راهنمای جامع قرص روکشدار پلرون (اپلرنون) برای نارسایی قلبی و فشار خون بالا؛ نحوه و زمان مصرف، هشدارهای پتاسیم خون، عوارض جانبی و تفاوت با اسپیرونولاکتون.
قرص روکشدار پلرون یک داروی قلبی‌عروقی است که ماده مؤثر آن «اپلرنون» نام دارد. این دارو هورمونی به نام آلدوسترون را در بدن مهار می‌کند؛ (آلدوسترون هورمونی طبیعی است که باعث نگه‌داشتن آب و نمک در بدن و بالا رفتن فشار خون می‌شود). با مهار این اثر، نمک و آب اضافی از بدن دفع شده و کار قلب سبک‌تر می‌شود.
این دارو معمولاً در دوزهای ۲۵ و ۵۰ میلی‌گرم به شکل قرص خوراکی روکشدار ساخته می‌شود. پلرون نام تجاری این فرآورده است و داروی اصل آن محصول شرکت سینتون هیسپانیای اسپانیا است.
این دارو با نظر مستقیم پزشک متخصص در شرایط زیر تجویز می‌شود:
پلرون با مسدود کردن محل‌های اثر هورمون آلدوسترون در کلیه‌ها کار می‌کند. با این کار، کلیه‌ها سدیم (نمک) و آب اضافی را دفع می‌کنند، اما بر خلاف برخی داروهای ادرارآور دیگر، مانع دفع پتاسیم می‌شوند و پتاسیم خون را حفظ می‌کنند. همچنین این دارو جلوی آسیب و سفت شدن بافت قلب و رگ‌ها را می‌گیرد.
دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید. قرص را همراه با یک لیوان آب ببلعید و از شکستن یا خرد کردن آن بدون اجازه پزشک پرهیز نمایید.
پلرون را می‌توان همراه با غذا یا با معده خالی مصرف کرد، اما توصیه می‌شود برای حفظ نظم درمان، هر روز در زمان مشخصی میل شود.
درمان معمولاً با دوز ۲۵ میلی‌گرم در روز آغاز شده و در صورت نیاز و بررسی آزمایش‌ها، ممکن است به ۵۰ میلی‌گرم افزایش یابد. اگر یک نوبت را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید؛ مگر اینکه به زمان نوبت بعدی نزدیک باشید. هرگز برای جبران نوبت فراموش‌شده، دوز دارو را دو برابر نکنید.
اثر دارو بر تعادل نمک و آب از همان روزهای اول آغاز می‌شود، اما رسیدن به کنترل پایدار فشار خون و تثبیت وضعیت قلبی ممکن است چند هفته زمان ببرد. اثر هر نوبت از قرص تا ۲۴ ساعت در بدن باقی می‌ماند و به همین دلیل مصرف یک‌بار در روز آن کافی است.
در شرایط زیر نباید از این دارو استفاده کرد:
مهم‌ترین هشدار این دارو، احتمال بالا رفتن پتاسیم خون است. این وضعیت می‌تواند خطرناک باشد؛ بنابراین انجام منظم آزمایش خون برای سنجش پتاسیم و عملکرد کلیه (آزمایش کراتینین) در طول درمان الزامی است.
از مصرف خودسرانه نمک‌های رژیمی (که حاوی پتاسیم هستند) و مکمل‌های پتاسیم خودداری کنید. همچنین مصرف گریپ‌فروت یا آب آن می‌تواند سطح دارو را در خون بالا برده و عوارض را تشدید کند.
سرگیجه، سردرد، افت فشار خون هنگام بلند شدن، حالت تهوع، اسهال یا یبوست، گرفتگی عضلات و افزایش خفیف پتاسیم از عوارض شایع هستند.
