کلومیفن سیترات به عنوان خط اول درمان برای القای تخمکگذاری در بیمارانی که دچار عدم تخمکگذاری یا تخمکگذاری نامنظم هستند (به ویژه بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک) تایید شده است. این دارو با اتصال رقابتی به گیرندههای استروژن در هیپوتالاموس، مانع از بازخورد منفی استروژن شده و ترشح هورمونهای گنادوتروپین را افزایش میدهد که در نهایت به تحریک رشد فولیکول و تخمکگذاری منجر میشود.
توصیههای بالینی: پیش از شروع درمان، باید سایر علل ناباروری (مانند اختلالات تیروئید، هایپرپرولاکتینمی و نارسایی اولیه تخمدان) رد شوند. دوز شروع معمولاً 50 میلیگرم در روز به مدت 5 روز است که از روز سوم، چهارم یا پنجم چرخه قاعدگی آغاز میشود. در صورت عدم پاسخ، دوز میتواند در چرخههای بعدی تا حداکثر 150 میلیگرم در روز افزایش یابد. پایش دقیق سونوگرافی برای ارزیابی پاسخ فولیکولی و جلوگیری از سندرم تحریک بیش از حد تخمدان و حاملگی چندقلو ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسب
درمان هیپوگنادیسم ثانویه و ناباروری در مردان:
کلومیفن به طور گستردهای به عنوان یک درمان جایگزین و موثر برای مردان مبتلا به هیپوگنادیسم ثانویه (کاهش تستوسترون با منشاء هیپوفیزی یا هیپوتالاموسی) و الیگواسپرمی ایدیوپاتیک استفاده میشود. این دارو با مسدود کردن گیرندههای استروژن مرکزی، ترشح هورمونهای محرک فولیکول و لوتئینه کننده را افزایش داده که به نوبه خود تولید درونزای تستوسترون و اسپرمسازی را در بیضهها تحریک میکند.
توصیههای بالینی: این روش بر خلاف درمان جایگزینی با تستوسترون، باروری را حفظ کرده و آتروفی بیضه ایجاد نمیکند. دوز بالینی معمول بین 25 تا 50 میلیگرم به صورت روزانه یا یک روز در میان متغیر است. پایش سطح تستوسترون، استرادیول، هماتوکریت و آنالیز مایع منی هر 3 تا 6 ماه برای ارزیابی اثربخشی و تنظیم دوز الزامی است. استفاده طولانیمدت در مردان نیازمند ارزیابی خطر به نفع بیمار است.
