معرفی کپسول تراسترتین 10 میلیگرم و کاربرد آن
تراسترتین حاوی آسیترتین است؛ دارویی از خانواده رتینوئیدها که روی رشد و تقسیم سلولهای پوست اثر میگذارد. این دارو برای درمان پسوریازیس شدید (بهخصوص انواع ضخیم و پوستهریز)، بعضی اختلالات شدید شاخی شدن پوست و بیماریهای نادر پوستی که با ضخیم شدن غیرطبیعی پوست همراه هستند استفاده میشود. آسیترتین اغلب در بیمارانی به کار میرود که درمانهای موضعی و سادهتر پاسخ کافی ندادهاند.
نحوه اثرگذاری آسیترتین روی پوست
در پسوریازیس و برخی بیماریهای پوستی، سلولهای پوست خیلی سریع و بینظم تکثیر میشوند و باعث ایجاد پلاکهای ضخیم، قرمز و پوستهپوسته میگردند. آسیترتین:
- سرعت تقسیم سلولهای پوست را کاهش میدهد.
- رشد آنها را منظمتر میکند.
- ضخامت و پوستهریزی ضایعات را کم میکند.
به زبان ساده، تراسترتین کمک میکند پوست «برنامهریزیشدهتر» رشد کند و ظاهر پلاکها تدریجا نازکتر و آرامتر شود.
موارد ارجحیت مصرف تراسترتین نسبت به سایر درمانها
طبق راهنماهای بینالمللی، آسیترتین معمولا زمانی مطرح میشود که:
- پسوریازیس شدید، گسترده یا مقاوم به کرمها و پمادها و فوتوتراپی باشد.
- بیمار به دلایلی نتواند از داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی یا داروهای تزریقی جدید استفاده کند.
- نوع خاصی از پسوریازیس مثل نوع چرکی، کف دست و پا یا پسوریازیس روی ناخنها وجود دارد که به درمانهای دیگر خوب جواب نداده است.
- تصمیم برای شروع آسیترتین همیشه باید توسط متخصص پوست و بعد از بررسی کامل وضعیت بیمار گرفته شود.
نحوه صحیح مصرف کپسول تراسترتین 10
- دوز دقیق دارو را پزشک مشخص میکند.
- در شروع درمان، معمولا با دوز پایینتر (مثلا 10 تا 25 میلیگرم در روز) آغاز میشود و در صورت نیاز، بهتدریج تنظیم میگردد.
- کپسول معمولا روزی یک بار، ترجیحا همراه غذا (بهخصوص غذای چربتر) مصرف میشود تا جذب آن بهتر شود.
- کپسول را باید کامل ببلعید و از جویدن یا باز کردن آن خودداری کنید.
- بهتر است هر روز در ساعت ثابتی مصرف شود تا سطح دارو در بدن یکنواخت بماند.
مدت زمان لازم برای درمان با تراسترتین
- آسیترتین دارویی نیست که اثر آن در چند روز دیده شود.
- بهبود قابل توجه ضایعات پوستی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد (معمولا 6 تا 8 هفته یا بیشتر)
- مدت درمان بسته به پاسخ پوست و عوارض جانبی، توسط پزشک تنظیم میشود.
- در برخی بیماران، پس از کنترل مناسب ضایعات، ممکن است دوز کاهش یابد یا دارو قطع شود، اما گاهی نیاز به مصرف طولانیمدت یا دورهای است.
- صبوری و پیگیری منظم با پزشک برای رسیدن به بهترین نتیجه ضروری است.
