قرص اووسیز یک قرص اورژانسی جلوگیری از بارداری است که تا ۷۲ ساعت بعد از رابطه بدون محافظت مصرف میشود. در این مطلب میخوانید قرص اووسیز برای چیست، عوارض قرص اووسیز، نحوه مصرف دوز ۰.۷۵ و ۱.۵، احتمال بارداری، زمان پریود، تداخلات دارویی و مصرف در بارداری و شیردهی.
قرص اووسیز یک داروی هورمونی برای پیشگیری اضطراری از بارداری است که در دو دوز ۰.۷۵ و ۱.۵ میلیگرمی در داروخانهها به فروش میرسد. هورمون پروژسترونی به نام لوونورژسترل (ترکیب مصنوعی پروژسترون) ماده موثره اصلی این دارو است. این محصول که توسط شرکت داروسازی ابوریحان روانه بازار میشود، با هدف کاهش حداکثری احتمال بارداری بعد از رابطههای جنسی محافظتنشده یا نقص در سایر روشهای پیشگیری مورد استفاده قرار میگیرد.
برای دریافت بیشترین کارایی، قرص اووسیز باید در کوتاهترین زمان ممکن پس از نزدیکی مشکوک مصرف شود. هر اندازه که زمان استفاده به زمان برقراری رابطه نزدیکتر باشد، درصد موفقیت آن به شکل چشمگیری افزایش مییابد. طبق پروتکلهای نوین پیشگیری، این قرص در بازه زمانی ۷۲ ساعت اول (۳ روز نخست) بعد از رابطه بدون محافظت، کارآمدترین و مطمئنترین راهکار اورژانسی است و روشهای قدیمیتر در این محدوده زمانی، دیگر کارایی لازم را نداشته و منسوخ به شمار میروند.
همواره به خاطر داشته باشید که قرص اووسیز منحصراً برای موقعیتهای ناگهانی و غیرمنتظره فرموله شده است و به هیچ عنوان نباید آن را به جای روشهای منظم و روتین جلوگیری از بارداری مصرف کرد.
کاربرد اصلی قرص اووسیز، ممانعت سریع از وقوع بارداری در شرایط ویژه زیر است:
این دارو به هیچ وجه برای مصرف مداوم، پیشگیری دائمی یا استفاده چندباره در طول یک چرخه ماهانه تولید نشده است. عملکرد اصلی اووسیز صرفاً مهار بحران در همان شرایط اضطراری اولیه است.
ذکر این نکته بسیار ضروری است که قرص اووسیز هیچ نقشی در درمان تنبلی تخمدان، رفع کیستهای تخمدانی یا تنظیم دوره قاعدگی ندارد و استفاده از آن با این نیات کاملاً نادرست است.
شانس باردار شدن با مصرف قرص اووسیز کاملاً صفر نمیشود، اما با مصرف درست و بهموقع آن، این شانس تا حد زیادی افت میکند. بر اساس مستندات بالینی، مصرف سریع و دقیق این قرص احتمال حاملگی را به حداقل ممکن میرساند؛ هرچند در علم پزشکی هیچ روشی تضمین صددرصدی ندارد. بیشترین میزان کارایی این قرص در ۷۲ ساعت ابتدایی پس از نزدیکی است و مصرف هرچه سریعتر آن، نتیجه مطمئنتری به همراه دارد.
این دارو در صورت مصرف صحیح، توانایی بالایی در ممانعت از بارداری دارد. بیشترین قدرت پیشگیری قرص در ساعتهای اولیه پس از نزدیکی است و با گذشت زمان، کارایی محافظتی آن افت میکند. طبق آمارهای ثبتشده، میزان موفقیت قرص اووسیز در مهار بارداری ناخواسته حدود ۸۹ تا ۹۰ درصد برآورد میشود.
