قرص فیناید (فیناستراید ۱ و ۵) برای مهار ریزش مو و بزرگی پروستات تجویز میشود. با بهترین زمان مصرف، عوارض جنسی، تداخلات دارویی و منع مصرف در بارداری آشنا شوید.
قرص فیناید یکی از داروهای شناختهشده است که توسط شرکت داروسازی ابوریحان تولید میشود و حاوی ماده مؤثر فیناستراید است.
این دارو به گروه داروهای مهارکننده آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز (آنزیمی که هورمون مردانه تستوسترون را به شکل فعالتر آن تبدیل میکند) تعلق دارد و با مهار این آنزیم، مانع تولید هورمون فعال مؤثر بر ریزش مو و رشد پروستات میشود.
کاربردهای اصلی فیناید عبارتند از:
بله؛ فیناید همان داروی فیناستراید است که با یک نام تجاری اختصاصی در شرکت داروسازی ابوریحان تولید و عرضه میشود.
ماده مؤثر اصلی، دوزهای درمانی و عملکرد پزشکی هر دوی آنها کاملاً یکسان است و تفاوت آنها تنها در نام درجشده روی جعبه و کارخانه سازنده است.
فیناید با متوقف کردن عملکرد آنزیم تبدیلکننده هورمون، جلوی تولید هورمون دیاچتی (شکل بسیار فعال هورمون مردانه که عامل اصلی ضعیف شدن ریشه مو و بزرگ شدن غده پروستات است) را میگیرد.
این دارو سطح این هورمون مخرب را در خون حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش میدهد و در ریشه مو و بافت پروستات نیز به همین میزان مانع اثرگذاری آن میشود، بدون اینکه تعادل کلی هورمون تستوسترون در بدن برهم بخورد.
پروپشیا نام تجاری خارجی فیناستراید ۱ میلیگرم است و فیناید ساخت داروسازی ابوریحان معادل ایرانی و استاندارد آن محسوب میشود.
ماده مؤثره هر دو دارو کاملاً مشابه است و تفاوت عمده آنها در شرکت سازنده، روکش قرص و دسترسی پیوسته و قیمت مناسبتر نمونه ایرانی در داروخانهها است.
ریزش موی ارثی و هورمونی هنگامی رخ میدهد که پیازهای مو به هورمونهای مردانه حساسیت پیدا کنند و به مرور زمان نازک، کوتاه و کرکی شوند.
فیناید با قطع کردن اثر این هورمون بر ریشه مو، چرخه تخریب تارهای مو را متوقف کرده و بستر مناسبی برای تقویت ریشه و رشد دوباره موها ایجاد میکند.
دوز ۱ میلیگرم فیناید به طور اختصاصی برای درمان ریزش موی ارثی در آقایان طراحی شده است و نتایج زیر را به همراه دارد:
بین هفته دوم تا هشتم پس از آغاز مصرف دارو، ممکن است احساس کنید ریزش موها کمی بیشتر شده است.
این وضعیت کاملاً طبیعی و موقتی است؛ زیرا موهای ضعیف و پیر در حال ریزش هستند تا فضا برای رویش تارهای ضخیم و تازه باز شود و پس از این مرحله، روند رشد موها آغاز میگردد.
روند تقویت و رویش مجدد تارهای مو نیازمند صبر و مصرف مداوم است:
اثر درمانی این دارو تنها در طول دوره مصرف پایدار است و در صورت قطع خودسرانه، هورمونها ظرف ۹ تا ۱۲ ماه به سطح قبلی برمیگردند و ریزش مو مجدداً آغاز میشود.
بزرگی خوشخیم پروستات (رشد غیرسرطانی غده پروستات همزمان با افزایش سن) یکی از شایعترین مشکلات در آقایان میانسال و سالمند است.
هورمون دیاچتی سبب تورم بافت پروستات و فشردگی مجرای ادرار میشود؛ فیناید با کاهش این هورمون، بافت پروستات را به مرور زمان کوچکتر میکند و مسیر ادرار را باز مینماید.
دوز استاندارد برای درمان بیماریهای پروستات، روزانه یک عدد فیناید ۵ میلیگرم است که فواید زیر را به همراه دارد:
فیناید مقدار آزمایش خون پیاسای (شاخص پروتئینی خون برای ارزیابی سلامت پروستات) را حدود ۵۰ درصد کمتر از مقدار واقعی نشان میدهد.
به همین علت، پزشکان برای بررسی صحیح وضعیت پروستات تدابیر زیر را در نظر میگیرند:
این دو دوز دارویی برای دو هدف کاملاً جداگانه طراحی شدهاند و هرگز نباید بدون دستور پزشک جایگزین یکدیگر شوند.
شکستن یا نصف کردن فیناید ۵ میلیگرم برای مصرف ریزش مو اصلاً کار درستی نیست و خطرات زیر را دارد:
فیناید باید روزی یک بار، در ساعتی معین و به همراه یک لیوان آب میل شود.
