کرم واژینال استرین برای درمان خشکی واژن و آتروفی در یائسگی تجویز می‌شود. راهنمای نحوه مصرف با اپلیکاتور، عوارض، لکه‌بینی و تداخلات واژینال استرین را بخوانید.
کرم واژینال استرین دارویی موضعی و هورمونی است که ماده مؤثر آن استروژن‌های کونژوگه (ترکیبی از انواع هورمون‌های استروژن طبیعی که برای جبران کمبود هورمون زنانه در بدن به کار می‌رود) نام دارد. هر گرم از این کرم حاوی ۰٫۶۲۵ میلی‌گرم هورمون استروژن است و عمدتاً برای کاهش و تسکین علائم آزاردهنده ناشی از افت هورمون‌های زنانه در دوران یائسگی تجویز می‌شود.
این دارو کاملاً نسخه‌ای است و میزان مصرف، نحوه استعمال و طول دوره درمان آن باید منحصراً توسط پزشک متخصص تعیین گردد. صرف احساس خشکی یا سوزش در ناحیه تناسلی دلیلی برای شروع خودسرانه دارو نیست، زیرا تشخیص علت دقیق این نشانه‌ها نیازمند معاینه بالینی است.
این کرم برای درمان علائم متوسط تا شدید آتروفی واژن (نازک، خشک، شکننده و ملتهب شدن بافت پوششی واژن به دنبال افت سطح استروژن در یائسگی) به کار می‌رود. کاهش این هورمون رطوبت و انعطاف‌پذیری طبیعی بافت را از بین برده و مشکلات متعددی ایجاد می‌کند.
مهم‌ترین نشانه‌هایی که با تجویز این دارو بهبود می‌یابند عبارتند از:
استرین داروی ضدعفونت نیست و برای درمان ترشحات بدبو و چرکی، قارچ‌های تناسلی یا دردهای مبهم لگنی کاربردی ندارد و هرگز نباید بدون معاینه دقیق مصرف شود.
استروژن موضعی با پیوند به گیرنده‌های هورمونی در بافت مخاطی، روند ترمیم و بازسازی سلول‌ها را فعال می‌سازد. این عملکرد موجب ترشح رطوبت طبیعی، تنظیم اسیدیته طبیعی محیط برای پیشگیری از میکروب‌ها و افزایش ضخامت دیواره‌های نازک‌شده می‌گردد. با افزایش خاصیت کشسانی بافت، درد و سوزش در طول فعالیت‌های روزمره کاهش می‌یابد.
اگرچه استرین دارویی موضعی به شمار می‌رود، اما بخشی از استروژن موجود در کرم از طریق رگ‌های خونی ریز مخاط واژن جذب جریان خون سراسر بدن می‌شود. از این رو، اثرات هورمونی آن تنها به ناحیه استعمال محدود نبوده و در افرادی با پیشینه بیماری‌های خاص باید با احتیاط بسیار مصرف شود.
بهره‌گیری صحیح از دارو اثربخشی درمانی را تضمین کرده و خطر عوارض ناخواسته را به حداقل می‌رساند.
دارو صرفاً برای داخل واژن تهیه شده است؛ از مصرف خوراکی یا مالیدن آن به پوست صورت و پیرامون چشم‌ها جداً بپرهیزید. در صورت بروز خونریزی، سوزش شدید یا واکنش‌های حساسیتی، مصرف بعدی را متوقف کرده و با پزشک تماس بگیرید.
مقدار دقیق مصرف بر اساس شدت عارضه و واکنش بالینی بدن توسط پزشک تعیین می‌شود. در ابتدای دوره درمانی، معمولاً روزانه ۰٫۵ تا ۲ گرم کرم بر اساس خطوط مدرج اپلیکاتور تجویز می‌گردد که پس از تخفیف علائم، میزان آن کاهش می‌یابد.
