موارد مصرف تایید شده مهمترین و تنها کاربرد تایید شده رسمی این واکسن،
پیشگیری فعال در برابر بیماری آنفلوانزا ناشی از ویروسهای نوع آ و ب است. با این حال، نکات بالینی و کاربردی در تجویز آن برای گروههای مختلف بر اساس تاییدیه مراجع بینالمللی به شرح زیر است:
- ایمنسازی روتین سالانه: این واکسن برای تمامی افراد با سن 6 ماه و بالاتر که منع مصرف خاصی ندارند، تایید و به شدت توصیه میشود. پزشکان باید به خصوص بر واکسیناسیون گروههای پرخطر تمرکز کنند.
- بیماران پرخطر و مبتلا به بیماریهای مزمن: تجویز این واکسن برای جلوگیری از تشدید بیماری در افراد مبتلا به آسم، بیماریهای مزمن ریوی، بیماریهای قلبی و عروقی، نارسایی کلیوی، اختلالات کبدی، دیابت و نقص ایمنی (از جمله بیماران مبتلا به اچ آی وی) یک اولویت بالینی است. واکسنهای غیرفعال در این گروه کاملا ایمن و تایید شده هستند.
- زنان باردار: دریافت واکسن غیرفعال آنفلوانزا در هر سه ماههای از بارداری تایید شده است. این اقدام نه تنها از مادر در برابر عوارض شدید تنفسی محافظت میکند، بلکه آنتیبادیهای منتقل شده از جفت، ایمنی نوزاد را تا ماههای اول پس از تولد (که نوزاد مجاز به دریافت واکسن نیست) تامین میکند.
- سالمندان (افراد 65 سال و بالاتر): با توجه به کاهش پاسخ سیستم ایمنی در سنین بالا، مراجع معتبر استفاده از واکسنهای با دوز بالا یا واکسنهای حاوی ماده کمکی (ادجوانت) را برای ایجاد پاسخ ایمنی قویتر در این گروه سنی تایید کردهاند.
- کودکان (گروه سنی 6 ماه تا 8 سال): نکته کلیدی برای پزشک متخصص اطفال این است که کودکانی در این محدوده سنی که برای اولین بار واکسن دریافت میکنند، نیازمند دو دوز واکسن با فاصله حداقل 444 هفته هستند تا ایمنی کامل در آنها ایجاد شود.
موارد مصرف خارج برچسب اگرچه واکسن آنفلوانزا ذاتا یک داروی پیشگیریکننده است و مفهوم مصرف خارج برچسب در مورد آن کمتر از داروهای درمانی مطرح میشود، اما در مطالعات بالینی معتبر و رویههای عملی پزشکان متخصص، کاربردهای زیر مورد توجه قرار گرفته است:
پیشگیری ثانویه از حوادث قلبی عروقی در بیماران پرخطر
- بسیاری از متخصصان قلب، واکسن آنفلوانزا را اندکی پس از سندرم حاد کرونری یا سکته قلبی تجویز میکنند. مطالعات گسترده نشان دادهاند که عفونت آنفلوانزا میتواند باعث التهاب پلاکهای عروقی و پارگی آنها شود. تجویز این واکسن به عنوان یک اقدام خارج برچسب، ریسک حوادث ایسکمیک مجدد و مرگ و میر قلبی عروقی را در ماههای پس از سکته قلبی به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
استفاده از واکسنهای دوز بالا در بیماران نقص ایمنی جوانتر از 65 سال
- برچسب رسمی واکسنهای دوز بالا صرفا برای افراد 65 سال و بالاتر است. با این حال، در برخی پروتکلهای تخصصی پیوند اعضا یا در بیماران تحت شیمیدرمانی فعال (با سن کمتر از 65 سال)، پزشکان برای غلبه بر ضعف شدید سیستم ایمنی و ایجاد تیتر آنتیبادی محافظتی، از واکسنهای دوز بالا به صورت خارج برچسب استفاده میکنند.
ایمنسازی مسافران به نیمکره مخالف
- ترکیب ویروسهای در گردش در نیمکره شمالی و جنوبی زمین متفاوت است و زمانبندی تولید واکسنها نیز فرق میکند. پزشکان در کلینیکهای پزشکی سفر، گاهی برای مسافرانی که در فصل تابستانِ نیمکره شمالی به نیمکره جنوبی (که در فصل شیوع آنفلوانزا قرار دارد) سفر میکنند، واکسن در دسترس همان منطقه را با زمانبندی خارج از روتین فصلی تجویز میکنند تا ایمنی نسبی ایجاد شود.