پارامترهایی که میتوانند کارایی قرص اووسیز را مختل کرده و منجر به شکست روش و بارداری ناخواسته شوند عبارتند از:
در صورتی که قرص اووسیز ۱.۵ میلیگرمی (بسته تکعددی) را تهیه کردهاید:
در صورتی که قرص اووسیز ۰.۷۵ میلیگرمی (بسته دوعددی) تهیه کردهاید و بیش از ۱۲ ساعت از رابطه گذشته است:
خوردن این قرص وابستگی به غذا ندارد و مصرف آن با معده خالی یا همراه غذا مجاز است. با این حال، اگر سیستم گوارش حساسی دارید، بهتر است قرص را با غذا میل کنید تا احتمال بروز تهوع کاهش یابد.
ایدهآلترین زمان مصرف قرص اووسیز، بلافاصله پس از نزدیکی مشکوک است. بررسیها نشان میدهند که کارایی دارو تا ۷۲ ساعت (۳ روز) بعد از رابطه در بالاترین سطح خود قرار دارد و تا روز پنجم (۱۲۰ ساعت) نیز ممکن است تا حدی اثربخش باشد؛ هرچند با گذشت زمان، میزان موفقیت آن به شکل نزولی کاهش مییابد.
پر یا خالی بودن معده تاثیری در میزان جذب قرص اووسیز ندارد. مصرف مواد غذایی مختلف مانند خرما یا سایر خوراکیها، اثر فعال قرص را خنثی یا ضعیف نمیکند.
چنانچه تا ۳ ساعت پس از مصرف قرص دچار استفراغ شدید، به این معنی است که ماده موثره دارو هنوز جذب بدن نشده است. در این حالت، تکرار مصرف دوز قبلی الزامی است.
مصرف همزمان دو قرص اووسیز منحصراً مربوط به بستههای ۰.۷۵ میلیگرمی است. در این شیوه، هر دو قرص با هم بلعیده میشوند تا دوز دریافتی به ۱.۵ میلیگرم برسد و اثر درمانی لازم ایجاد شود.
خوردن قرصهای بیشتر یا دوزهای بالاتر از حد مجاز، به هیچ وجه ضریب ایمنی دارو را بالا نمیبرد و تنها به تشدید عوارضی مانند تهوع شدید، لکهبینی و اختلال جدی در زمان قاعدگی منجر میشود.
در دوز ۰.۷۵ میلیگرمی، بسته به مدت زمان سپریشده از رابطه، باید قرصها را با فاصله ۱۲ ساعته یا هر دو را یکجا استفاده کنید. برای انتخاب روش مناسب، مطالعه بروشور داخل جعبه ضروری است.
خیر، افزایش دوز مصرفی شانس پیشگیری را بالا نمیبرد و تنها شدت عوارض ناخواسته هورمونی را در بدن شما تشدید خواهد کرد.
این قرص در دو دوز متفاوت ۰.۷۵ میلیگرمی و ۱.۵ میلیگرمی در داروخانهها عرضه میشود. تفاوت این دو نوع صرفاً به روش استفاده و تعداد قرصهای درون بسته مربوط میشود و از نظر کارکرد نهایی فرقی با هم ندارند.
در دوز ۱.۵ میلیگرمی، کل میزان هورمون مورد نیاز در یک قرص تجمیع شده که مصرف آن را راحتتر میکند. اما در دوز ۰.۷۵ میلیگرمی، باید دو قرص مصرف شود تا اثرگذاری کامل هورمونی حاصل شود.
غالباً مصرف قرص ۱.۵ میلیگرمی برای کاربران راحتتر است؛ زیرا با خوردن یک عدد قرص درمان کامل میشود و دغدغه فراموشی دوز دوم (۱۲ ساعت بعد) وجود ندارد.
قرص اووسیز ۰.۷۵ یکی از اشکال رایج این دارو است که جهت پیشگیری موفق از بارداری ناخواسته، باید زمان سپریشده از رابطه محاسبه شده و قرص طبق دستور مصرف شود.
