آریکسنت، داروی تزریقی زیرجلدی برای درمان اگزما، آسم شدید، التهاب مری و کهیر مزمن آشنا شوید. از نحوه مصرف، دوز، عوارض، تداخلات دارویی و نکات مهم بارداری و شیردهی تا پاسخ به سوالات رایج، همه را در این راهنما بخوانید
آریکسنت یک داروی زیستی است که به صورت سرنگ از پیش‌پر شده برای تزریق زیر پوست عرضه می‌شود. این دارو در ایران توسط شرکت آریوژن فارمد تولید می‌شود و مادهٔ مؤثر آن دوپیلومب نام دارد.
دوپیلومب نوعی پادتن تک‌دودمانی است (پروتئینی که در آزمایشگاه ساخته می‌شود و می‌تواند بخش خاصی از دستگاه ایمنی را هدف قرار دهد). هر سرنگ حاوی ۲۰۰ میلی‌گرم دوپیلومب در ۱٫۱۴ میلی‌لیتر محلول است.
مواد دیگری مانند آرژنین، هیستیدین، ساکاروز و آب تزریقی نیز در این دارو وجود دارند. اگر به دوپیلومب یا هر یک از مواد جانبی حساسیت دارید، نباید از آریکسنت استفاده کنید.
آریکسنت به بخشی از یک گیرنده روی سلول‌های ایمنی متصل می‌شود و فعالیت دو مادهٔ التهابی به نام اینترلوکین ۴ و اینترلوکین ۱۳ را کاهش می‌دهد. این دو ماده در ایجاد التهاب نوع ۲ (نوعی پاسخ ایمنی که در برخی بیماری‌های پوستی، تنفسی و گوارشی نقش دارد) مؤثر هستند.
آریکسنت با کاهش این التهاب، می‌تواند علائم بیماری‌های مرتبط را بهبود بخشد. اما توجه داشته باشید که این دارو برای درمان فوری حمله آسم یا مشکلات حاد تنفسی کاربرد ندارد.
آریکسنت برای درمان برخی بیماری‌های التهابی مزمن تجویز می‌شود. پزشک با توجه به نوع بیماری، شدت آن، سن، وزن و پاسخ شما به درمان‌های قبلی، دربارهٔ مصرف این دارو تصمیم می‌گیرد.
آریکسنت با مهار دو عامل التهابی کلیدی، به کاهش التهاب در پوست، راه‌های هوایی و مری کمک می‌کند. در اگزما، خارش و ضایعات پوستی کاهش می‌یابد. در آسم، کنترل بیماری بهتر شده و تعداد حملات تنفسی کم می‌شود. در التهاب مری، بلع آسان‌تر شده و التهاب کاهش پیدا می‌کند.
البته پاسخ به درمان در افراد مختلف یکسان نیست و این دارو برای همهٔ انواع التهاب یا همهٔ بیماران مناسب نمی‌باشد.
مانند همه داروها، آریکسنت نیز ممکن است عوارضی ایجاد کند. نوع و شدت عوارض به بیماری زمینه‌ای، سن و شرایط جسمانی شما بستگی دارد.
اگر هر یک از این عوارض شدید، پایدار یا رو به افزایش بود، به پزشک خود اطلاع دهید.
تورم ناگهانی صورت، لب‌ها، دهان یا گلو، خارش شدید، قرمزی یا تورم پلک، التهاب قرنیه، خشکی چشم، جوش صورت یا زخم قرنیه از عوارض جدی احتمالی هستند. این مشکلات چشمی در بیماران مبتلا به اگزما بیشتر دیده شده‌اند.
واکنش‌های حساسیتی شدید ممکن است از چند دقیقه تا ۷ روز پس از تزریق رخ دهند. در صورت بروز تنگی نفس، مشکل بلع، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده، ضعف ناگهانی یا احساس غش، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
همچنین قرمزی جدید یا تشدید شونده چشم، درد چشم یا تاری دید را سریعاً به پزشک گزارش دهید. اگر به عفونت انگلی مبتلا هستید، باید پیش از شروع آریکسنت آن را درمان کنید.
