مونتهلوکاست یک مهارکننده انتخابی و قوی گیرنده لوکوترین است که به طور خاص میل ترکیبی بالایی به گیرنده لوکوترین سیستئینیل نوع یک دارد. این دارو با مسدود کردن اثرات التهابی لوکوترینها، نقش موثری در مدیریت بیماریهای تنفسی ایفا میکند.
موارد مصرف تایید شده (کاربرد بالینی و تخصصی)این بخش شامل کاربردهایی است که توسط سازمانهای نظارتی معتبر جهانی برای گروههای سنی مختلف مورد تایید قرار گرفته است:
پیشگیری و درمان طولانیمدت آسم:
- مونتهلوکاست به عنوان درمان نگهدارنده در بیماران بزرگسال و کودکان بالای شش ماه استفاده میشود. این دارو به ویژه در بیمارانی که دچار آسم حساس به آسپرین هستند یا کسانی که با وجود استفاده از کورتونهای استنشاقی همچنان علائم دارند، به عنوان درمان کمکی بسیار مفید است. توجه داشته باشید که این دارو برای درمان حملات حاد آسم (وضعیت اورژانسی) کاربرد ندارد.
پیشگیری از انقباض مجاری هوایی ناشی از ورزش:
- برای جلوگیری از تنگی نفس حین فعالیت بدنی، مصرف یک دوز از دارو حداقل دو ساعت قبل از ورزش توصیه میشود. این کاربرد برای بیماران بالای شش سال تایید شده است. در صورتی که بیمار به صورت روزانه برای آسم از این دارو استفاده میکند، نباید دوز اضافی قبل از ورزش مصرف نماید.
تسکین علائم رینیت آلرژیک:
- این دارو در بهبود علائم فصلی (در کودکان بالای دو سال) و علائم دائمی (در کودکان بالای شش ماه) موثر است. با این حال، طبق توصیههای اخیر بینالمللی، به دلیل عوارض جانبی احتمالی بر سیستم اعصاب، مونتهلوکاست باید زمانی برای رینیت آلرژیک تجویز شود که بیمار به درمانهای خط اول نظیر آنتیهیستامینها یا اسپریهای بینی پاسخ مناسب نداده یا توان تحمل آنها را نداشته باشد.
موارد مصرف خارج از برچسب (کاربرد بالینی و شواهد محور)در زیر به مواردی اشاره میشود که اگرچه ممکن است در برچسب رسمی دارو ذکر نشده باشند، اما پزشکان براساس شواهد علمی و تجربه بالینی از آن بهره میبرند:
کهیر مزمن خودبهخودی:
- در مواردی که کهیر مزمن به دوزهای بالای آنتیهیستامینها پاسخ نمیدهد، افزودن مونتهلوکاست به رژیم درمانی میتواند به کاهش التهاب پوست و کنترل خارش کمک کند. این اثر ناشی از مهار میانجیهای التهابی لوکوترینی در بافت پوست است.
پولیپ بینی و سینوزیت مزمن:
- بسیاری از متخصصان گوش، حلق و بینی از این دارو برای کاهش اندازه پولیپهای بینی و بهبود کیفیت تنفس در بیماران مبتلا به سینوزیت مزمن، به ویژه در افراد دارای حساسیت به آسپرین، استفاده میکنند.
سرفههای پس از عفونت ویروسی:
- در بیمارانی که پس از بهبود سرماخوردگی یا آنفولانزا دچار سرفههای خشک و تحریکی طولانیمدت میشوند، مونتهلوکاست میتواند با کاهش حساسیت مجاری هوایی، دوره بهبودی را تسریع کند.
آپنه انسدادی خواب در کودکان:
- در برخی موارد که جراحی لوزه مقدور نیست یا التهاب لوزهها جزئی است، این دارو برای کاهش التهاب بافت لنفاوی گلو و بهبود جریان هوا در هنگام خواب تجویز میشود.
نکات کلیدی و هشدارهای ایمنی برای پزشکان - هشدار جعبه سیاه: بسیار مهم است که پزشکان نسبت به عوارض روانشناختی جدی شامل تغییرات خلقوخو، کابوسهای شبانه، پرخاشگری و افکار آسیب به خود هوشیار باشند. در صورت بروز هرگونه تغییر رفتاری در بیمار، مصرف دارو باید فورا قطع شود.
- پایش بالینی: اگرچه مونتهلوکاست به طور کلی ایمن است، اما در موارد نادر گزارشهایی از واژینیت ائوزینوفیلیک (سندرم چرگ اشتراوس) در بیماران تحت درمان مشاهده شده است که نیازمند دقت در تشخیصهای تفریقی است.
- تداخلات: این دارو تداخلات دارویی گستردهای ندارد، اما مصرف همزمان با داروهایی که آنزیمهای کبدی خاصی را القا میکنند (مانند فنوباربیتال یا ریفامپین) ممکن است غلظت خونی آن را کاهش دهد.
