قطره چشمی کولیرکاسی سیکلوپلژیکو 1%

1. فلج تطابق جهت تعیین دقیق عیوب انکساری چشم

• سیکلوپنتولات یک داروی آنتی‌کولینرژیک با اثر مهاری بر گیرنده‌های موسکارینی عضله مژگانی و عضله تنگ‌کننده مردمک است. مهم‌ترین و اصلی‌ترین کاربرد تایید شده این دارو، ایجاد فلج تطابق موقت برای ارزیابی دقیق میزان عیوب انکساری به ویژه در کودکان و افراد جوان است. کودکان به دلیل داشتن دامنه تطابق بسیار قدرتمند، ممکن است در تعیین نمره چشم دچار خطای تطابقی شوند و دوربینی آنها پنهان بماند یا به اشتباه نزدیک‌بین تشخیص داده شوند.

• شروع اثر فلج تطابق معمولا بین بیست و پنج تا هفتاد و پنج دقیقه پس از چکاندن قطره در چشم رخ می‌دهد و عمق فلج عضلانی حاصل از آن برای ارزیابی بالینی بسیار مناسب است. پزشک باید بداند که اثر داروی سیکلوپنتولات بسیار سریع‌تر از آتروپین آغاز می‌شود و مدت زمان ماندگاری آن نیز بسیار کوتاه‌تر است، به طوری که عملکرد تطابق معمولا ظرف شش تا بیست و چهار ساعت به وضعیت طبیعی بازمی‌گردد. در افراد دارای عنبیه تیره با رنگدانه‌های زیاد، سرعت شروع اثر ممکن است کمی دیرتر باشد و نیاز به تکرار دوز پس از پنج تا ده دقیقه احساس شود، اما برای پیشگیری از جذب سیستمیک نباید در چکاندن قطره افراط گردد.

2. اتساع تشخیصی مردمک جهت معاینه بخش‌های خلفی چشم

• کاربرد تایید شده دیگر این دارو ایجاد میدریازیس سریع به منظور معاینه بالینی دقیق فوندوس، شبکیه، سر عصب بینایی، عروق خونی و مایع زجاجیه است.

• اتساع حداکثری مردمک معمولا ظرف مدت سی تا شصت دقیقه کامل می‌شود. قبل از تجویز قطره، پزشک باید عمق اتاقک قدامی چشم را با استفاده از روش‌های بالینی ارزیابی کند تا خطر بروز گلوکوم حاد زاویه بسته منتفی شود. به دلیل اثر گشادکنندگی مردمک و فلج تطابق همزمان، بیمار دچار تاری دید و حساسیت شدید به نور خواهد شد. پزشک باید به بیمار توصیه کند که تا زمان از بین رفتن اثر دارو از عینک آفتابی استفاده کرده و از رانندگی و کارهای دقیق چشمی خودداری نماید. برای کاستن از جذب خونی و پیشگیری از عوارض اعصاب مرکزی نظیر بی‌قراری و گیجی، پزشک باید روش مسدود کردن مجرای اشکی بینی با فشردن گوشه داخلی چشم به مدت دو تا سه دقیقه را به بیمار یا والدین کودک آموزش دهد.

1. مدیریت التهاب‌های بخش قدامی چشم شامل یووئیت قدامی و ایریدوسیکلیت

• اگرچه داروهایی نظیر هماتروپین یا آتروپین در گذشته بیشتر به عنوان درمان خط اول شناخته می‌شدند، اما سیکلوپنتولات به طور گسترده به عنوان یک داروی خارج برچسب ارزشمند برای کنترل اسپاسم‌های دردناک مژگانی و جلوگیری از ایجاد چسبندگی خلفی به کار می‌رود.

• در فرآیندهای التهابی حاد، تحریک شدید اعصاب سبب اسپاسم مداوم و دردناک عضله جسم مژگانی می‌شود. فلج کردن این عضله با سیکلوپنتولات باعث تسکین فوری و قابل توجه درد چشمی بیمار می‌گردد. از سوی دیگر، گشاد نگه داشتن مردمک با تکانه‌های ملایم مانع از چسبیدن لبه مردمک به سطح قدامی کپسول عدسی چشم می‌شود. با توجه به نیمه عمر کوتاه‌تر سیکلوپنتولات نسبت به آتروپین، این دارو اجازه تحرک نسبی مردمک را پس از پایان هر دوز می‌دهد که این ویژگی خطر ایجاد چسبندگی در حالت اتساع مداوم را کاهش می‌دهد. در موارد التهاب شدید ممکن است دوزهای مکرر بر اساس پروتکل درمانی تحت نظر مستقیم پزشک لازم باشد.

2. کنترل دردهای پس از اعمال جراحی تهاجمی چشم و جراحی‌های عیوب انکساری

• یکی از کاربردهای خارج برچسب سیکلوپنتولات، تجویز تک‌دوز یا دوره‌ای برای مهار انقباضات اسپاستیک دردناک مژگانی پس از برخی جراحی‌ها نظیر برداشتن بافت، لیزرهای سطحی قرنیه و جراحی‌های ترمیم شبکیه است.

• پس از جراحی‌های سطحی قرنیه، آسیب به پایانه‌های عصبی سبب اسپاسم‌های رفلکسی مژگانی و بروز دردهای خنجری در چشم می‌شود. مصرف کوتاه‌مدت قطره چشمی سیکلوپنتولات در بیست و چهار تا چهل و هشت ساعت ابتدایی بعد از عمل می‌تواند نیاز به مسکن‌های سیستمیک و مخدر را کاهش دهد. با این حال پزشک باید مراقب باشد که مصرف طولانی‌مدت به دلیل سمیت سلولی ممکن است روند ترمیم اپیتلیوم قرنیه را کند نماید و تجویز دارو صرفا باید محدود به دوره تسکین حاد اسپاسم باشد.

3. کمک به ارزیابی و درمان غیرجراحی انحراف‌های چشمی تطابقی در کودکان

• در برخی بیماران مبتلا به انحراف چشمی به سمت داخل که ناشی از تمرکز بیش از حد تطابقی برای غلبه بر دوربینی بالا است، استفاده تشخیصی و گاهی موقت خارج برچسب از سیکلوپنتولات می‌تواند ارتباط میان تطابق و تقارب چشمی را مشخص سازد.

• پزشک با از بین بردن کامل تطابق از طریق این دارو می‌تواند ارزیابی کند که چه میزان از انحراف چشم صرفا با اصلاح کامل انکساری برطرف خواهد شد. در مواردی که کودک تحمل داروی طولانی‌اثر مانند آتروپین را به علت تاری دید طولانی‌مدت چند روزه ندارد، سیکلوپنتولات به عنوان جایگزینی با دوره بازگشت سریع‌تر جهت تکمیل ارزیابی‌های زاویه انحراف استفاده می‌شود. به دلیل پتانسیل بروز عوارض اعصاب مرکزی نظیر توهم، آتاکسی و هیجان حرکتی به خصوص در کودکان مبتلا به نارسایی‌های زمینه‌ای عصبی، پزشک باید بیمار را پس از چکاندن قطره حداقل به مدت سی دقیقه در مطب یا کلینیک پایش بالینی کند.