قرص روکشدار دزولست

قرص روکش‌دار دزولست چیست؟

قرص روکش‌دار دزولست یک داروی ترکیبی هورمونی برای پیشگیری از بارداری است که توسط شرکت داروسازی آتی فارمد در ایران تولید می‌شود. این فرآورده حاوی دو جزء فعال به نام‌های دزوژسترل (یک نوع پروژستین؛ ماده هورمونی مشابه هورمون زنانه پروژسترون) و اتینیل‌استرادیول (شکل دارویی هورمون استروژن) است.

بسته‌بندی رایج این دارو به شکل ۲۱ قرص هورمونی سفید و ۷ قرص دارونما (قرص‌های سبز بدون هورمون که برای حفظ نظم روزانه مصرف می‌شوند) است. این دارو باید دقیقاً طبق چرخه مصرف و نظر پزشک استفاده شود.

قرص روکش‌دار دزولست برای چیست؟

این فرآورده علاوه بر کاربرد اصلی در پیشگیری از بارداری، ممکن است با دستور پزشک برای موارد زیر نیز تجویز شود:

• پیشگیری مؤثر از بارداری ناخواسته
• تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش خونریزی‌های سنگین ماهانه
• کاهش دردهای شدید دوران قاعدگی و تسکین علائم آندومتریوز (رشد بافت داخلی رحم در سایر بخش‌های لگن)
• کمک به مهار آکنه‌ها و جوش‌های پوستی با منشأ هورمونی
• کمک به مدیریت برخی کیست‌های تخمدانی با مهار تخمک‌گذاری

نحوه مصرف دزولست

قرص را هر روز در ساعت معینی همراه با آب مصرف کنید. در بسته‌های حاوی ۲۸ قرص (۲۱ عدد فعال و ۷ عدد دارونما)، مصرف قرص‌ها باید به ترتیب فلش‌های روی بسته باشد؛ ابتدا ۲۱ قرص هورمونی سفید و سپس ۷ قرص سبز بدون هورمون میل شوند.

بهترین زمان آغاز بسته اول، روز نخست خونریزی قاعدگی است که در این صورت اثر پیشگیری از همان روز آغاز می‌شود. پس از اتمام قرص‌های سبز، بسته جدید باید بلافاصله و بدون وقفه شروع شود، حتی اگر خونریزی ماهانه هنوز ادامه داشته باشد.

در صورت فراموش کردن یک قرص فعال، به محض یادآوری آن را میل کنید و قرص بعدی را در زمان معمول بخورید (حتی اگر مجبور به خوردن دو قرص در یک روز شوید). در صورت فراموشی بیش از دو قرص، از روش‌های محافظتی کمکی مانند کاندوم استفاده نموده و با داروساز یا پزشک مشورت کنید.

زمان شروع اثر و ماندگاری دزولست

اگر مصرف دارو در روز نخست قاعدگی آغاز شود، اثر محافظتی آن فوری است؛ اما در صورت شروع از روزهای دیگر چرخه، لازم است تا ۷ روز نخست مصرف منظم، از روش کمکی نظیر کاندوم استفاده شود. ماندگاری اثر پیشگیری منوط به مصرف مستمر و بدون وقفه روزانه است و پس از قطع کامل دارو، باروری طبیعی معمولاً ظرف مدت کوتاهی بازمی‌گردد.

