه نوزادان برای درمان وضعیتهای با برونده قلبی پایین و شوکهای مقاوم به درمان به وفور استفاده میشود. پزشک اطفال باید به تفاوتهای پاسخدهی گیرندهها در سنین مختلف توجه داشته باشد.
نکات کلیدی و هشدارهای بالینی برای پزشکان - پایش مداوم: انفوزیون دوبوتامین نیازمند پایش مداوم نوار قلب، فشار خون و در صورت امکان فشار وج ریوی است. خطر بروز آریتمیهای بطنی و تاکیکاردیا با دوزهای بالا افزایش مییابد.
- تداخل با مسدودکنندههای بتا: در بیمارانی که داروهای بلوککننده بتا مصرف میکنند، اثرات اینوتروپیک دوبوتامین ممکن است به شدت کاهش یابد و حتی مقاومت عروقی به دلیل اثرات باقیمانده آلفا افزایش پیدا کند.
- اصلاح حجم خون: قبل از شروع درمان با دوبوتامین، وضعیت حجم خون بیمار (ولمی) باید اصلاح شود. استفاده از این دارو در بیماران دچار کمحجمی خون (هیپوولمی) میتواند منجر به افت فشار خون ناگهانی شود.
- تعدیل دوز: نیمهعمر دارو بسیار کوتاه (حدود ۲ دقیقه) است، بنابراین تغییرات در دوز دارو به سرعت اثرات بالینی خود را نشان میدهند که اجازه مدیریت دقیق همودینامیک را به پزشک میدهد.
