موارد مصرف تایید شده (اندیکاسیونهای رسمی)پرگابالین به عنوان یک آنالوگ گابا طراحی شده است که با اتصال به زیرواحد خاصی از کانالهای کلسیمی وابسته به ولتاژ در سیستم عصبی مرکزی، ورود کلسیم و در نتیجه آزاد سازی ناقلهای عصبی تحریکی را کاهش میدهد. موارد تایید شده آن عبارتند از:
۱. دردهای نوروپاتیک مرتبط با نوروپاتی محیطی دیابتی
- این دارو برای مدیریت دردهای سوزشی و تیرکشنده در بیماران مبتلا به دیابت تایید شده است.
- نکته بالینی: دوز شروع معمولاً ۵۰ میلیگرم سه بار در روز است که میتواند بر اساس پاسخ بیمار افزایش یابد. پایش عملکرد کلیه در این بیماران به دلیل دفع عمدتاً کلیوی دارو حیاتی است.
۲. نورالژی پس از هرپس (درد متعاقب زونا)
- پرگابالین در کاهش دردهای مزمن که پس از بهبودی ضایعات پوستی زونا باقی میمانند، بسیار موثر است.
- نکته بالینی: این دارو به بهبود کیفیت خواب که غالباً در این بیماران به دلیل درد مختل شده است، کمک شایانی میکند.
۳. درمان کمکی در حملات صرع جزئی (پارتیال)
- به عنوان درمان مکمل در بزرگسالان مبتلا به صرع که به درمانهای اولیه پاسخ کافی ندادهاند، استفاده میشود.
- نکته بالینی: قطع ناگهانی دارو در این بیماران میتواند منجر به افزایش فرکانس حملات یا وضعیت صرعی شود؛ لذا قطع دارو باید به صورت تدریجی طی حداقل یک هفته انجام شود.
۴. فیبرومیالژیا
- پرگابالین جزو اولین داروهایی بود که برای مدیریت درد گسترده و اختلالات خواب در سندرم فیبرومیالژیا تاییدیه دریافت کرد.
- نکته بالینی: پاسخ درمانی معمولاً در دوزهای ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلیگرم در روز مشاهده میشود.
۵. اختلال اضطراب منتشر (تاییدیه در اروپا)
- در بسیاری از منابع بینالمللی (به ویژه در اروپا)، پرگابالین برای درمان اختلال اضطراب منتشر در بزرگسالان تایید شده است.
- نکته بالینی: سرعت اثر این دارو در کاهش علائم اضطرابی نسبت به داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین بیشتر است و میتواند گزینه مناسبی برای خط اول درمان باشد.
موارد مصرف خارج برچسب پزشکان در سراسر جهان بر اساس شواهد بالینی موجود، پرگابالین را در موارد متعددی خارج از اندیکاسیونهای رسمی تجویز میکنند:
۱. دردهای عصبی مرکزی (مانند آسیب طناب نخاعی)
اگرچه در برخی کشورها تایید شده، اما در بسیاری از منابع همچنان در دسته خارج برچسب برای مدیریت دردهای ناشی از ضایعات نخاعی و سکتههای مغزی قرار میگیرد.
۲. سندرم پای بیقرار
- پرگابالین به ویژه در مواردی که بیمار دچار دردهای شبانه شدید در پاها است یا به داروهای دوپامینرژیک پاسخ نمیدهد، تجویز میشود.
- نکته بالینی: به دلیل اثرات تسکینی، مصرف دوز شبانه میتواند به ماندگاری بیمار در روند درمان کمک کند.
۳. پیشگیری از دردهای پس از جراحی
- در برخی پروتکلهای مدیریت درد چندوجهی، دوزهای پایین پرگابالین قبل از جراحی برای کاهش نیاز به مورفین و کاهش خطر مزمن شدن درد تجویز میشود.
۴. خارشهای مزمن عصبی
- در مواردی که خارش منشأ پوستی نداشته و ناشی از اختلال در انتقال پیامهای عصبی باشد (مانند خارشهای ناشی از بیماریهای کلیوی یا کبدی)، پرگابالین میتواند موثر باشد.
۵. پیشگیری از حملات میگرن
- اگرچه خط اول درمان نیست، اما در بیمارانی که به داروهای مرسوم میگرن پاسخ ندادهاند و همزمان دچار اختلالات خواب یا اضطراب هستند، به عنوان یک گزینه در نظر گرفته میشود.
۶. درمان علائم قطع مصرف مواد و الکل
- در برخی مطالعات برای کاهش علائم اضطرابی و بیخوابی ناشی از ترک بنزودیازپینها یا الکل به کار میرود، هرچند به دلیل پتانسیل سوءمصرف خود دارو، باید با احتیاط فراوان تجویز شود.
هشدارهای مهم برای پزشک - تنظیم دوز کلیوی: دوز پرگابالین باید بر اساس کلیرانس کراتینین تعدیل شود. در بیماران با نارسایی کلیوی، تجمع دارو میتواند منجر به گیجی شدید و لرزش شود.
- پتانسیل سوءمصرف: پزشک باید سابقه اعتیاد بیمار را بررسی کند، زیرا گزارشهای متعددی از سوءمصرف پرگابالین در دوزهای بالا برای ایجاد اثرات سرخوشی وجود دارد.
- عوارض شایع: سرگیجه و خوابآلودگی شایعترین علل قطع دارو توسط بیمار هستند؛ لذا شروع با دوز پایین و افزایش تدریجی توصیه میشود.