پزشک ممکن است دارو را به شکل دوره‌ای تجویز نماید؛ برای نمونه مصرف مداوم به مدت ۲۱ روز و سپس ۷ روز استراحت، یا مصرف دو تا سه بار در هفته. همواره هدف این است که کمترین دوز مؤثر برای کوتاه‌ترین زمان لازم مصرف شود. هنگام پر کردن اپلیکاتور به خطوط دقت کنید تا کرم را فراتر از نسخه تعیین‌شده پر نکنید.
برخی بانوان در طی دو تا سه هفته ابتدایی مصرف منظم، کاهش خشکی و بهبود سوزش را تجربه می‌کنند. با این حال، برای مشاهده اثر درمانی کامل و بازسازی بافت مخاطی، معمولاً نیاز به گذشت ۸ تا ۱۲ هفته مصرف منظم دارو است.
در صورتی که بعد از چند هفته علائم هیچ تغییری نکرد، به پزشک خود اطلاع دهید تا وضعیت مجدداً بررسی شود. به هیچ وجه برای سریع‌تر شدن اثر دارو، مقدار مصرف یا دفعات استفاده را خودسرانه بالا نبرید.
اگر استعمال یک نوبت را فراموش کردید، به محض یادآوری در همان روز دارو را استفاده کنید. اما اگر زمان به نوبت بعدی نزدیک است، از نوبت فراموش‌شده صرف‌نظر کرده و برنامه عادی را ادامه دهید. برای جبران زمان ازدست‌رفته، هرگز دو برابر مقدار معمول کرم استفاده نکنید.
همه بیماران دچار عوارض نمی‌شوند، اما شناخت علائم احتمالی برای مدیریت اصولی درمان اهمیت زیادی دارد.
در صورت مشاهده علائم زیر، مصرف دارو را متوقف کرده و سریعاً به اورژانس مراجعه فرمایید:
استفاده از این دارو در شرایط زیر به طور قطع ممنوع است:
در صورت داشتن سابقه بیماری‌های زیر حتماً پیش از مصرف پزشک را آگاه کنید:
مصرف مداوم و مهارنشده هورمون استروژن می‌تواند باعث رشد و ضخیم شدن بیش از حد لایه داخلی رحم (هیپرپلازی آندومتر) شود. در بانوانی که رحم دارند، پزشک معمولاً همراه با استروژن، یک داروی پروژسترونی تجویز می‌کند.
افزودن پروژسترون مانع از رشد بی‌رویه دیواره رحم شده و خطر بروز تغییرات غیرطبیعی و بدخیمی رحم را مهار می‌کند. هرگونه لکه‌بینی تازه یا خونریزی غیرعادی پس از یائسگی باید بدون فوت وقت توسط متخصص ارزیابی شود.
این دارو در دوران بارداری کاملاً منع مصرف دارد؛ زیرا هورمون‌های استروژنی به جنین آسیب می‌رسانند. اگر حین درمان متوجه بارداری شدید، مصرف دارو را بلافاصله قطع کرده و پزشک را مطلع سازید. این فرآورده اثر پیشگیری از بارداری ندارد و برای حفظ یا پایان حاملگی نیز کاربردی ندارد.
هورمون استروژن می‌تواند به داخل شیر مادر ترشح شود و علاوه بر نوزاد، میزان و کیفیت تولید شیر را نیز کم کند. استفاده از این دارو در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود مگر با تشخیص ضروری پزشک معالج. در صورت تجویز، روند تغذیه و سلامت نوزاد باید پایش گردد.
استرین منحصراً داروی بزرگسالان است و برای اطفال هیچ کاربرد درمانی ندارد. تماس پوستی ناخواسته کودک با این پماد می‌تواند به بلوغ زودرس یا اختلالات هورمونی ناخواسته منجر شود.
کرم را همواره در قفسه‌ای مطمئن و دور از دید و دسترس کودکان نگهداری کنید. در صورت تماس پوستی تصادفی، موضع را با آب و صابون بشویید. چنانچه کودک کرم را بلعید، بدون ایجاد استفراغ، بلافاصله با مراکز درمانی یا سم‌شناسی تماس حاصل فرمایید.
