قرص اپرونا (اپلرنون) برای کنترل فشار خون و نارسایی قلبی تجویز می‌شود. بررسی نحوه و بهترین زمان مصرف، عوارض، تداخل با مسکن‌ها و تفاوت آن با شل‌کننده عضلات.
قرص اپرونا دارویی تخصصی برای مهار و درمان بیماری‌های قلبی و عروقی است که با ماده مؤثر اپلرنون توسط شرکت داروسازی روناک دارو تولید می‌شود.
این دارو با متوقف کردن عملکرد هورمون آلدوسترون (هورمونی در بدن که نمک و آب را در کلیه‌ها نگه می‌دارد و موجب بالا رفتن فشار خون می‌شود)، از آسیب به قلب، رگ‌ها و کلیه‌ها پیشگیری می‌کند. مهار این هورمون همچنین از سفت شدن، ضخیم شدن و تغییر شکل غیرطبیعی دیواره قلب پس از حوادث قلبی جلوگیری کرده و روند بازسازی بافت قلب را بهبود می‌بخشد.
مهم‌ترین موارد تجویز این دارو بر اساس دستورالعمل‌های معتبر درمانی عبارتند از:
اپرونا داروی شل‌کننده عضلات اسکلتی دست و پا نیست و برای درمان گرفتگی‌های اندام یا کوفتگی‌های حرکتی کاربردی ندارد. اثر این دارو تماماً بر سیستم قلب، گردش خون و تنظیم املاح متمرکز است.
خاصیت گشادکنندگی این دارو تنها به معنای کاهش انقباض ماهیچه‌های دیواره رگ‌ها است که جریان خون را روان‌تر می‌سازد. با بازتر شدن رگ‌ها، مقاومت مسیر گردش خون کم شده، بار کاری تحمیل‌شده به قلب کاهش می‌یابد و پمپاژ خون تسهیل می‌شود.
اپرونا با داروهای ضداسپاسم عضلانی (مانند اپریسون) تفاوت ساختاری دارد و نباید به علت تشابه اسمی با یکدیگر اشتباه گرفته شوند:
اپرونا داروی مسکن، آرام‌بخش عضلانی یا ضدالتهاب مفاصل و استخوان نیست. وظیفه اصلی آن دفع آب و نمک اضافه، تنظیم املاح و کاستن از فشار کاری قلب است.
چنانچه در طول دوره درمان دچار گرفتگی عضلانی یا تیر کشیدن ناگهانی ماهیچه‌ها شدید، این حالت می‌تواند ناشی از به هم خوردن تعادل پتاسیم خون باشد و باید توسط پزشک بررسی شود.
اپرونا هیچ اثری بر گرفتگی‌های عضلانی ناشی از خستگی روزمره، تمرین‌های ورزشی، ضربه یا کشیدگی تاندون‌ها ندارد. این دارو انتقال پیام‌های عصبی به عضلات حرکتی را مهار نمی‌کند و این‌گونه گرفتگی‌ها نیازمند بررسی تخصصی ارتوپدی است.
بیرون‌زدگی دیسک و وارد آمدن فشار به ریشه‌های عصبی، آسیبی فیزیکی در ستون فقرات است و ارتباطی با عملکرد اپرونا ندارد. این دارو تاثیری در ترمیم دیسک یا تسکین دردهای سیاتیکی ندارد و مصرف خودسرانه آن برای کمردرد می‌تواند با افت ناگهانی فشار خون و سرگیجه همراه شود.
این دارو خاصیت ضددرد ندارد و التهاب ناشی از آرتروز، رماتیسم یا ساییدگی مفاصل را تخفیف نمی‌دهد. مصرف همزمان مسکن‌های مفصلی با این دارو باید صرفاً با صلاحدید پزشک انجام گیرد تا فشاری به بافت کلیه وارد نشود.
اپرونا توسط شرکت روناک دارو در دو دوز ۲۵ و ۵۰ میلی‌گرم تولید می‌شود. پزشک معالج بر اساس توان کارکرد قلب، ارقام فشار خون و میزان پتاسیم موجود در خون دوز دارو را تنظیم می‌نماید.