علائم شبیه آنفلوانزا، گزگز یا بی‌حسی اندام‌ها، یا تشدید علائم تنفسی همراه با جوش پوستی ممکن است نشانهٔ افزایش ائوزینوفیل‌ها باشند و نیاز به بررسی فوری دارند.
افزایش وزن و خواب‌آلودگی از عوارض شایع و مشخص آریکسنت نیستند. اگر این علائم را تجربه می‌کنید، باید سایر داروهای همزمان، بیماری‌های دیگر و اختلالات خواب را نیز بررسی کنید. هرگز دوز دارو را خودسرانه تغییر ندهید یا درمان را قطع نکنید.
آریکسنت فقط به صورت تزریق زیر پوست (زیرجلدی) مصرف می‌شود. پزشک مقدار دارو و فاصلهٔ بین تزریق‌ها را بر اساس بیماری، سن و وزن شما تعیین می‌کند.
محل تزریق می‌تواند شکم (به جز ناحیه اطراف ناف)، ران یا بخش خارجی بازو باشد. تزریق در بازو بهتر است توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود.
هر بار محل تزریق را عوض کنید. از تزریق روی پوست قرمز، کبود، زخمی، سفت یا عفونی خودداری کنید.
تزریق در خانه فقط پس از آموزش کامل توسط پزشک یا پرستار مجاز است. سرنگ را حدود ۳۰ دقیقه پیش از تزریق از یخچال خارج کنید تا به دمای اتاق برسد. هرگز سرنگ را تکان ندهید و با مایکروویو یا آب داغ گرم نکنید.
آریکسنت را در یخچال (دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد)، داخل جعبه اصلی و دور از نور نگهداری کنید. دارو نباید یخ بزند یا تکان داده شود. همچنین آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید.
دوز دارو توسط پزشک و بر اساس بیماری، سن و وزن تعیین می‌شود. دوزهای زیر صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارند و نباید به عنوان دستور مصرف شخصی در نظر گرفته شوند.
در اگزمای آتوپیک بزرگسالان، دوز شروع معمولاً ۶۰۰ میلی‌گرم و دوز نگهدارنده ۳۰۰ میلی‌گرم هر دو هفته است. در کودکان، دوز ممکن است ۲۰۰ یا ۳۰۰ میلی‌گرم هر چهار هفته یا هر دو هفته باشد.
در آسم شدید بزرگسالان و نوجوانان، دوز شروع ممکن است ۴۰۰ یا ۶۰۰ میلی‌گرم و دوز نگهدارنده ۲۰۰ یا ۳۰۰ میلی‌گرم هر دو هفته باشد. در کودکان ۶ تا ۱۱ سال، دوز بر اساس وزن تعیین می‌شود.
در التهاب مری ائوزینوفیلیک، دوز بر اساس وزن از ۲۰۰ میلی‌گرم هر دو هفته تا ۳۰۰ میلی‌گرم هفتگی متغیر است. در کهیر مزمن نیز دوز بر اساس سن و وزن تعیین می‌شود.
اگر پس از ۱۶ هفته درمان اگزما یا ۲۴ هفته درمان کهیر، پاسخ مناسبی ندیدید، پزشک در مورد ادامه یا تغییر درمان تصمیم خواهد گرفت.
فاصله بین تزریق‌ها معمولاً هر دو هفته، هر چهار هفته یا در برخی بیماران مبتلا به التهاب مری، هر هفته است. این فاصله باید دقیقاً طبق نسخه رعایت شود و تغییر آن بدون نظر پزشک ایمن نیست.
اگر یک نوبت تزریق را فراموش کردید، بسته به زمانی که گذشته، پزشک یا داروساز زمان مناسب برای تزریق بعدی را راهنمایی می‌کنند. هرگز دو دوز را همزمان تزریق نکنید.
