کلرامفنیکل یک آنتیبیوتیک با طیف گسترده است که با مهار سنتز پروتئین باکتریایی عمل میکند.
موارد مصرف تایید شده کلرامفنیکل چشمیاین دارو به دلیل طیف اثر وسیع بر باکتریهای گرم مثبت و گرم منفی، در شرایط بالینی زیر به طور رسمی تایید شده است:
ملتحمه باکتریایی حاد:
- این دارو برای درمان عفونتهای سطحی ملتحمه ناشی از باکتریهای حساس تجویز میشود. به دلیل نفوذ پذیری عالی در بافتهای چشم، کلرامفنیکل گزینهای موثر برای کنترل سریع تکثیر باکتریایی است. پزشکان باید توجه داشته باشند که به دلیل خطر بالقوه سمیت خونی، این دارو معمولاً به عنوان خط اول درمان در کشورهایی که جایگزینهای ایمنتر دارند استفاده نمیشود، اما در موارد مقاوم به درمان همچنان جایگاه ویژهای دارد.
التهاب قرنیه باکتریایی:
- در موارد عفونتهای باکتریایی قرنیه، کلرامفنیکل چشمی به عنوان بخشی از رژیم درمانی برای جلوگیری از گسترش عفونت و تخریب بافت قرنیه به کار میرود. خاصیت چربیدوست بودن این دارو اجازه میدهد تا به خوبی از اپیتلیوم قرنیه عبور کرده و به غلظتهای درمانی در زلالیه برسد.
عفونتهای پلک و مجاری اشکی:
- برای درمان التهاب پلک باکتریایی و عفونتهای کیسه اشکی که به عوامل میکروبی حساس پاسخ میدهند، استفاده از پماد یا قطره کلرامفنیکل تایید شده است.
موارد مصرف خارج از برچسب کلرامفنیکل چشمیدر برخی شرایط بالینی، پزشکان بر اساس تجربه و شواهد علمی از این دارو در موارد غیررسمی استفاده میکنند:
پیشگیری از عفونت پس از جراحیهای چشم:
- اگرچه بسیاری از جراحان از نسلهای جدیدتر آنتیبیوتیکها استفاده میکنند، اما در برخی مناطق یا شرایط خاص، کلرامفنیکل به عنوان یک گزینه اقتصادی و موثر برای پیشگیری از عفونتهای پس از جراحیهای داخل چشمی یا جراحی پلک تجویز میشود.
درمان عفونتهای ناشی از اشیاء خارجی:
- پس از خارج کردن اجسام خارجی از سطح چشم، برای جلوگیری از بروز زخم قرنیه و عفونتهای ثانویه، استفاده کوتاه مدت از کلرامفنیکل چشمی توسط برخی متخصصان توصیه شده است.
تراخم (در ترکیب با درمانهای سیستمیک):
- در برخی پروتکلهای درمانی، برای کاهش بار میکروبی در موارد شدید تراخم، از کلرامفنیکل چشمی به عنوان مکمل درمانهای خوراکی استفاده میشود.
نکات کلیدی و هشدارهای کاربردی برای پزشکسمیت خونی و آنمی آپلاستیک:
- اگرچه جذب سیستمیک از طریق مخاط چشم بسیار ناچیز است، اما گزارشهای نادری از بروز کمخونی آپلاستیک متعاقب مصرف موضعی کلرامفنیکل وجود دارد. به همین دلیل، پزشکان باید از تجویز طولانیمدت یا دورههای مکرر این دارو خودداری کنند.
رشد بیش از حد ارگانیسمهای مقاوم:
- مصرف طولانیمدت ممکن است منجر به رشد بیش از حد قارچها یا باکتریهای مقاوم شود. در صورت عدم بهبود علائم ظرف ۴۸ تا ۷۲ ساعت، تشخیص باید بازنگری شود.
تداخل با لنزهای تماسی:
- بیماران باید آموزش ببینند که در طول دوره درمان با این دارو از زدن لنزهای تماسی خودداری کنند، زیرا مواد نگهدارنده موجود در قطره میتواند به لنز آسیب رسانده یا تجمع باکتری را تشدید کند.
مدت درمان:
- دوره درمان معمولاً نباید از ۵ روز تجاوز کند، مگر در موارد خاص که تحت نظارت مستقیم متخصص چشمپزشکی باشد.
استفاده از این قطره در دوران بارداری بلامانع است با نباید استفاده شه؟