ارزیابی سطح پتاسیم و کراتینین (شاخص سلامت و عملکرد تصفیه کلیه‌ها) از طریق آزمایش خون پیش از آغاز مصرف و در حین درمان الزامی است.
دوز ۵۰ میلی‌گرم برای مراحل تثبیت درمان بیماران قلبی یا کنترل دقیق‌تر پرفشاری خون کاربرد دارد:
بیشترین دوز توصیه‌شده برای اپرونا در طول یک شبانه‌روز معمولاً ۱۰۰ میلی‌گرم است. در درمان نارسایی قلبی، مصرف غالباً با ۲۵ میلی‌گرم در روز آغاز شده و به مرور به ۵۰ میلی‌گرم افزایش می‌یابد. بالا بردن دوز بدون نظر پزشک نه تنها بهبودی را تسریع نمی‌کند، بلکه جان فرد را به دلیل برهم خوردن ریتم قلب به خطر می‌اندازد.
اپرونا باید دقیقاً طبق دستور و در زمان‌های مشخص‌شده توسط پزشک مصرف گردد. قرص را به صورت کامل همراه با یک لیوان آب میل کنید و از جویدن، نصف کردن یا خرد کردن آن بپرهیزید.
حضور غذا مانعی در مسیر جذب دارو ایجاد نمی‌کند و می‌توان آن را همراه با غذا یا با معده خالی میل کرد. افرادی که بعد از بلعیدن قرص احساس ناراحتی معده دارند، بهتر است آن را همراه با یک وعده غذایی سبک مصرف نمایند.
در صورت فراموش کردن یک نوبت، به محض یادآوری در همان روز قرص را مصرف کنید. چنانچه به زمان مصرف دوز بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش‌شده را نادیده گرفته و روال عادی را ادامه دهید. برای جبران هرگز دو قرص را همزمان میل نکنید.
قرص را در جعبه اصلی، در محیطی با دمای کمتر از ۳۰ درجه سانتی‌گراد، دور از رطوبت و دور از تابش مستقیم آفتاب نگهداری فرمایید. دارو باید کاملاً دور از دید و دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار گیرد.
بهترین زمان برای مصرف دارو ساعات اولیه صبح است تا هماهنگی مناسبی با فعالیت‌های بدنی روزانه برقرار شود.
اگر دارو روزانه یک نوبت تجویز شده، صبح‌ها آن را مصرف کنید. در صورت تجویز دو نوبت در روز، فاصله منظم ۱۲ ساعته را رعایت نمایید. مصرف دارو در ابتدای روز مانع از ادرار مکرر شبانه و به هم خوردن کیفیت خواب می‌شود.
بیشترین غلظت خونی دارو حدود دو ساعت پس از مصرف حاصل شده و اثر درمانی آن تا ۲۴ ساعت پایدار است. نمایان شدن اثرات محافظتی کامل بر بافت قلب نیازمند چند هفته مصرف مداوم است و نباید با بهبود علائم مصرف دارو را خودسرانه متوقف کرد.
این دارو در کنار مزایای اثبات‌شده ممکن است در برخی بیماران با عوارضی همراه شود که نیازمند توجه است.
تغییر ناگهانی وضعیت از حالت نشسته یا خوابیده به حالت ایستاده ممکن است سرگیجه و سبکی سر به دنبال داشته باشد. همچنین ضعف شدید ماهیچه‌ها، بی‌حالی یا احساس سوزن‌سوزن شدن در لب‌ها و انگشتان می‌تواند نشانه تجمع پتاسیم در خون باشد و باید سریعاً به پزشک گزارش شود.
بروز ضایعات پوستی، کهیر، تورم لب، صورت یا گلو و دشواری در تنفس نشانه حساسیت دارویی حاد بوده و نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است. مصرف بیش از اندازه مجاز دارو می‌تواند موجب افت خطرناک فشار خون، کندی شدید نبض و بیهوشی گردد.