در صورت مشاهده علائمی نظیر ضعف شدید و فلج عضلانی، تپش قلب نامنظم یا کند شدن غیرعادی نبض، تنگی نفس شدید، تورم صورت و زبان یا غش کردن، مصرف دارو را قطع کرده و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
پیش از مصرف پلرون، تمام داروهای خود را به پزشک اطلاع دهید. مهم‌ترین تداخل‌ها عبارتند از:
اطلاعات کافی درباره بی‌خطری اپلرنون در بارداری وجود ندارد؛ بنابراین مصرف آن فقط با تشخیص مستقیم پزشک و در شرایط ضروری مجاز است. همچنین به دلیل عدم قطعیت درباره ورود دارو به شیر مادر، مصرف در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود مگر با نظر پزشک.
افراد سالمند و بیماران مبتلا به دیابت بیشتر در معرض افت ناگهانی فشار خون و بالا رفتن پتاسیم هستند و باید با دوزهای کمتر و فواصل منظم آزمایشگاهی تحت نظر باشند.
مصرف تعداد زیاد قرص می‌تواند باعث افت شدید و کشنده فشار خون، سرگیجه گیج‌کننده، غش و افزایش خطرناک پتاسیم خون شود. در صورت مصرف بیش از حد، فرد را وادار به استفراغ نکنید، او را در وضعیت خوابیده قرار دهید و فوراً به نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستان یا مرکز مسمومیت‌ها منتقل کنید.
پلرون اعتیادآور نیست و وابستگی جسمی ایجاد نمی‌کند، اما قطع خودسرانه و ناگهانی آن می‌تواند باعث بازگشت شدید ورم دست و پا، بالا رفتن دوباره فشار خون، تنگی نفس و وخیم‌تر شدن نارسایی قلبی شود. هرگونه کاهش دوز یا توقف درمان باید زیر نظر پزشک انجام گیرد.
قرص‌ها را در بسته‌بندی اصلی خود، در دمای اتاق (کمتر از ۳۰ درجه سانتی‌گراد)، دور از تابش مستقیم آفتاب، گرما و رطوبت نگه دارید. دارو را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید.
هر دو دارو با مهار اثر آلدوسترون کار می‌کنند، اما پلرون بسیار هدفمندتر و اختصاصی‌تر عمل می‌کند. به همین دلیل بر خلاف اسپیرونولاکتون، عوارض هورمونی مانند دردناک یا بزرگ شدن بافت پستان در آقایان (ژنیکوماستی) با پلرون بسیار کمتر رخ می‌دهد.
بسیاری از بیماران مبتلا به نارسایی قلبی گزارش کرده‌اند که پس از مصرف منظم پلرون، ورم پاهایشان کمتر شده، تنفس هنگام راه رفتن یا خوابیدن راحت‌تر شده و احساس خستگی مزمن در طول روز کاهش یافته است.
برخی افراد در روزهای ابتدایی از سرگیجه هنگام برخاستن ناگهانی گلایه داشته‌اند که با نوشیدن مایعات کافی و آرام برخاستن بهتر شده است. همچنین اغلب مصرف‌کنندگان بر اهمیت پیگیری آزمایش‌های خون برای کنترل پتاسیم تأکید کرده‌اند.
خیر؛ اگرچه این دارو آب و ورم اضافی بدن را تخلیه می‌کند و ممکن است وزن را اندکی پایین بیاورد، اما هیچ اثری بر سوزاندن چربی‌های بدن ندارد و مصرف آن برای کاهش وزن بسیار خطرناک است.
خیر؛ پلرون برخلاف داروهای قدیمی‌تر این دسته، اختلال چشمگیری بر میل جنسی یا نعوظ ایجاد نمی‌کند، هرچند خود بیماری‌های قلبی زمینه‌ای ممکن است بر توان بدنی اثرگذار باشند.
چون این دارو کلیه‌ها را وادار می‌کند پتاسیم را در بدن نگه دارند. پتاسیم بسیار بالا یا بسیار پایین می‌تواند ریتم قلب را به هم بریزد، بنابراین بررسی دوره‌ای آن برای حفظ ایمنی شما ضروری است.