در صورت تزریق اشتباهی دوز اضافی، سریعاً با پزشک، مرکز درمانی یا اورژانس تماس بگیرید. تنگی نفس، تورم، کهیر، ضعف شدید یا هر علامت غیرعادی نیاز به ارزیابی فوری دارند.
آریکسنت برای افراد مبتلا به اگزمای آتوپیک متوسط تا شدید که به درمان‌های موضعی پاسخ کافی نداده‌اند، تجویز می‌شود. حتی در حین مصرف این دارو، همچنان باید از مرطوب‌کننده‌ها و درمان‌های پوستی طبق دستور پزشک استفاده کنید.
آریکسنت با کاهش التهاب، خارش، قرمزی، پوسته‌ریزی و ضخیم شدن پوست را در افراد پاسخ‌دهنده کاهش می‌دهد. کاهش خارش ممکن است از هفته‌های اول شروع شود، اما ارزیابی کامل پاسخ به چند هفته تا چند ماه زمان نیاز دارد.
اگر پس از ۱۶ هفته بهبود کافی مشاهده نشد، پزشک ادامهٔ درمان را بازبینی می‌کند. همچنین در صورت بروز قرمزی، خارش، خشکی یا درد چشم، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
آریکسنت یک درمان نگهدارنده برای برخی افراد ۶ سال و بالاتر مبتلا به آسم شدید با التهاب نوع ۲ است که با سایر داروها کنترل نشده‌اند. این دارو باید همراه با سایر داروهای آسم مصرف شود و برای درمان حملهٔ حاد آسم به کار نمی‌رود.
در افراد مناسب، آریکسنت می‌تواند به کاهش تنگی نفس، خس‌خس، سرفه و تعداد حملات آسم کمک کند. با این حال، برای حملهٔ ناگهانی آسم باید از داروی نجات‌بخش تجویز شده استفاده کنید و آریکسنت را جایگزین آن نکنید.
تنگی نفس شدید، تورم گلو، کهیر یا کبودی لب‌ها نشانه‌های اورژانسی هستند و نیاز به مراجعه فوری دارند.
مصرف آریکسنت در بارداری فقط پس از ارزیابی دقیق پزشک انجام شود، زیرا اطلاعات کافی دربارهٔ ایمنی آن در انسان وجود ندارد. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، حتماً پزشک را مطلع کنید و هرگز دارو را خودسرانه شروع یا قطع نکنید.
اطلاعات دربارهٔ مصرف آریکسنت در شیردهی محدود است. تصمیم دربارهٔ ادامه شیردهی باید با پزشک و با در نظر گرفتن وضعیت مادر، شدت بیماری و سن نوزاد گرفته شود. قطع شیردهی یا دارو بدون مشورت پزشک توصیه نمی‌شود.
آریکسنت در کودکان برای بیماری‌های خاص و با شرایط وزنی مشخص تجویز می‌شود: اگزما از ۶ ماهگی، آسم از ۶ سالگی، التهاب مری از یک سالگی (با وزن حداقل ۱۵ کیلوگرم) و کهیر مزمن از ۲ سالگی. ایمنی و اثربخشی دارو در سنین پایین‌تر مشخص نیست. در سالمندان نیز باید بیماری‌های همراه و داروهای همزمان بررسی شوند.
معمولاً برای اختلال کبدی یا کلیوی نیاز به کاهش دوز نیست، اما شواهد دربارهٔ نارسایی شدید محدود است. پیش از شروع درمان، بیماری‌های کلیوی، کبدی، دیالیز و همهٔ داروهای مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید.
دوپیلومب در برخی کشورها برای التهاب مزمن بینی و سینوس همراه با پولیپ بینی (رشدهای خوش‌خیم در مجاری بینی) نیز کاربرد دارد. استفاده از آریکسنت برای این بیماری باید با تشخیص پزشک و مطابق با مجوزهای آن باشد و خودسرانه انجام نشود.