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر بی‌درنگ به نزدیک‌ترین مرکز درمانی یا اورژانس مراجعه فرمایید:
اپرونا اثر خواب‌آوری مستقیم بر مراکز عصبی ندارد و داروی خواب‌آور به شمار نمی‌رود. احساس رخوت، سستی یا تمایل به استراحت معمولاً ناشی از روند طبیعی کاهش فشار خون در روزهای اول درمان است.
تا زمانی که فشار خون به سطح پایدار نرسیده و احساس گیجی رفع نشده است، از رانندگی و کار با ابزارهای خطرناک پرهیز کنید. در صورت پایداری منگی سر، میزان فشار خون را ثبت کرده و وضعیت را با پزشک در میان بگذارید.
دفع ملایم مایعات از بدن ممکن است باعث خشکی دهان شود که با نوشیدن منظم آب برطرف می‌گردد. احساس جهش، تپش غیرعادی یا نامنظمی در ریتم ضربان قلب نشانه‌ای از برهم خوردن الکترولیت‌ها (املاح معدنی موجود در خون) است و بررسی فوری نیاز دارد.
پزشک باید از فهرست کامل داروهای مصرفی شما مطلع باشد تا از خطراتی مانند ایست قلبی ناشی از پتاسیم بالا جلوگیری شود.
مسکن‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی نظیر ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک یا ژلوفن اثر درمانی اپرونا در کاهش فشار خون را تضعیف می‌کنند. ترکیب این مسکن‌ها با اپرونا بار تصفیه کلیه را به شدت بالا برده و زمینه افزایش خطرناک پتاسیم خون را فراهم می‌سازد.
استفاده همزمان از نوشیدنی‌های الکلی یا داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش، گشادی عروق را تشدید کرده و به افت شدید هوشیاری، افت شدید فشار خون و خطر افتادن روی زمین می‌انجامد.
مصرف همزمان با داروهای مهارکننده مانند کاپتوپریل، انالاپریل، لوزارتان، والزارتان یا قرصهای پتاسیم باید با آزمایش‌های مداوم خون همراه باشد. داروهای ضدقارچ قوی خوراکی مانند کتوکونازول یا ایتراکونازول سرعت دفع اپرونا را کند کرده و سطح آن را در خون به مرز مسمومیت می‌رسانند.
مصرف اپرونا در موقعیت‌های زیر به طور کامل ممنوع و غیرمجاز است:
تجویز این دارو در گروه‌های زیر نیازمند پایش منظم‌تر وضعیت بالینی است.
داده‌های کافی در خصوص بی‌خطر بودن مصرف دارو در دوران بارداری وجود ندارد؛ لذا مصرف آن صرفاً در شرایط اضطرار و با دستور مستقیم پزشک انجام می‌گیرد. به دلیل احتمال ترشح دارو در شیر مادر و خطر افت فشار خون برای نوزاد، مصرف آن در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. در صورت بارداری حین مصرف، بلافاصله پزشک را مطلع سازید.
اثربخشی و ایمنی اپرونا در افراد زیر ۱۸ سال تایید نشده و تجویز آن برای کودکان انجام نمی‌شود.
به علت کاهش تدریجی راندمان کار کلیه‌ها در سنین بالا، احتمال افزایش پتاسیم خون و سرگیجه ناشی از افت فشار در سالمندان بیشتر است. شروع با دوزهای پایین، تغییر وضعیت آهسته و انجام مکرر آزمایش خون برای این گروه الزامی است.
بیماران دیابتی به دلیل درگیری عروق کلیوی با شتاب بیشتری مستعد افزایش پتاسیم هستند. در اختلالات کبدی نیز فرآیند پردازش دارو در بدن آهسته‌تر صورت می‌پذیرد و تعیین دوز نیازمند دقت بیشتری است.
اپرونا دارویی نگهدارنده برای پایدارسازی کارکرد قلب است و درمان باید منظم و پیوسته باشد.