عوارض شایع کپسول تراسترتین 10 و مدیریت آن
رتینوئیدهای خوراکی معمولا عوارضی شبیه خشکی زیاد پوست و مخاط ایجاد میکنند. شایعترین عوارض آسیترتین:
- خشکی لبها (تقریبا در همه بیماران)
- خشکی پوست، خارش، پوستهریزی
- خشکی بینی (گاهی خونریزی خفیف)
- خشکی چشمها، سوزش یا احساس شنریزه
برای مدیریت این عوارض:
- استفاده مداوم از بالم لب چرب و کرم مرطوبکننده قوی
- اجتناب از صابونهای قوی و شستوشوی زیاد
- استفاده از قطره اشک مصنوعی در صورت خشکی چشم (با مشورت پزشک)
- نوشیدن آب کافی و اجتناب از هوای خیلی خشک
این عوارض معمولا با تنظیم دوز و مراقبتهای حمایتی قابل تحمل میشوند.
عوارض مهم آزمایشگاهی آسیترتین
آسیترتین میتواند:
- چربی خون (بهخصوص تریگلیسرید و گاهی کلسترول) را بالا ببرد.
- روی آنزیمهای کبدی اثر بگذارد و باعث افزایش آنها شود.
به همین دلیل، قبل و در حین درمان باید:
- آزمایش خون برای چربیها و آنزیمهای کبدی انجام شود (معمولا در شروع، سپس هر چند هفته تا پایدار شدن وضعیت، و بعد دورهای)
- در صورت بالا رفتن قابل توجه این مقادیر، پزشک ممکن است دوز را کم کرده، دارو را موقتا قطع کند یا درمانهای کمکی مثل اصلاح رژیم غذایی یا داروی کاهنده چربی اضافه کند.
تراسترتین و بارداری (خطر شدید برای جنین)
- مهمترین نکته درباره آسیترتین، خطر شدید ناهنجاریهای مادرزادی است.
- مصرف این دارو در دوران بارداری بهطور جدی ممنوع است.
- زنان در سن باروری که این دارو را مصرف میکنند، باید از روشهای مطمئن پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
- پیشگیری باید از مدتی قبل شروع درمان آغاز شود و تا مدت طولانی پس از قطع دارو ادامه یابد؛ در مورد آسیترتین این مدت میتواند تا چند سال هم باشد، چون دارو میتواند به ترکیبات پایدار در بدن تبدیل شود.
- در صورت احتمال بارداری یا تاخیر قاعدگی، مصرف دارو باید بلافاصله متوقف و آزمایش بارداری انجام شود.
- این دارو به هیچ عنوان برای زنانی که قصد بارداری در آینده نزدیک دارند، مناسب نیست.
مصرف تراسترتین در شیردهی و زنان در سن باروری
بهدلیل عبور دارو به شیر و خطر احتمالی برای نوزاد، مصرف آسیترتین در دوران شیردهی نیز ممنوع است. برای زنان در سن باروری:
- پیش از شروع درمان، مشاوره کامل در مورد پیشگیری از بارداری ضروری است.
- در برخی کشورها، برنامههای کنترل ویژه برای تجویز این دارو وجود دارد که شامل فرم رضایت آگاهانه و آزمایشهای منظم بارداری است.
- زنانی که تمایل به بارداری در چند سال آینده دارند، باید با پزشک درباره سایر گزینههای درمانی پسوریازیس صحبت کنند.
تداخلات دارویی مهم آسیترتین
- مصرف همزمان با سایر رتینوئیدها یا ویتامین آ (بهخصوص دوزهای بالا) میتواند خطر مسمومیت با ویتامین آ را افزایش دهد.
- مصرف الکل در طول درمان و تا مدتی پس از آن میتواند باعث تشکیل ترکیبات پایدارتری در بدن شود و مدت ماندگاری دارو را طولانیتر کند، بهویژه در زنان بسیار مهم است.
- برخی داروهای دیگر که روی کبد اثر دارند، ممکن است خطر عوارض کبدی را بالا ببرند.
بنابراین:
- مصرف هر نوع مکمل ویتامین، بهخصوص ویتامین آ، باید با هماهنگی پزشک باشد.
- مصرف الکل بهشدت محدود یا ترجیحا قطع شود.
- لیست کامل داروها و مکملهای خود را در اختیار پزشک و داروساز قرار دهید.