این دارو با چند مکانیسم مختلف جلوی بارداری را میگیرد:
پیامدهای جانبی قرص اووسیز معمولاً موقتی و زودگذر هستند و شدت آنها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. احساس تهوع و سرگیجه از شایعترین عوارض به شمار میروند. برخی افراد ممکن است موارد زیر را نیز تجربه کنند:
در صورت شدید شدن این عوارض یا بروز دردهای حاد و ناگهانی در نواحی شکم یا پستانها، مراجعه به پزشک الزامی است.
این قرص هورمونی اورژانسی باعث افزایش وزن یا چاقی ماندگار نمیشود. البته به علت نوسانات هورمونی موقت، بروز مواردی نظیر نفخ، احتباس آب در بافتها یا تغییرات موقتی اشتها برای چند روز طبیعی است و به سرعت رفع میشود.
به دلیل دوز بالای هورمونی در قرص اووسیز، تغییر در زمانبندی سیکل قاعدگی بعدی کاملاً مورد انتظار است. پریود شما ممکن است چند روز زودتر یا دیرتر از موعد همیشگی آغاز شود یا پیش از آن دچار لکهبینی شوید.
زمان دقیق شروع پریود پس از مصرف قرص در افراد مختلف یکسان نیست و به زمان مصرف قرص در چرخه قاعدگی فرد بستگی دارد. اما به طور میانگین، حدود ۱۴ روز (دو هفته) پس از مصرف این دارو، خونریزی قاعدگی شروع میشود.
بله، مشاهده لکههای خون تا چند روز پس از مصرف قرص اووسیز امری کاملاً طبیعی بوده و نشانه بیماری یا مشکل خاصی نیست.
این دارو با ایجاد تغییرات هورمونی گذرا، سیستم تولیدمثل را تحت تاثیر قرار میدهد. مکانیسمهای اصلی این اثر عبارتند از:
این محصول دارویی سقطکننده محسوب نمیشود و فقط پیش از لانهگزینی اثرگذار است؛ بنابراین اگر زنی بدون اطلاع از بارداری خود اقدام به مصرف آن کند، هیچ خطری سلامت جنین را تهدید نخواهد کرد.
سرعت عمل در استفاده از اووسیز نقشی حیاتی دارد. نیمهعمر این هورمون در بدن حدود ۲۴ ساعت است و پس از اعمال اثر، بخش عمده آن از طریق ادرار و مقدار کمی نیز از راه مدفوع دفع میگردد.
مراحل اثرگذاری دارو بلافاصله پس از بلعیدن آغاز میشود، اما موفقیت نهایی آن به فاصله زمانی بین نزدیکی مشکوک و خوردن قرص وابسته است.
این دارو صرفاً برای پیشگیری از بارداری ناشی از رابطه مشکوک اخیر طراحی شده و مصونیت طولانیمدت ایجاد نمیکند. چنانچه پس از مصرف قرص مجدداً رابطه محافظتنشده داشته باشید، دوز قبلی تاثیری در پیشگیری از رابطه جدید نخواهد داشت.
بعضی از داروها سرعت سوختوساز و دفع قرص اووسیز را در کبد افزایش میدهند و در نتیجه کارایی آن را به شدت کاهش میدهند.
خیر، مواد غذایی تداخل خاصی با این قرص ندارند؛ مصرف خرما یا سایر خوراکیها تاثیری بر تضعیف یا خنثیسازی عملکرد دارو ندارد.
بر اساس بررسیهای دارویی، داروی ویکتوزا (که برای کاهش وزن یا کنترل دیابت استفاده میشود) اثربخشی پیشگیری قرص اووسیز را کاهش نمیدهد، اگرچه ممکن است قرص اورژانسی به صورت موقت روند جذب ویکتوزا را تحت تاثیر قرار دهد.