نحوه اثر دزولست

دزولست از سه مسیر به طور هم‌زمان عمل می‌کند:

• مهار ترشح هورمون‌های مغزی و جلوگیری از آزاد شدن تخمک از تخمدان‌ها (تخمک‌گذاری)
• غلیظ‌تر کردن ترشحات و مخاط دهانه رحم به طوری که حرکت و ورود اسپرم دشوار شود
• نازک نگه‌داشتن بافت پوششی داخلی رحم، به گونه‌ای که شرایط لانه‌گزینی تخمک بارورشده مهیا نگردد

موارد منع مصرف دزولست

مصرف این فرآورده هورمونی در شرایط زیر ممنوع است:

• سابقه فعلی یا قبلی تشکیل لخته خون در رگ‌ها، آمبولی ریه یا سکته قلبی و مغزی
• فشار خون بالای کنترل‌نشده یا بیماری‌های عروقی پیشرفته
• ابتلا به میگرن همراه با علائم حسی و بینایی (میگرن با اورا)
• بیماری‌های حاد کبدی، تومورهای کبد و زردی درمان‌نشده
• ابتلا یا شک به سرطان‌های وابسته به هورمون، به‌ویژه سرطان پستان
• خونریزی‌های واژینال با علت نامشخص و بررسی‌نشده
• افراد سیگاری بالای ۳۵ سال

هشدارها در مصرف دزولست

مهم‌ترین هشدار دارویی این گروه، افزایش خطر تشکیل لخته‌های خونی در سیاهرگ‌ها و سرخرگ‌ها است که این خطر با افزایش سن، چاقی، مصرف دخانیات و بی‌حرکتی طولانی پس از جراحی‌های بزرگ افزایش می‌یابد. در صورت بروز درد شدید و ورم یک‌طرفه در ساق پا، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه یا سردردهای شدید و ناگهانی، مصرف دارو باید متوقف شده و بررسی فوری پزشکی صورت گیرد.

عوارض دزولست

عوارض این فرآورده به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• عوارض شایع و موقت: حالت تهوع، حساسیت و درد در پستان‌ها، سردرد خفیف، نوسانات خلقی، تغییرات جزئی وزن و لکه‌بینی در ماه‌های ابتدایی درمان
• عوارض نادر و جدی: لخته شدن خون در ریه یا پاها، افزایش فشار خون، اختلال در عملکرد کبد، تاری دید ناگهانی و بروز افسردگی شدید

تداخلات دارویی دزولست

پیش از آغاز درمان، باید لیست کامل داروهای مصرفی به پزشک یا داروساز گزارش شود. مهم‌ترین تداخلات دارویی عبارتند از:

• داروهای ضدتشنج (مانند کاربامازپین، فنی‌توئین، فنوباربیتال و توپیرامات) که اثر ضدبارداری دزولست را به شدت کم می‌کنند
• آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر ریفامپین و ریفابوتین که کارایی دارو را کاهش می‌دهند
• فرآورده‌های گیاهی حاوی علف چای (گل راعی) که باعث کاهش چشمگیر اثر هورمونی می‌شوند
• برخی داروهای درمان ویروس اچ‌آی‌وی و هپاتیت سی

مصرف دزولست در گروه های خاص

افراد مبتلا به بیماری قند خون (دیابت)، چربی خون بالا، سنگ کیسه صفرا یا سابقه افسردگی باید پیش از شروع مصرف دزولست توسط پزشک ارزیابی دقیق شوند.

بارداری و شیردهی

مصرف دزولست در دوران بارداری اکیداً ممنوع است و در صورت مشکوک بودن به بارداری باید مصرف متوقف شود. در دوران شیردهی، به ویژه در ۶ ماه نخست پس از زایمان، به دلیل وجود استروژن که می‌تواند حجم و کیفیت شیر مادر را کاهش دهد، مصرف این قرص ترکیبی توصیه نمی‌شود و بهتر است از روش‌های جایگزین استفاده گردد.

کودکان و سالمندان

این فرآورده برای مصرف پیش از شروع دوران بلوغ و قاعدگی کاربردی ندارد. همچنین مصرف قرص‌های ترکیبی حاوی استروژن در زنان یائسه و سالمندان به دلیل افزایش خطرات بیماری‌های عروقی و قلبی توصیه نمی‌شود.

