ویال تمزیوا دارویی برای مهار التهاب شدید و کنترل برخی بیماری‌های خودایمنی است. این مطلب به زبان ساده کاربردها، شیوه تزریق، عوارض و شرایط نگهداری آن را توضیح می‌دهد.
ویال تمزیوا نوعی داروی زیستی است که از پروتئین‌های دفاعی ساخته‌شده در آزمایشگاه به دست می‌آید و فقط به یک هدف مشخص در بدن می‌چسبد. شرکت داروسازی آریوژن فارمد این دارو را تولید می‌کند. تمزیوا با تأثیر مستقیم بر دستگاه ایمنی، از فعالیت بیش از اندازه پیام‌رسان‌های التهاب می‌کاهد. این کار در کنترل بیماری‌های خودایمنی مزمن و کم کردن آسیب‌های التهاب شدید اهمیت زیادی دارد.
نام تجاری این فرآورده تمزیوا است و ماده مؤثر آن یک پادتن با نام توسیلیزومب می‌باشد (پادتن: پروتئین دفاعی که در آزمایشگاه تولید می‌شود و به هدف مشخصی می‌چسبد). تمزیوا به شکل ویال شیشه‌ای تک‌دوز حاوی ۴۰۰ میلی‌گرم در ۲۰ میلی‌لیتر محلول غلیظ برای آماده‌سازی تزریق داخل رگ (تزریق آهسته و قطره‌قطره داخل رگ) به همراه برگه راهنما عرضه می‌شود. همچنین شکل سرنگ آماده برای تزریق زیر پوست این دارو با ۱۶۲ میلی‌گرم برای کاربردهای درمانی مشخص ساخته شده است.
تمزیوا برای مهار واکنش‌های التهابی آسیب‌رسان در گروه مشخصی از بیماری‌های مفصلی و نشانگان‌های حاد التهابی به کار می‌رود. پزشکان متخصص این دارو را زمانی تجویز می‌کنند که بیمار به داروهای خط اول درمان پاسخ کافی نداده باشد یا مهار فوری پاسخ ایمنی ضروری باشد.
موارد درمانی تأییدشده برای تجویز تمزیوا شامل موارد زیر است:
عملکرد درمانی تمزیوا از طریق اتصال بسیار اختصاصی به هدف‌های مولکولی واسطه التهاب در جریان خون انجام می‌شود.
تمزیوا با مسدود کردن یک پیام‌رسان التهاب، نمی‌گذارد پیام التهاب به سلول‌های بدن برسد. فعالیت زیاد این پیام‌رسان، علت اصلی التهاب، درد، تورم، فرسایش مفاصل و ایجاد طوفان التهاب در بدن است. تمزیوا با بستن این مسیر، تولید پروتئین‌های التهاب را کم می‌کند، از تخریب بافت مفصلی جلوگیری می‌نماید و شدت علائم را کاهش می‌دهد.
محاسبه مقدار دارو، فاصله بین نوبت‌ها و سرعت تزریق تمزیوا فقط بر پایه وزن بیمار، آزمایش‌ها و شدت بیماری توسط پزشک معالج تعیین می‌شود.
تمزیوا دارویی بیمارستانی است و مصرف آن در خانه یا به‌صورت خودسرانه خطرهای جدی به همراه دارد. تجویز این دارو حتماً باید در مراکز درمانی مجهز، زیر نظارت مستقیم پزشک و کادر پرستاری باتجربه و با آمادگی کامل تجهیزات کنترل افت فشار و واکنش‌های حساسیتی انجام شود. پزشک مقدار هر نوبت را بر اساس اندازه‌گیری دوره‌ای آزمایش‌های کبد، تعداد گلبول‌های سفید و پلاکت‌های خون تنظیم می‌کند.
آماده‌سازی تمزیوا پیش از تجویز باید کاملاً تمیز و بدون میکروب باشد تا ساختار پروتئینی آن سالم بماند.
مراحل آماده‌سازی محلول تمزیوا در بخش درمان شامل کارهای زیر است:
تمزیوا فقط برای تزریق داخل رگ ساخته شده است و تزریق سریع و یکباره یا تزریق در عضله ممنوع است:
شروع و ادامه اثر درمانی تمزیوا به نوع بیماری و وضعیت بیمار بستگی دارد. در شرایط حاد مانند واکنش شدید التهابی، کاهش تب و علائم بحرانی چند ساعت پس از پایان تزریق دیده می‌شود. در بیماری‌های مزمن مانند روماتیسم مفصلی، نخستین نشانه‌های کاهش درد مفاصل و کم شدن خشکی حرکتی طی ۲ تا ۴ هفته پس از شروع دوره‌های درمانی پیدا می‌شود.