آریکسنت برای برخی افراد مبتلا به التهاب مری ائوزینوفیلیک تجویز می‌شود. این بیماری با دشواری در بلع، گیر کردن غذا یا درد هنگام بلع همراه است. دوز دارو بر اساس سن و وزن تعیین می‌شود. در صورت گیر کردن غذا یا ناتوانی در بلع، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
آریکسنت ممکن است همراه با کورتون‌های موضعی، استنشاقی یا خوراکی و آنتی‌هیستامین‌ها مصرف شود. کاهش یا قطع کورتون، به ویژه نوع خوراکی آن، باید فقط با نظر پزشک و به تدریج انجام شود.
آریکسنت معمولاً در کنار داروهای کنترل‌کننده آسم مصرف می‌شود و جایگزین اسپری نجات‌بخش یا کورتون استنشاقی نیست. فهرست کامل داروهای آسم و دیگر داروهای زیستی خود را به پزشک ارائه دهید.
پیش از دریافت هرگونه واکسن، به ویژه واکسن زنده یا زنده تضعیف‌شده، با پزشک مشورت کنید. تداخل مستقیم آریکسنت با الکل شناخته نشده، اما الکل ممکن است علائم آسم، رفلاکس، کهیر یا بیماری پوستی را در برخی افراد تشدید کند.
سردرد، تهوع و دل‌درد از عوارض شایع آریکسنت نیستند. اگر این علائم شدید یا مداوم بودند، یا با استفراغ مکرر، تب، زردی، مدفوع سیاه، تورم صورت یا اختلال تنفس همراه شدند، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
آریکسنت به صورت زیرجلدی تزریق می‌شود و تماس مستقیمی با معده ندارد. ناراحتی گوارشی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. در صورت تداوم علائم یا همراهی با دشواری در بلع، پزشک را مطلع کنید.
درد، قرمزی، تورم، خارش و کبودی در محل تزریق شایع هستند. اما اگر قرمزی منتشر، درد شدید، ترشح، تب یا همراهی این علائم با تنگی نفس و تورم صورت داشتید، نیاز به بررسی فوری است.
آریکسنت معمولاً وابستگی یا علائم ترک ایجاد نمی‌کند. با این حال، پس از قطع آن ممکن است بیماری زمینه‌ای دوباره فعال شود. زمان قطع یا شروع مجدد درمان باید با نظر پزشک تعیین شود.
قطع کورتون‌های همزمان، به ویژه کورتون خوراکی، موضوعی جداگانه است و هرگز نباید خودسرانه انجام شود.
آریکسنت داروی مخدر یا اعتیادآور نیست. بازگشت خارش، کهیر، التهاب یا تنگی نفس پس از قطع دارو معمولاً به دلیل فعال شدن دوباره بیماری است، نه به خاطر وابستگی به دارو.
شروع اثر به بیماری و شرایط فردی بستگی دارد و ممکن است از هفته‌های اول آغاز شود. با این حال، ارزیابی کامل پاسخ معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد. آریکسنت برای رفع فوری حمله آسم طراحی نشده است.
دوپیلومب دارویی طولانی‌اثر است و به سرعت از بدن خارج نمی‌شود. مدت زمان باقی ماندن دارو و تداوم اثر آن در افراد مختلف متفاوت است، بنابراین فاصله تزریق را بر اساس احساس بهبودی تغییر ندهید.
آزمایش واحدی برای همه بیماران لازم نیست. پزشک ممکن است بر اساس بیماری شما، شمارش ائوزینوفیل‌ها، شمارش کامل خون، عملکرد ریه، سابقه عفونت انگلی، مشکلات چشمی، حساسیت‌ها و داروهای همزمان را بررسی کند. در صورت وجود بیماری زمینه‌ای، ممکن است آزمایش‌های کبد و کلیه نیز درخواست شود.
هر دو نام تجاری برای داروی دوپیلومب هستند. آریکسنت توسط شرکت آریوژن فارمد در ایران تولید می‌شود و ممکن است از نظر شکل ارائه، غلظت، مواد جانبی یا ابزار تزریق با دوپیکسنت تفاوت داشته باشد. جایگزینی این دو باید با تأیید پزشک یا داروساز باشد.