مصرف بیش از حد دزولست

مصرف هم‌زمان مقادیر بیش از اندازه این دارو ممکن است باعث بروز حالت تهوع شدید، استفراغ، سرگیجه و در خانم‌های جوان سبب خونریزی ناگهانی واژینال شود. در صورت بلع تصادفی تعداد زیادی قرص، به‌ویژه توسط کودکان، فوراً با مرکز اورژانس یا مسمومیت‌ها تماس بگیرید.

قطع ناگهانی مصرف دزولست

دزولست وابستگی جسمی یا اعتیاد دارویی ایجاد نمی‌کند. با این حال، قطع ناگهانی آن در میانه دوره مصرف می‌تواند باعث بروز خونریزی و لکه‌بینی پیش از موعد شود و خاصیت پیشگیری از بارداری بلافاصله از بین خواهد رفت.

شرایط نگهداری دزولست

بسته‌های قرص را در دمای کمتر از ۲۵ درجه سانتی‌گراد، در محیطی خشک، دور از تابش مستقیم آفتاب و حرارت نگهداری نمایید. دارو را همواره دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید.

مقایسه دزولست با داروهای مشابه

دزولست ترکیب دارویی مشابه با برندهای خارجی مارولون دارد. جزء دزوژسترل موجود در آن، نوعی پروژستین است که خواص آندروژنی (مردانه) بسیار کمی دارد؛ بنابراین در مقایسه با قرص‌های قدیمی‌تر مانند لوونورژسترل، احتمال بروز عوارضی نظیر جوش، چرب شدن پوست و پرمویی با دزولست کمتر است. در مقایسه با قرص‌های حاوی دروسپیرنون (مانند یاسمین)، اثرات درمانی مشابه‌ای دارد اما ویژگی‌های احتباس آب در آن‌ها تا حدی متفاوت است.

تجربیات مصرف‌کنندگان دزولست

بررسی گزارش‌ها و تجربیات مصرف‌کنندگان این دارو نشان‌دهنده نکات زیر است:

• پیشگیری بسیار مؤثر از بارداری و کاهش دردهای شدید پریود
• بهبود نسبی وضعیت جوش‌های پوستی و شفاف‌تر شدن صورت پس از چند ماه مصرف مداوم
• تجربه لکه‌بینی‌های خفیف در دو تا سه ماه ابتدایی شروع درمان که به مرور برطرف شده است
• بروز حالت تهوع خفیف صبحگاهی در روزهای آغازین که با مصرف قرص بعد از شام یا قبل از خواب بهبود یافته است

سوالات پر تکرار دزولست

قرص دزولست از چه روزی از قاعدگی باید شروع شود؟

شروع معمول دارو از روز اول خونریزی ماهانه است که در این صورت نیازی به استفاده از روش پیشگیری کمکی نخواهد بود.

آیا قرص دزولست باعث چاقی و افزایش وزن می‌شود؟

افزایش وزن چشمگیر از عوارض قطعی این دارو نیست، هرچند برخی افراد ممکن است به دلیل تجمع موقت مایعات در بافت‌ها، تغییرات اندکی در وزن احساس کنند.

اگر مصرف یک قرص را فراموش کنیم چه باید کرد؟

به محض یادآوری قرص فراموش‌شده را مصرف کنید و قرص بعدی را در ساعت همیشگی میل نمایید، حتی اگر به معنای مصرف دو قرص در یک روز باشد.

آیا مصرف دزولست باعث ناباروری دائمی در آینده می‌شود؟

خیر؛ این فرآورده تأثیری بر ناباروری دائمی ندارد و پس از توقف مصرف، توانایی باروری تخمدان‌ها به حالت طبیعی پیشین بازمی‌گردد.

آیا قرص دزولست از بیماری‌های مقاربتی جلوگیری می‌کند؟

خیر؛ این قرص صرفاً از بارداری ناخواسته پیشگیری می‌کند و برای جلوگیری از بیماری‌های منتقل‌شونده از راه جنسی باید حتماً از کاندوم استفاده شود.