اثربخشی نهایی دوره درمان تمزیوا تحت تأثیر موارد زیر قرار می‌گیرد:
تمزیوا مانند دیگر داروهای تنظیم‌کننده پاسخ ایمنی، علاوه بر فواید درمانی عوارض احتمالی دارد که باید به آن توجه کرد.
این موارد غالباً با اقدامات حمایتی قابل کنترل هستند و عبارتند از:
در صورت پیدایش هر یک از هشدارهای زیر پس از دریافت دارو، اقدام فوری پزشکی و مراجعه به اورژانس الزامی است:
تمزیوا با مسدود کردن یک پیام‌رسان التهاب، کار کبد در تجزیه داروها را به حالت عادی برمی‌گرداند؛ این تغییر ممکن است سرعت دفع سایر داروهای مصرفی را عوض کند.
ارائه فهرست دقیق تمام داروهای نسخه‌ای، بدون نسخه و مکمل‌ها به پزشک پیش از شروع تمزیوا ضروری است:
پیش از دریافت تمزیوا، بررسی کامل سوابق بیماری و آزمایش‌های تشخیصی برای پیشگیری از پیامدهای ناخواسته ضروری است.
موارد منع تجویز و احتیاط‌های ویژه داروی تمزیوا شامل نکات زیر است:
استفاده از تمزیوا در دوران بارداری مجاز نیست مگر در مواردی که ضرورت درمانی آن را پزشک تأیید کند و فایده درمان بر خطرهای احتمالی برای جنین برتری داشته باشد. خانم‌هایی که ممکن است باردار شوند باید در تمام طول درمان و حداقل تا ۳ ماه پس از آخرین نوبت تزریق، از روش‌های مطمئن جلوگیری از بارداری استفاده کنند. به دلیل احتمال انتقال پادتن دارو به شیر مادر، در طول دوره درمانی تمزیوا تغذیه با شیر مادر باید متوقف شود.
استفاده از این دارو در سنین رشد باید زیر نظر متخصصان سرطان و مفاصل کودکان انجام شود.
اصول به‌کارگیری تمزیوا در کودکان شامل موارد زیر است:
حفظ اثر پروتئین‌های داروی تمزیوا وابسته به نگهداری در سرما و مراقبت‌های فیزیکی است.
نکات ضروری نگهداری فرآورده عبارتند از:
واکنش افراد به این دارو یکسان نیست و آشنایی با تجربه‌های دیگر بیماران به افزایش آگاهی بیمار در طول درمان کمک می‌کند.
بررسی گزارش‌های مصرف‌کنندگان نشان‌دهنده ابعاد زیر است:
بله، در مواردی واکنش‌هایی مانند تب، افت فشار خون، خارش، قرمزی پوست یا تنگی نفس در حین تزریق سرم بروز می‌کند. به همین دلیل تزریق به‌صورت بسیار آهسته طی دست‌کم ۱ ساعت انجام می‌شود و کادر درمانی با آمادگی کامل دارویی این فرآیند را مدیریت می‌کنند.
چنانچه پس از بازگشت به خانه نشانه‌هایی مانند تب، لرز شدید، شکم‌درد مداوم، تنگی نفس یا زردی پوست پیدا شد، باید بی‌درنگ به مرکز درمانی یا پزشک معالج مراجعه کرد و سابقه تزریق تمزیوا را به کادر پزشکی اطلاع داد.
مصرف هم‌زمان با داروهایی مانند متوترکسات زیر نظر پزشک بلامانع است؛ با این حال، مصرف هم‌زمان با سایر داروهای قوی که دفاع بدن را پایین می‌آورند مجاز نیست. همچنین پزشک باید دوز داروهای دیگری مانند وارفارین را متناسب با اثرات تمزیوا کنترل و تنظیم کند.
در صورتی که نوبت تزریق تمزیوا به هر دلیل به تعویق بیفتد، نباید در نوبت بعدی دوز دوبرابر تجویز شود؛ بلکه باید فوراً با پزشک معالج تماس گرفت تا زمان‌بندی دوره‌ها دوباره تنظیم شود.
تزریق واکسن‌های کشته‌شده یا غیرفعال مانند واکسن آنفلوانزای فصلی با نظر پزشک بلامانع است، اما استفاده از واکسن‌های زنده ضعیف‌شده مانند واکسن سرخک یا فلج اطفال خوراکی در طول درمان و تا چند ماه پس از آن ممنوع است.