نکات مهم برای مردان مصرفکننده تراسترتین
طبق شواهد موجود ، مصرف آسیترتین توسط مردان:
- بهطور مستقیم خطری برای جنین همسر ایجاد نمیکند.
- مانعی برای پدر شدن در آینده محسوب نمیشود.
- با این حال، مردان نیز باید از خطرات دارو برای کبد، چربی خون و سایر عوارض آگاه باشند و آزمایشها و ویزیتهای منظم را جدی بگیرند.
توصیههای تغذیهای و سبک زندگی در حین مصرف تراسترتین
برای کاهش عوارض و تقویت اثر درمانی:
- مصرف غذاهای پرچرب، سرخکردنی و قندهای ساده را کاهش دهید تا چربی خون کمتر بالا برود.
- از الکل اجتناب کنید، چون میتواند خطر عوارض کبدی و ماندگاری دارو را افزایش دهد.
- پوست را با کرمهای مرطوبکننده قوی و بدون عطر، روزانه چند بار چرب کنید.
- از قرار گرفتن طولانیمدت در آفتاب پرهیز کنید و از ضدآفتاب مناسب استفاده کنید، چون رتینوئیدها میتوانند حساسیت به نور را کمی افزایش دهند.
- سیگار در پسوریازیس و سلامت عمومی پوست اثر منفی دارد؛ ترک آن توصیه جدی است.
مراقبت از پوست، لبها و چشمها هنگام مصرف آسیترتین
برای تحمل بهتر درمان:
- لبها: از بالم لب چرب و بدون عطر، چندین بار در روز استفاده کنید
- پوست: از شویندههای ملایم، آب ولرم و کرم مرطوبکننده غلیظ استفاده کنید؛ از لایهبردارهای قوی و صابونهای خشن دوری کنید
- چشمها: در صورت خشکی یا سوزش، از قطره اشک مصنوعی با نظر پزشک بهره بگیرید
- بینی: در صورت خشکی شدید و خونریزی خفیف، میتوان از پمادهای نرمکننده ملایم داخل بینی (با نظر پزشک) استفاده کرد.
اقدامات در فراموشی مصرف یک نوبت کپسول تراسترتین 10
بر اساس توصیههای عمومی داروهای مشابه:
- اگر بهتازگی متوجه شدهاید و تا نوبت بعدی زمان زیادی مانده، همان نوبت را مصرف کنید.
- اگر نزدیک نوبت بعدی است، دوز فراموششده را رها کنید و به هیچ وجه دوز را دو برابر نکنید.
- فراموشی گهگاه یک نوبت معمولا مشکل جدی ایجاد نمیکند، اما تکرار مداوم آن میتواند اثر درمانی را کاهش دهد.
- برای جلوگیری از فراموشی، از یادآور تلفن، جعبه تقسیم دارو یا برنامه روزانه کمک بگیرید.
پرسشهای پرتکرار بیماران درباره کپسول تراسترتین 10
آیا تراسترتین پسوریازیس را برای همیشه درمان میکند؟
خیر، پسوریازیس بیماری مزمن است. آسیترتین میتواند ضایعات را کنترل و ظاهر پوست را بهتر کند، اما بیماری را ریشهکن نمیکند. ممکن است بعد از قطع دارو، ضایعات بهتدریج برگردند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه فوری کنم؟
در صورت زردی چشم یا پوست، درد شدید شکم، سردرد شدید مداوم، تاری دید، تغییر خلق ناگهانی، درد قفسه سینه یا تنگی نفس.
آیا میتوانم همزمان با این دارو، کرمها و اسپریهای دیگر پسوریازیس را ادامه بدهم؟
در بسیاری موارد بله، و حتی این ترکیب میتواند مؤثرتر باشد؛ اما حتما باید زیر نظر متخصص پوست باشد تا تداخلها و تحریک بیش از حد پوست اتفاق نیفتد.