پایبندی به زمان ثابت در شبانهروز کمک میکند تا غلظت دارو در بدن همواره در سطح مطلوب باقی بماند.
مصرف غذا هیچ اثری بر مقدار جذب این دارو ندارد و میتوان آن را با شکم پر یا خالی میل کرد.
اگر پس از مصرف دارو دچار سنگینی یا سوزش معده میشوید، مصرف آن پس از وعده غذایی به آرامش دستگاه گوارش کمک میکند.
اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کردید، نکات زیر را رعایت فرمایید:
فیناید ظرف ۵ تا ۸ ساعت از جریان خون پاک میشود، اگرچه این بازه زمانی در افراد سالمند ممکن است اندکی طولانیتر باشد.
با این حال، اثر مهاری آن بر آنزیم هدف تا بیش از ۲۴ ساعت در بافتها پایدار میماند؛ به همین علت مصرف یک بار در روز برای مهار هورمون کاملاً کفایت میکند.
مصرف تصادفی بیش از یک عدد معمولاً مسمومیت خطرناکی پدید نمیآورد، اما در صورت مصرف تعداد بالا باید سریعاً به پزشک یا بیمارستان مراجعه شود.
نکات مهم در نگهداری دارو عبارتند از:
استفاده از فیناید در خانمها بسیار حساس است و حتماً باید بر اساس ارزیابی دقیق پزشکی و بررسی تعادل هورمونی تجویز شود.
در خانمهای مبتلا به تنبلی تخمدان یا بانوان یائسهای که دچار ریزش موی شدید با الگوی مردانه هستند، دوزهای متناسب فیناید میتواند ریزش مو را کنترل کند.
همچنین این دارو گاهی به عنوان درمان کمکی برای برطرف کردن موهای ضخیم و زائد در صورت و چانه به کار میرود.
این داروها سازوکارهای متفاوتی در بدن دارند:
تجویز فیناید در دختران جوان باید تحت نظارت دقیق متخصص باشد تا سلامت باروری در آینده به خطر نیفتد.
این دارو در برخی خانمها ممکن است سبب بینظمی در دورههای ماهانه، احساس سنگینی یا درد در پستانها، سردرد یا تغییرات خلقی مقطعی شود.
مصرف فیناید در دوران بارداری کاملاً ممنوع و بسیار پرخطر است و در شدیدترین گروه منع مصرف قرار دارد.
ماده مؤثر این دارو میتواند از طریق پوست جذب جریان خون شود.
دست زدن به قرصهای سالم و دارای روکش خطری ندارد، اما اگر قرص فیناید شکسته، خرد یا پودر شده باشد، زنان باردار یا بانوانی که قصد بارداری دارند نباید به آن دست بزنند. در صورت تماس اتفاقی، موضع را بلافاصله با آب و صابون بشویید.
مقدار بسیار ناچیزی از دارو در مایع منی ترشح میشود که خطری برای بارداری همسر ندارد.
با این وجود، فیناید در برخی آقایان ممکن است تعداد و جهش حرکتی اسپرمها را تا حدی کم کند؛ بنابراین در صورت وجود سابقه ناباروری یا اقدام فعال برای فرزندآوری، مشورت با پزشک جهت قطع موقت دارو الزامی است.
اغلب مصرفکنندگان این دارو با مشکلی مواجه نمیشوند و فیناید سازگاری مناسبی در بدن دارد، اما آگاهی از عوارض احتمالی اهمیت بالایی دارد.
در درصد پایینی از آقایان، تغییرات موقتی زیر گزارش شده است:
این نشانهها اغلب با گذشت چند هفته و تطابق بدن برطرف میشوند یا با قطع مصرف دارو پایان میپذیرند.
احساس درد مبهم یا تیر کشیدن در ناحیه بیضهها در هفتههای ابتدایی شروع مصرف ممکن است دیده شود که معمولاً زودگذر است.
همچنین تغییر تعادل هورمونی در موارد نادر میتواند به حساسیت، درد در لمس یا بزرگ شدن بافت سینه در مردان (ژنیکوماستی) بینجامد؛ در صورت لمس هرگونه توده یا ترشح غیرعادی از پستان، باید بلافاصله با پزشک مشورت کرد.
چون فیناید در کبد پردازش میشود، افراد دارای نارسایی شدید کبدی باید آزمایشهای منظم انجام دهند.
ناراحتی گوارشی مانند تهوع بسیار نادر است؛ اما احساس افت خلق، افسردگی یا اضطراب مداوم از موارد نادری است که در صورت مشاهده، تصمیمگیری درباره ادامه درمان بر عهده پزشک معالج خواهد بود.
فیناید با اکثر داروهای رایج تداخل آسیبزنندهای ندارد، اما رعایت احتیاطات زیر در طول دوره مصرف ضروری است.