مصرف قرص اووسیز برای برخی افراد به علت داشتن شرایط بالینی خاص مجاز نبوده یا نیازمند احتیاط فراوان است.
استفاده از این دارو برای دخترانی که هنوز اولین قاعدگی خود را تجربه نکردهاند ممنوع است. همچنین مصرف آن در نوجوانان زیر ۱۷ سال باید تحت نظارت پزشک صورت گیرد.
اگر فردی بدون اطلاع از باردار بودن خود قرص اووسیز را مصرف کند، جای نگرانی نیست؛ زیرا این هورمون پروژسترونی به جنین آسیبی وارد نمیسازد. با این حال، مصرف آن در دوران بارداری تایید شده نیست.
شواهد علمی نشان میدهند که اگر لقاح و لانه گزینی از قبل انجام شده باشد، مصرف اشتباه قرص خطری متوجه جنین نمیکند و نیازی به پایان دادن به بارداری (سقط) به این علت وجود ندارد.
از آنجا که مقداری از هورمون دارو به داخل شیر مادر ترشح میشود، توصیه میشود قرص بلافاصله پس از یک نوبت شیردهی مصرف شده و تا ۶ ساعت پس از آن، شیر سینه دوشیده شده و دور ریخته شود.
از آنجا که اووسیز دارویی برای مصرف روزانه نیست، مفهوم فراموشی دوز روزانه برای آن مطرح نیست؛ بلکه چالش اصلی، تاخیر در خوردن آن پس از رابطه است که اثربخشی را کم میکند.
اگر مصرف قرص را فراموش کردید، تا زمانی که هنوز در بازه زمانی مجاز ۷۲ ساعت پس از رابطه هستید، باید در اولین فرصت آن را مصرف کنید. دیرکرد بیشتر، شانس موفقیت دارو را به شدت کاهش میدهد.
خیر، استفاده از دوزهای اضافی یا تعداد قرص بیشتر، هیچ اثری بر افزایش قدرت پیشگیری ندارد و صرفاً عوارض جانبی شدیدتری ایجاد میکند.
اووسیز از داروهای پروژسترونی اورژانسی است و به هیچ وجه نباید به عنوان روش اصلی و دائمی جلوگیری از بارداری به کار رود. از نظر پزشکی شما مجاز هستید حداکثر ۲ تا ۳ بار در سال و در هر سیکل قاعدگی فقط ۱ بار از این روش اضطراری استفاده کنید.
پس از مصرف این قرص، برای تمامی رابطههای بعدی خود تا زمان شروع پریود بعدی حتماً باید از روشهای حائل مانند کاندوم استفاده کنید؛ زیرا قرص مصرفشده هیچ مصونیتی برای دفعات بعدی نزدیکی ایجاد نمیکند.
بسیاری از خانمها عنوان کردهاند که با مصرف بهموقع این قرص بلافاصله پس از نزدیکی، بدون مواجهه با عوارض جانبی حاد توانستهاند با موفقیت از وقوع بارداری ناخواسته جلوگیری کرده و آرامش خاطر پیدا کنند.
برخی از مصرفکنندگان از بروز نشانههایی مثل تهوع، سرگیجه، سردرد، دردهای شکمی، احساس نفخ و تغییر در زمان پریود یا لکهبینی شکایت داشتهاند که البته این موارد موقتی و گذرا بودهاند.
گزارشها حاکی از آن است افرادی که قرص را در ساعتهای اولیه پس از نزدیکی مصرف کردهاند، موفقیت کامل داشتهاند؛ در حالی که افرادی که مصرف را به روزهای دوم و سوم موکول کردهاند، استرس و نگرانی بیشتری را تجربه نمودهاند.
بیشترین بازدهی دارو در ۷۲ ساعت (۳ روز) اول است. با این حال، تا ۱۲۰ ساعت (۵ روز) بعد از رابطه نیز همچنان شانس اندکی برای پیشگیری وجود دارد، هرچند کارایی آن بسیار کمتر از روزهای اول خواهد بود.
