سورفکتانت‌ها به عنوان درمان پروفیلاکتیک در نوزادان بسیار نارس (معمولاً با سن بارداری کمتر از 29 تا 32 هفته) یا نوزادانی که وزن هنگام تولد آن‌ها بسیار پایین است، استفاده می‌شوند.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشک: تجویز باید در اسرع وقت و ترجیحاً در عرض 15 تا 30 دقیقه پس از تولد انجام شود. پیشگیری در نوزادانی که مادران آن‌ها کورتیکواستروئیدهای پیش از زایمان دریافت نکرده‌اند، اهمیت مضاعفی دارد. بلافاصله پس از تجویز، پزشک باید آمادگی کامل برای تغییرات سریع در کمپلیانس ریه را داشته باشد؛ زیرا بهبود سریع الاستیسیته ریه نیازمند کاهش فوری فشارهای دستگاه ونتیلاتور (مانند فشار اوج دمی) و کسر اکسیژن است تا از بروز باروتروما، پنوموتوراکس و هیپراکسی جلوگیری شود.

این مورد برای نوزادان نارسی که از قبل علائم بالینی و رادیولوژیک سندرم زجر تنفسی را نشان داده‌اند و نیاز به لوله‌گذاری تراشه و تهویه مکانیکی دارند، تایید شده است.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشک: تجویز باید به محض تایید تشخیص بالینی انجام گیرد. اثربخشی دارو زمانی به حداکثر می‌رسد که در ساعات اولیه پس از تولد (معمولاً قبل از 8 ساعت اول) تجویز شود. دوزهای بعدی در صورت تداوم نیاز به تهویه مکانیکی و اکسیژن با غلظت بالا، معمولاً با فواصل 6 تا 12 ساعت قابل تکرار هستند. پایش مداوم گازهای خونی و اکسیژن‌سنجی شریانی در طول و پس از تزریق داخل تراشه الزامی است تا از نوسانات شدید اکسیژناسیون مغزی پیشگیری گردد.

موارد مصرف خارج از برچسب

حضور مکونیوم در مجاری هوایی باعث غیرفعال شدن سورفکتانت درون‌زا، التهاب ریوی و انسداد مجاری می‌شود. استفاده از سورفکتانت برون‌زا می‌تواند بر این غیرفعال‌سازی غلبه کند.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشک: در نوزادان مبتلا به نوع شدید این سندرم که دچار نارسایی تنفسی مقاوم هستند، تجویز سورفکتانت می‌تواند نیاز به اکسیژناسیون غشایی برون‌پیکری را کاهش دهد. گاهی از تکنیک شستشوی ریه با سورفکتانت رقیق‌شده برای پاکسازی مکونیوم و همزمان بازگرداندن عملکرد سورفکتانت استفاده می‌شود. این روش نیازمند مهارت بالای تیم احیا و پایش دقیق همودینامیک است.

پروتئین‌های موجود در خون، به ویژه هموگلوبین و فیبرین، مهارکننده‌های قوی سورفکتانت طبیعی ریه هستند. پس از وقوع خونریزی ریوی، بیمار دچار افت شدید اکسیژناسیون می‌شود.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشک: پس از تثبیت اولیه بیمار، ساکشن خون از مجاری هوایی و افزایش فشار پایان دمی، تزریق سورفکتانت می‌تواند کشش سطحی آلوئول‌ها را بازیابی کرده و تبادل گازها را به طور چشمگیری بهبود بخشد. با این حال، به دلیل خطر تکرار خونریزی یا غیرفعال شدن مجدد دارو، ممکن است به دوزهای بالاتر یا تکرار دوز نیاز باشد.

اگرچه آسیب شناسی این سندرم شامل اختلال شدید در عملکرد سورفکتانت ریوی است، اما استفاده روتین از این داروها در سنین بالاتر هنوز مورد تایید رسمی قرار نگرفته است.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشک: شواهد بالینی در بزرگسالان نشان‌دهنده کاهش قابل توجه مرگ‌ومیر نیست و مصرف آن توصیه نمی‌شود. اما در کودکان مبتلا به نارسایی تنفسی حاد ناشی از عوامل مستقیم ریوی (مانند پنومونی ویروسی شدید یا غرق‌شدگی)، تجویز سورفکتانت به صورت موردی و در شرایط بحرانی ممکن است باعث بهبود موقت اکسیژناسیون شود. چالش اصلی در این بیماران، نحوه رساندن یکنواخت دارو به تمام بخش‌های ریه آسیب‌دیده و هزینه بسیار بالای دوزهای مورد نیاز برای وزن‌های بالاتر است.