ویال تمزیوا (توسیلیزومب) دارویی برای مهار التهاب در روماتیسم مفصلی و سندرومهای سایتوکاین است. این دارو به شکل تزریق وریدی در بیمارستان مصرف میشود. بررسی دوز، نحوه رقیقسازی، عوارض شایع، زمان شروع اثر و موارد منع مصرف در بارداری.
ویال تمزیوا یک داروی ساختهشده از پروتئینهای دفاعی است که در آزمایشگاه تولید میشود و فقط به یک هدف مشخص در بدن میچسبد. این دارو توسط شرکت داروسازی آریوژن فارمد تولید میشود. تمزیوا با اثر مستقیم بر دستگاه ایمنی، از فعالیت بیش از حد پیامرسانهای التهاب جلوگیری میکند. این عملکرد نقش مهمی در کنترل بیماریهای خودایمنی مزمن و کم کردن آسیبهای ناشی از التهاب شدید دارد.
نام تجاری این فرآورده تمزیوا و ماده مؤثر آن یک پادتن به نام توسیلیزومب است (پادتن: پروتئین دفاعی ساختهشده در آزمایشگاه که به هدف مشخصی میچسبد). تمزیوا بهصورت ویال شیشهای تکدوز حاوی ۴۰۰ میلیگرم در ۲۰ میلیلیتر محلول غلیظ برای آمادهسازی تزریق داخل رگ (تزریق آهسته و قطرهقطرهای داخل رگ) همراه با برگه راهنما عرضه میشود. همچنین شکل سرنگ آماده برای تزریق زیر پوست این دارو حاوی ۱۶۲ میلیگرم نیز برای کاربردهای درمانی مشخص ساخته شده است.
تمزیوا برای کنترل واکنشهای التهابی آسیبرسان در گروه مشخصی از بیماریهای مفصلی و نشانگانهای حاد التهابی به کار میرود. پزشکان متخصص این دارو را در مواردی تجویز میکنند که بیمار به داروهای خط اول درمان پاسخ نداده باشد یا کنترل فوری پاسخ ایمنی ضروری باشد.
موارد درمانی تأییدشده برای تجویز تمزیوا عبارتند از:
عملکرد درمانی تمزیوا از طریق چسبیدن بسیار اختصاصی به هدفهای مولکولی واسطه التهاب در جریان خون صورت میگیرد.
تمزیوا با مسدود کردن یک پیامرسان التهاب، از رسیدن پیام التهاب به سلولهای بدن جلوگیری میکند. فعالیت زیاد این پیامرسان، دلیل اصلی التهاب، درد، تورم، فرسایش مفاصل و شکلگیری طوفان التهاب در بدن است. تمزیوا با بستن این مسیر، تولید پروتئینهای التهاب را کم میکند، از تخریب بافت مفصلی پیشگیری مینماید و شدت علائم را کاهش میدهد.
محاسبه مقدار دارو، فاصله بین نوبتها و سرعت تزریق تمزیوا فقط بر اساس وزن بیمار، آزمایشها و شدت بیماری توسط پزشک معالج تعیین میشود.
تمزیوا یک داروی بیمارستانی است و مصرف آن در خانه یا به روش خودسرانه خطرات جدی به دنبال دارد. تجویز این دارو حتماً باید در مراکز درمانی مجهز، تحت نظارت مستقیم پزشک و کادر پرستاری مجرب و با آمادگی کامل تجهیزات کنترل افت فشار و واکنشهای حساسیتی انجام شود. پزشک مقدار هر نوبت را بر پایه اندازهگیری دورهای آزمایشهای کبد، تعداد گلبولهای سفید و پلاکتهای خون تنظیم میکند.
آمادهسازی تمزیوا پیش از تجویز باید کاملاً تمیز و عاری از میکروب باشد تا ساختار پروتئینی آن سالم بماند.
مراحل آمادهسازی محلول تمزیوا در بخش درمان شامل اقدامات زیر است:
تمزیوا فقط برای تزریق داخل رگ ساخته شده است و تزریق سریع و یکباره یا تزریق در عضله ممنوع است:
شروع و ادامه اثر درمانی تمزیوا وابسته به نوع بیماری و وضعیت بیمار است. در شرایط حاد مانند واکنش شدید التهابی، کاهش تب و علائم بحرانی طی چند ساعت پس از پایان تزریق دیده میشود. در بیماریهای مزمن مانند روماتیسم مفصلی، نخستین نشانههای کاهش درد مفاصل و کم شدن خشکی حرکتی طی ۲ تا ۴ هفته پس از شروع دورههای درمانی خود را نشان میدهند.
