موارد مصرف تایید شده کربوپلاتین به عنوان یک داروی شیمیدرمانی مبتنی بر پلاتین، در درجه اول برای درمان بدخیمیهای زنان تایید شده است. کاربرد اصلی و تایید شده این دارو به شرح زیر است:
سرطان پیشرفته تخمدان (درمان اولیه و ثانویه)
- کربوپلاتین به عنوان خط اول درمان در ترکیب با سایر داروها (مانند پاکلیتاکسل) برای درمان سرطان پیشرفته تخمدان تایید شده است. همچنین در بیمارانی که قبلا تحت درمان قرار گرفتهاند (به ویژه بیمارانی که به داروهای پلاتین حساس هستند و بیماری آنها عود کرده است) به عنوان درمان تسکینی یا خط دوم استفاده میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: برخلاف بسیاری از داروهای شیمیدرمانی که دوز آنها بر اساس مساحت سطح بدن محاسبه میشود، دوز کربوپلاتین باید با استفاده از فرمول کالورت و بر اساس سطح زیر منحنی غلظت-زمان (هدفگذاری بین 4AUC تا 6AUC بسته به پروتکل درمانی) و میزان فیلتراسیون گلومرولی بیمار محاسبه شود. این روش خطر سمیت بیش از حد، به ویژه ترومبوسیتوپنی (کاهش پلاکت خون) را که مهمترین عارضه محدودکننده دوز این دارو است، کاهش میدهد.
موارد مصرف خارج برچسببا توجه به اثربخشی بالا و پروفایل سمیت متفاوت نسبت به سیسپلاتین (سمیت کلیوی، عصبی و گوارشی کمتر)، کربوپلاتین به طور گسترده در دستورالعملهای بینالمللی برای طیف وسیعی از تومورهای توپر به صورت خارج برچسب توصیه میشود:
سرطان ریه سلول غیر کوچک و سلول کوچک
- در بیمارانی که کاندید مناسبی برای دریافت سیسپلاتین نیستند (به دلیل نارسایی کلیوی، نوروپاتی، افت شنوایی یا وضعیت عملکردی ضعیف)، کربوپلاتین به عنوان جایگزین در ترکیب با داروهایی نظیر جمسیتابین، اتوپوزاید یا پمترکسد تجویز میشود.
- نکته بالینی: اگرچه سیسپلاتین ممکن است در برخی موارد بقای کمی بهتری ایجاد کند، اما تحملپذیری بسیار بهتر کربوپلاتین آن را به گزینه ارجح در بیماران مسن یا دارای بیماریهای زمینهای تبدیل کرده است.
سرطان پستان (به ویژه نوع سهگانه منفی)
- کربوپلاتین نقش پررنگی در درمان سرطان پستان سهگانه منفی، چه در مراحل اولیه (درمان نئوادجوانت در ترکیب با ایمونوتراپی یا تکدارویی) و چه در مراحل متاستاتیک دارد. همچنین در بیماران دارای جهش ژنتیکی خاص اثربخشی بالایی نشان میدهد.
سرطانهای سر و گردن
- در درمان تسکینی سرطانهای عودکننده یا متاستاتیک سر و گردن، یا به عنوان حساسکننده به پرتودرمانی در بیمارانی که تحمل سیسپلاتین را ندارند، استفاده میشود.
سرطان دهانه رحم و آندومتر
- در ترکیب با پاکلیتاکسل برای درمان سرطانهای پیشرفته، عودکننده یا متاستاتیک رحم و دهانه رحم کاربرد بالینی گستردهای دارد.
سرطان مثانه و دستگاه ادراری
- مجددا به عنوان یک جایگزین استاندارد برای سیسپلاتین در بیمارانی که از نظر کلیوی دچار مشکل هستند (میزان فیلتراسیون گلومرولی کمتر از 60 میلیلیتر در دقیقه) تجویز میشود.
توصیه مهم بالینی: در تمامی موارد مصرف (تایید شده یا خارج برچسب)، با توجه به دفع عمدتا کلیوی کربوپلاتین، ارزیابی دقیق عملکرد کلیه پیش از هر دوره تزریق و تنظیم دقیق دوز بر اساس فرمول کالورت برای جلوگیری از سرکوب شدید مغز استخوان ضروری است.
