موارد مصرف تایید شده سیپروترون استاتسیپروترون استات یک داروی ضد آندروژن قوی با خواص پروژسترونی است که در شرایط بالینی وابسته به آندروژن کاربرد دارد.
سرطان پروستات پیشرفته
- این دارو به عنوان درمان تسکینی در سرطان پروستات غیرقابل جراحی کاربرد دارد. یکی از مهمترین کاربردهای بالینی آن، پیشگیری از پدیده شعلهور شدن تومور در ابتدای درمان با آگونیستهای هورمون آزادکننده گونادوتروپین است. همچنین در بیمارانی که تحت ارکیدکتومی یا درمانهای محرومیت از آندروژن قرار گرفتهاند، برای مدیریت و کاهش دفعات گرگرفتگی تجویز میشود. پزشک باید توجه داشته باشد که پایش منظم آنزیمهای کبدی به دلیل خطر هپاتوتوکسیسیتی در دوزهای بالای مصرفی در انکولوژی، الزامی است.
علائم شدید وابسته به آندروژن در زنان
- درمان هیرسوتیسم (پرمویی) شدید، آکنه ندولوسیستیک مقاوم به درمانهای استاندارد و آلوپسی آندروژنیک از موارد مصرف تایید شده این دارو در زنان است. از نظر بالینی، تجویز این دارو در زنان در سنین باروری حتما باید همراه با یک داروی ضد بارداری خوراکی مناسب (اغلب ترکیبات حاوی اتینیل استرادیول) صورت گیرد تا هم تنظیم سیکل قاعدگی انجام شود و هم از بارداری جلوگیری گردد، زیرا سیپروترون استات پتانسیل بالایی برای ایجاد فمینیریزاسیون (زنانه شدن) در جنین مذکر دارد.
کنترل تمایلات جنسی غیرطبیعی در مردان
- این دارو برای کاهش میل جنسی در موارد انحرافات جنسی یا هایپرسکسوالیته مردان تایید شده است. اثر ضد آندروژنی دارو باعث کاهش قابل توجه میل و توانایی جنسی میشود. رویکرد بالینی صحیح ایجاب میکند که تجویز دارو همراه با مداخلات رواندرمانی باشد. بررسی پروفایل متابولیک بیمار، تستهای عملکرد کبد و شمارش سلولهای خونی در طول درمان ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسب سیپروترون استاتدر برخی شرایط بالینی، پزشکان بر اساس شواهد علمی موجود، دارو را خارج از اندیکاسیونهای رسمی تجویز میکنند.
درمان هورمونی تایید جنسیت در زنان ترنس
- سیپروترون استات به طور گستردهای به عنوان یک سرکوبکننده آندروژن در روند تطبیق جنسیت استفاده میشود. نکته بسیار مهم برای پزشکان غدد و روانپزشکان این است که بر اساس شواهد جدید بینالمللی، استفاده از دوزهای پایین (مثلا 10 تا 25 میلیگرم در روز) برای سرکوب تستوسترون کاملا موثر بوده و خطرات جدی مانند بروز مننژیوم و سمیت کبدی را که با دوزهای بالا مرتبط هستند، به طور چشمگیری کاهش میدهد.
سندرم تخمدان پلی کیستیک
- در مواردی از سندرم تخمدان پلی کیستیک که علائم هایپرآندروژنیسم بسیار آزاردهنده است و بیمار به درمانهای خط اول (مانند قرصهای ترکیبی معمول ضد بارداری یا اسپیرونولاکتون) پاسخ مناسبی نداده یا منع مصرف دارد، از این دارو استفاده میشود. پزشک باید خطرات ترومبوآمبولی وریدی و تغییرات نامطلوب پروفایل لیپیدی را در بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک که اغلب دارای اضافه وزن یا سندرم متابولیک هستند، به دقت ارزیابی کند.
بلوغ زودرس
- در گذشته از این دارو برای توقف روند بلوغ زودرس استفاده میشد. با این حال، نکته بالینی فعلی این است که امروزه آگونیستهای هورمون آزادکننده گونادوتروپین درمان انتخابی و استاندارد طلایی محسوب میشوند. استفاده از سیپروترون استات در این اندیکاسیون تنها در شرایط خاص، عدم دسترسی به داروهای خط اول یا وجود منع مصرف برای آنها، با احتیاط فراوان و پایش دقیق رشد استخوانی کودک مد نظر قرار میگیرد.