اثربخشی نهایی دوره درمان تمزیوا تحت تأثیر موارد زیر قرار میگیرد:
تمزیوا همانند سایر داروهای تنظیمکننده پاسخ ایمنی، علاوه بر مزایای درمانی دارای عوارض محتملی است که نیازمند توجه است.
این موارد غالباً با اقدامات حمایتی قابل کنترل هستند و عبارتند از:
در صورت ظهور هر یک از هشدارهای زیر پس از دریافت دارو، دریافت اقدامات فوری پزشکی و مراجعه به اورژانس الزامی است:
تمزیوا با مسدود کردن یک پیامرسان التهاب، کار کبد در تجزیه داروها را به حالت عادی برمیگرداند؛ این تغییر ممکن است سرعت دفع سایر داروهای مصرفی را تغییر دهد.
ارائه فهرست دقیق تمام داروهای نسخهای، بدون نسخه و مکملها به پزشک پیش از شروع تمزیوا ضروری است:
پیش از دریافت تمزیوا، ارزیابی کامل سوابق بیماری و آزمایشهای تشخیصی برای پیشگیری از پیامدهای ناخواسته ضروری است.
موارد منع تجویز و احتیاطهای ویژه داروی تمزیوا شامل نکات زیر است:
استفاده از تمزیوا در دوران بارداری مجاز نیست مگر در مواردی که ضرورت درمانی آن توسط پزشک تأیید شده و فایده درمان بر خطرهای احتمالی برای جنین برتری داشته باشد. خانمهایی که ممکن است باردار شوند باید در تمام طول درمان و حداقل تا ۳ ماه پس از آخرین نوبت تزریق، از روشهای مطمئن جلوگیری از بارداری استفاده کنند. به دلیل احتمال انتقال پادتن دارو به شیر مادر، در طول دوره درمانی تمزیوا تغذیه با شیر مادر باید متوقف گردد.
استفاده از این دارو در سنین رشد باید زیر نظر متخصصان سرطان و مفاصل کودکان باشد.
اصول بهکارگیری تمزیوا در کودکان شامل موارد زیر است:
حفظ اثر پروتئینهای داروی تمزیوا وابسته به نگهداری در سرما و مراقبتهای فیزیکی است.
نکات ضروری نگهداری فرآورده عبارتند از:
واکنش افراد به این دارو یکسان نیست و آشنایی با تجربههای دیگر بیماران به افزایش آگاهی بیمار در طول روند درمان کمک میکند.
بررسی گزارشهای مصرفکنندگان نشاندهنده ابعاد زیر است:
در این بخش پاسخهای دقیق به رایجترین پرسشهای مصرفکنندگان تمزیوا گردآوری شده است.
بله، در مواردی واکنشهایی مانند تب، افت فشار خون، خارش، قرمزی پوست یا تنگی نفس در حین تزریق سرم بروز مییابد. به همین دلیل تزریق بهصورت بسیار آهسته طی دستکم ۱ ساعت صورت میگیرد و کادر درمانی با آمادگی کامل دارویی این فرآیند را مدیریت میکنند.
چنانچه پس از بازگشت به خانه نشانههایی مانند تب، لرز شدید، شکمدرد مداوم، تنگی نفس یا زردی پوست ظاهر شد، باید بیدرنگ به مرکز درمانی یا پزشک معالج مراجعه نموده و سابقه تزریق تمزیوا به کادر پزشکی اعلام شود.
مصرف همزمان با داروهایی مانند متوترکسات تحت نظر پزشک بلامانع است؛ با این حال، مصرف همزمان با سایر داروهای قوی که دفاع بدن را پایین میآورند مجاز نیست. همچنین پزشک باید دوز داروهای دیگری مانند وارفارین را متناسب با اثرات تمزیوا کنترل و تنظیم نماید.
در صورتی که نوبت تزریق تمزیوا به هر دلیل به تعویق بیفتد، نباید در نوبت بعدی دوز دوبرابر تجویز شود؛ بلکه باید بلافاصله با پزشک معالج تماس گرفته شود تا زمانبندی دورهها دوباره تنظیم گردد.
تزریق واکسنهای کشتهشده یا غیرفعال مانند واکسن آنفلوانزای فصلی با نظر پزشک بلامانع است، اما استفاده از واکسنهای زنده ضعیفشده مانند واکسن سرخک یا فلج اطفال خوراکی در طول درمان و تا چند ماه پس از آن ممنوع است.