استفاده همزمان از فیناید خوراکی و محلول یا فوم موضعی ماینوکسیدیل کاملاً بیخطر و حتی مکمل یکدیگر است.
فیناید ریشه هورمونی ریزش مو را متوقف میسازد و ماینوکسیدیل جریان خون مویرگهای پوست سر را تحریک میکند؛ بنابراین مصرف ترکیبی آنها بیشترین اثر درمانی را به همراه دارد.
فیناید تداخل مستقیمی با قرصهای کنترل فشار خون ندارد.
اما اگر فیناید ۵ همراه با داروهای شلکننده عضلات پروستات (مانند تامسولوسین) استفاده شود، احتمال افت فشار خون وضعیتی و سرگیجه هنگام بلند شدن ناگهانی وجود دارد.
اثرات مثبت فیناید وابسته به تداوم مصرف است و تغییری در زمینه ژنتیکی فرد ایجاد نمیکند.
با قطع مصرف دارو، سطح هورمون دیاچتی ظرف چند هفته به مقدار پیشین بازمیگردد.
پیازهای مو دوباره در معرض آسیب هورمونی قرار میگیرند و ظرف مدت ۶ تا ۱۲ ماه، وضعیت موها به حالت قبل از شروع درمان برمیگردد.
این دارو وابستگی جسمی ایجاد نمیکند و قطع ناگهانی آن خطر سمی ندارد، اما برای جلوگیری از جهش ناگهانی هورمونها، توصیه میشود قطع دارو زیر نظر پزشک و به آرامی انجام شود.
در برخی گزارشهای نادر، عوارض جنسی یا تغییرات روحی حتی پس از قطع کامل دارو برای مدتی باقی میمانند.
این موضوع به ندرت رخ میدهد و در صورت بروز چنین علائمی، بیمار باید توسط متخصص ارزیابی شود.
آگاهی از تفاوتهای فیناید با سایر داروها به انتخاب بهترین شیوه درمانی کمک میکند.
عصاره گیاه نخل ارهای (سائوپالمتو) اثری ملایم بر مهار آنزیم دارد، اما تفاوتهای بارزی با فیناید دارد:
بررسی نظرات افرادی که دوره درمان را سپری کردهاند، شناخت بهتری از روند بهبود ارائه میدهد.
اکثر کاربران گزارش کردهاند که در ۲ تا ۳ ماه نخست، ریزش موی آنها متوقف شده است.
افزایش ضخامت موها از ماه ششم به بعد قابل مشاهده بوده و کسانی که درمان را در مراحل اولیه کمپشت شدن آغاز کرده بودند، رضایت بسیار بالاتری داشتهاند.
تعداد کمی از بیماران در شروع مصرف با افت میل جنسی روبهرو شدهاند.
در اکثر این افراد پس از چند هفته این مشکل خودبهخود از بین رفته و در افرادی هم که دارو را متوقف کردهاند، عملکرد طبیعی بدن ظرف مدت کوتاهی بازیابی شده است.
آقایان مبتلا به بزرگی پروستات که فیناید ۵ را بیش از ۶ ماه مصرف کردهاند، از کاهش چشمگیر تکرر ادرار شبانه و خروج راحتتر ادرار ابراز رضایت نمودهاند و مصرف این دارو مانع از انجام جراحیهای پرخطر در آنها شده است.
در ادامه به ابهامات و پرسشهای رایج پیرامون مصرف این دارو پاسخ داده شده است.
بله؛ در اکثریت قاطع مصرفکنندگان، این عوارض موقتی هستند و پس از پایان درمان و خروج دارو از بافتها، توانایی جنسی به حالت طبیعی برمیگردد.
خیر؛ فیناید هیچ خاصیت وابستگی روانی یا اعتیاد جسمی ندارد و بازگشت ریزش مو بعد از قطع دارو صرفاً به دلیل بازگشت هورمونهای ژنتیکی بدن است.
بسیاری از افراد این دارو را سالها با نظر پزشک مصرف میکنند، مشروط بر اینکه موارد زیر به طور منظم بررسی شوند:
خیر؛ تغییر محسوس در وزن بدن از عوارض این دارو نیست و مصرف آن تأثیری بر ایجاد بافت چربی یا لاغری ندارد.
خیر؛ مصرف این دارو برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال کاملاً ممنوع است، زیرا سیستم هورمونی و اندامهای جنسی در سنین رشد قرار دارند.
در افراد سالمند نیازی به کاهش مقدار دارو نیست، اما نظارت بر آزمایشهای پروستات ضرورت دارد. همچنین مبتلایان به نارساییهای شدید کبد یا افراد با پیشینه افسردگی شدید باید پیش از شروع مصرف حتماً وضعیت خود را به پزشک اطلاع دهند.
آیا مصرف این قرص،تاثیری در رابطه جنسی داره؟
سلام، بله میتونه باعث کاهش میل جنسی، مشکل در انزال و غیره بشه.