این دارو مراکز وابستگی در مغز را درگیر نمی‌کند و هیچ‌گونه وابستگی روانی یا جسمانی به همراه ندارد.
قطع بدون هماهنگی دارو موجب بازگشت ناگهانی فشار خون و افزایش فشار کاری مضاعف بر قلب ناتوان می‌شود. در مبتلایان به نارسایی قلبی، قطع خودسرانه می‌تواند به ادم ریوی (تجمع مایعات اضافی در شش‌ها)، تنگی نفس حاد و بستری فوری منجر گردد. هرگونه تعدیل یا قطع دارو باید صرفاً به صورت تدریجی و زیر نظر پزشک انجام پذیرد.
اپرونا بر ترشح هورمون‌های جنسی تاثیری ندارد و باعث افت میل جنسی، اختلال باروری، نامنظمی قاعدگی یا تغییرات هورمونی در آقایان و بانوان نمی‌شود.
اپرونا در گروه درمانی قلب، رگ و کلیه جای دارد و نباید با داروهای دیگر اشتباه گرفته شود:
ارزیابی تجارب درمانی بیماران نکات کاربردی متعددی را در بر دارد.
داده‌های دارویی و تجارب ثبت‌شده بیماران نشان می‌دهد اپرونا هیچ اثری بر بهبود دردهای دیسک، ساییدگی مهره‌ها یا التهاب مفاصل ندارد. دردهای عضلانی پدیدآمده در دوره درمان باید به عنوان نشانه برهم خوردن تعادل املاح خون پیگیری شوند.
بیمارانی که مصرف اپرونا را جایگزین داروهای نسل قبل کرده‌اند، از نبود عوارضی مانند درد و تورم پستان رضایت بالایی ابراز می‌کنند. احساس سبکی سر یا رخوت در نخستین روزهای مصرف، غالباً پس از تطبیق یافتن بدن با سطح جدید فشار خون تخفیف می‌یابد.
مبتلایان به نارسایی قلبی پس از مصرف منظم، از کم شدن ورم ساق پاها، کاهش تنگی نفس هنگام تحرک و افزایش توان بدنی در انجام کارهای روزمره ابراز خشنودی می‌نمایند.
اگر دچار سرگیجه، تاری دید یا سبکی سر نیستید رانندگی مانعی ندارد؛ اما در روزهای نخست شروع مصرف تا پایدار شدن وضعیت فشار خون باید با احتیاط رفتار کنید.
بله، غذا تغییری در روند جذب دارو ایجاد نمی‌کند و مصرف آن همراه با غذا یا با شکم خالی کاملاً بلامانع است.
خیر، این دارو خاصیت خواب‌آوری ندارد و احساس سستی موقت به دلیل روند پایین آمدن فشار خون است.
اگر در همان روز متوجه شدید، قرص را میل کنید؛ در غیر این صورت تا زمان نوبت بعدی صبر کرده و هرگز دو قرص را همزمان مصرف نکنید.
بله، سنجش دوره‌ای سطح پتاسیم خون و ارزیابی کارکرد کلیه‌ها برای پیشگیری از عوارض خطرناک کاملاً حیاتی است.
فرد را به پشت بخوابانید، پاهای او را کمی بالاتر از سطح تنه قرار دهید و بلافاصله با شماره اورژانس تماس بگیرید.
سلام.من مدت۱۶ ماه همراه سایر قرصهای رایج قلب, قرص اسپیرونولاکتون ۲۵ هم مصرف میکردم که باعث بزرگی پستان هایم شد(البته بعد ازمدتی مراجعه به این پزشک وآن پزشک وترس از این حالت ) نتیجه گرفته شد که یکی از عوارض جانبی دارو ی فوق چون هورمونی است.همین بزرگ وسفت شدن پستان ها است.که قرص اپلرنون۲۵(اپرونا۲۵ میلی گرم را دکتر قلبم جایگزین نمودومشکل دارد به مرور کم می شودوکم کم نتیجه آن مشهود است.
با قطع دارو این عارضه به تدریج برطرف می شود