دوپیلوماب نام مادهٔ مؤثر است و آریکسنت نام تجاری آن. مادهٔ مؤثر اصلی یکسان است، اما تفاوت‌هایی در شرکت سازنده، مواد جانبی، غلظت و سرنگ وجود دارد. شباهت نام به معنای مجوز تغییر فرآورده یا دوز نیست.
جایگزین آریکسنت به نوع و شدت بیماری، سن، وزن، پاسخ درمانی و دسترسی به دارو بستگی دارد. ممکن است فرآوردهٔ دیگری از دوپیلومب، دارویی با مکانیسم اثر متفاوت، کورتون، آنتی‌هیستامین یا درمان موضعی مورد بررسی قرار گیرد. شروع داروی جایگزین و توقف آریکسنت باید طبق برنامه پزشک باشد.
دوپیکسنت یک برند بین‌المللی مرتبط با دوپیلومب است. فرآورده‌های مشابه ممکن است از نظر مقدار دارو، غلظت یا ابزار تزریق متفاوت باشند. پیش از جایگزینی، نام فرآورده، مقدار دارو و روش نگهداری آن را بررسی کنید.
برخی بیماران ابتدا کاهش خارش و سپس کاهش التهاب و ضایعات پوستی را تجربه می‌کنند، اما سرعت و میزان پاسخ در افراد متفاوت است. مراقبت پوستی، درمان‌های موضعی و بیماری‌های همراه بر نتیجه مؤثرند. تجربه یک بیمار، اثربخشی یا ایمنی را برای دیگران تضمین نمی‌کند.
در بیماران مناسب، ممکن است تعداد حملات آسم، تنگی نفس و نیاز به کورتون خوراکی کاهش یابد. اما آریکسنت برای حملهٔ ناگهانی آسم نیست و داروهای استنشاقی نباید تنها به دلیل بهبود علائم قطع شوند.
نظرات کاربران جایگزین شواهد پزشکی و ارزیابی پزشک نیستند. تفاوت در تشخیص، شدت بیماری، دوز و داروهای همزمان باعث تجربه‌های متفاوت می‌شود. در صورت بروز تورم صورت یا گلو، اختلال تنفس، کهیر گسترده، ضعف شدید، درد چشم یا تاری دید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
آریکسنت یک سرنگ زیرجلدی حاوی دوپیلومب است. این دارو برای درمان اگزمای آتوپیک، آسم شدید با التهاب نوع ۲، التهاب مری ائوزینوفیلیک و کهیر مزمن خودبه‌خودی در افراد مناسب تجویز می‌شود.
آریکسنت زیر پوست شکم، ران یا بخش خارجی بازو تزریق می‌شود. تزریق در خانه فقط پس از آموزش کادر درمان مجاز است. سرنگ باید ۳۰ دقیقه پیش از مصرف از یخچال خارج شود و هرگز تکان داده یا با حرارت گرم نشود.
آریکسنت در بیماران مناسب می‌تواند به کنترل بیماری کمک کند، اما ممکن است عوارضی مانند واکنش محل تزریق، مشکلات چشمی، تبخال، درد مفصل یا افزایش ائوزینوفیل‌ها ایجاد کند. واکنش حساسیتی شدید، تورم ناگهانی صورت یا گلو و مشکلات جدی چشم نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند.
خواب‌آلودگی و افزایش وزن از عوارض شایع آریکسنت نیستند. در صورت بروز این علائم، باید سایر علل و داروهای همزمان را بررسی کرد.
آریکسنت معمولاً اعتیاد یا علائم ترک ایجاد نمی‌کند، اما بیماری زمینه‌ای ممکن است پس از قطع دوباره فعال شود. دربارهٔ قطع، ادامه یا شروع مجدد درمان حتماً با پزشک مشورت کنید.