در سنین سالمندی احتمال درگیری با بیماری‌های قلبی، عروقی و پرفشاری خون بیشتر است؛ از این رو دوزهای درمانی در افراد سالمند باید به طور منظم توسط پزشک ارزیابی شوند.
پیش از آغاز مصرف، تمام داروهای تجویزی، مکمل‌ها و فرآورده‌های سنتی را به پزشک اطلاع دهید. برخی داروها سرعت خروج استروژن از بدن را بالا می‌برند و کارایی درمانی آن را کم می‌کنند.
پایه روغنی موجود در این کرم ممکن است به بافت لاتکس در کاندوم‌ها یا دیافراگم‌ها آسیب بزند. این اثر فرسایشی احتمال پارگی کاندوم و عدم کارایی مناسب آن را بالا می‌برد؛ بنابراین در دوره مصرف این کرم نباید به این وسایل اتکا کرد.
این کرم وابستگی دارویی جسمی به همراه ندارد، اما قطع یک‌باره آن باعث بازگشت مجدد خشکی، سوزش و درد می‌شود. بهتر است پایان دوره مصرف یا کاهش مقدار دارو با نظر مستقیم پزشک انجام شود، مگر در شرایطی که علائم هشدار جدی مانند لخته یا خونریزی شدید رخ داده باشد.
استفاده از مقادیر بسیار زیاد در یک نوبت سبب جذب خونی بالا شده و عوارضی نظیر حالت تهوع شدید، استفراغ، حساسیت ناگهانی سینه‌ها یا لکه‌بینی رحمی ایجاد می‌کند. در صورت مصرف تصادفی یا بلع دارو توسط فرد دیگر، بدون ایجاد استفراغ سریعاً به مراکز درمانی مراجعه نمایید.
پاسخ‌دهی به درمان در بانوان مختلف یکسان نیست. بسیاری از افراد گزارش می‌کنند که پس از گذشت ۲ تا ۴ هفته از مصرف منظم، سوزش و دردهای ناشی از خشکی کاهش یافته است.
این موارد صرفاً بازتاب تجربیات کاربران است و هرگز جایگزین دستورات پزشک معالج نخواهد بود.
بیشترین کاربرد آن برای دوران یائسگی است، اما گاهی در سایر موارد افت هورمون استروژن نیز طبق نظر پزشک استفاده می‌شود.
خیر؛ این دارو ترکیبات آنتی‌بیوتیک یا ضدقارچ ندارد و برای درمان عفونت‌های ترشحی و میکروبی به کار نمی‌رود.
خیر؛ شروع هر نوع داروی استروژنی نیازمند ارزیابی سلامت پستان، رحم و سابقه لخته خون توسط پزشک است.
استفاده موضعی از کرم معمولاً باعث افزایش وزن محسوس نمی‌شود، اگرچه گاهی احتباس مختصر آب گزارش شده است.
بله، اما بهتر است استعمال دارو بعد از رابطه انجام شود تا اصطکاک کرم را خارج نکند و اثر دارو کاهش نیابد.
گاهی لکه‌بینی خفیف در اوایل درمان رخ می‌دهد، اما هرگونه خونریزی غیرعادی پس از یائسگی نیازمند بررسی فوری پزشکی است.
بله، استفاده از ژل‌های روان‌کننده بر پایه آب در زمان رابطه منعی ندارد، اما نباید هم‌زمان با استعمال کرم به کار روند.
خروج مقداری از پایه کرم کاملاً طبیعی است؛ هرگز دوز دیگری را بلافاصله تکرار نکنید و استعمال را شب‌ها پیش از خواب انجام دهید.
خیر؛ افزایش دوز کمکی به تسریع روند بهبودی نکرده و تنها ریسک بروز عوارض عمومی و هورمونی را بالاتر می‌برد.
بهترین زمان استفاده، شب‌ها هنگام خواب است تا در حالت درازکش، دارو در موضع باقی بماند و بیرون نریزد.
برای حفظ پاکیزگی لباس زیر، استفاده از پدهای روزانه نازک مناسب است، اما از مصرف تامپون در دوره درمان خودداری فرمایید.