بله، اثر این قرص کاملاً موقت است. پس از مصرف آن، برای تمامی رابطههای جنسی بعدی خود تا زمان شروع قاعدگی بعدی، استفاده از کاندوم یا سایر روشهای پیشگیری الزامی است.
خیر، بسیاری از زنان پس از مصرف قرص هیچگونه عارضهای مانند تهوع یا سردرد را تجربه نمیکنند و این مسئله ابداً به معنای بیاثر بودن یا تقلبی بودن دارو نیست.
بله، بر اساس برخی مطالعات، احتمال کاهش اثربخشی این قرص در افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) بالایی دارند یا دچار اضافه وزن شدید هستند وجود دارد؛ با این حال، دوز دارو نباید بدون دستور پزشک افزایش یابد.
خیر، به دلیل دوز بالای هورمونی، استفاده مکرر از این قرص به هیچ وجه توصیه نمیشود و مجاز هستید حداکثر ۲ الی ۳ بار در سال از آن استفاده کنید.
اگر رابطه کاملاً سطحی بوده و اطمینان دارید که مایع منی با واژن یا دهانه آن برخورد نداشته است، نیازی به مصرف قرص اورژانسی نیست. عوارض دارو و لزوم مصرف آن معمولاً زمانی مطرح است که مایع منی وارد شده باشد.
در صورت تاخیر در قاعدگی پس از مصرف قرص، باید حداقل یک هفته از تاریخ مورد انتظار پریودتان بگذرد و سپس تست بیبیچک انجام دهید. انجام زودتر از موعد این تست، فاقد اعتبار علمی کافی است.
بله، تمام داروها دارای تاریخ مصرف مشخصی هستند. روی ورقهای قرص اووسیز اعدادی درج میشود؛ به عنوان مثال عدد ۲۰۲۷ نشاندهنده سال انقضای میلادی (سال ۲۰۲۷) است و اعدادی مانند ۲۰۰۹ نشاندهنده شماره بچ یا سری ساخت کالا هستند که نباید آنها را با تاریخ انقضا اشتباه گرفت.
سلام من دیشب قرص اووسیز ۱/۵خوردم.امشبم رابطه داشتم خاستم بدونم لازمه دوباره بخورم اخه نوشتین تا ۵روز تاثیر دارع و ابنک سوال بعدیم اینه کسی ک بخاطر مصرف زیادقرص چن ماهه پریود نشده چیکارکنه؟
سلام 6 ساعت بعد رابطه یک عدد قرص قرص اووسیز 1.5 میلی گرم مصرف شده بعد 12 ساعت حالت تهوه داشتن طبیعی هستش؟ و اینکه میخواستم بدونم به خاطر تهوه تاثیر قرص از بین میره یا نه ؟ و چقدر طول میکشه تا قرص جذب بشه؟ و سوال آخرم اینکه چجوری تو یک ماه بعد مصرف قرص مطمعن بشم بارداری انجام نشده؟
سلام من رابطه داشتم همون روز دوتا قرص۱/۵ با هم مصرف کردم فردای اون روز باز یه قرص۱/۵ خوردم بنظر شما امکان بارداری هست یا خیر تو رو خدا لهم بگید؟
من دیروز رابطه خیلی سطی داشتم ولی دوستم منی رو رو شکمم رخیت بازم امروز دوتا هم زمان اوسییز 75 خوردم احتمال بارداری هست چون من با ایشون 20 سیکل رابطه داستم سوال دیگک اینه که من دارو اعصاب استفاده میکنم مشکل و تداخلی نداره الکل چطور دخانیات چطور ممنون میشم جوابمو بدین خیلی استرس دارم
سلام قرص اوسیز ممکنه وقتی تست مثبت نشون بده موثر واقع بشه مصرفش
سلام خیر در این شرایط هیچ تاثیری نداره.