آلزیکسا ای آر حاوی ممانتین آهستهرهش است و برای دمانس متوسط تا شدید آلزایمر تجویز میشود. دوز مصرف، عوارض، تداخلات و هشدارهای آن را بخوانید.
کپسول آلزیکسا ای آر یکی از فرآوردههای آهستهرهش ممانتین هیدروکلراید است که شرکت داروسازی تسنیم آن را تولید میکند. پزشک ممکن است این دارو را برای کنترل دمانس متوسط تا شدید ناشی از بیماری آلزایمر تجویز کند.
آلزیکسا ای آر با چهار مقدار ۷، ۱۴، ۲۱ و ۲۸ میلیگرم عرضه میشود. درمان معمولاً از دوز پایین آغاز میشود و مقدار مصرف بر اساس وضعیت بالینی و میزان تحمل بیمار، بهتدریج و زیر نظر پزشک افزایش پیدا میکند.
مهمترین کاربرد آلزیکسا ای آر، کمک به درمان بیماران مبتلا به دمانس متوسط تا شدید آلزایمر است. این فرآورده ممکن است بهصورت تنها یا همراه با بعضی داروهای گروه مهارکننده کولیناستراز مورد استفاده قرار گیرد.
مصرف ممانتین به معنای درمان قطعی آلزایمر یا توقف کامل پیشرفت آن نیست. این دارو ممکن است در برخی افراد به کنترل بعضی علائم شناختی و حفظ توانایی انجام فعالیتهای روزانه کمک کند؛ با این حال، میزان اثربخشی آن در تمام بیماران یکسان نخواهد بود.
بر اساس اطلاعات کاتالوگ، ممانتین در برخی شرایط بهصورت خارج از بروشور نیز مورد استفاده قرار گرفته است. دمانس مرتبط با پارکینسون، دمانس عروقی، دمانس همراه با اجسام لویی و پیشگیری از سمیت عصبی در پرتودرمانی کل مغز، از جمله این موارد هستند.
ذکر این کاربردها به معنی تأیید مصرف خودسرانه آلزیکسا ای آر نیست. تصمیمگیری درباره تجویز ممانتین برای هر یک از این شرایط باید صرفاً بر عهده پزشک متخصص باشد.
ممانتین هیدروکلراید، ماده فعال موجود در آلزیکسا ای آر، یک آنتاگونیست غیررقابتی گیرنده NMDA محسوب میشود. گیرندههای NMDA در فعالیت گلوتامات، یکی از انتقالدهندههای عصبی مهم مغز، نقش دارند.
تحریک بیش از اندازه این گیرندهها ممکن است به سلولهای عصبی آسیب برساند. ممانتین با تعدیل فعالیت این مسیر و جلوگیری از تحریک بیش از حد گیرندههای گلوتامات، میتواند به کاهش سمیت عصبی کمک کند. البته این مکانیسم موجب بازگشت کامل حافظه یا برطرف شدن قطعی بیماری آلزایمر نمیشود.
پزشک باید دوز مناسب آلزیکسا ای آر را برای هر بیمار تعیین کند. دوز آغازین معمولاً ۷ میلیگرم، روزی یکبار است. در صورت نیاز و تحمل بیمار، مقدار دارو با فاصله حداقل یک هفته و در هر مرحله به اندازه ۷ میلیگرم افزایش داده میشود.
دوز هدف و حداکثر مقدار توصیهشده، ۲۸ میلیگرم یکبار در روز است. بیمار نباید فاصله میان مراحل افزایش دوز را کوتاه کند یا بدون هماهنگی با پزشک مقدار مصرف خود را تغییر دهد.
تبدیل ممانتین فوریرهش به نوع آهستهرهش باید طبق دستور پزشک صورت گیرد. مطابق کاتالوگ، بیمار دریافتکننده ۱۰ میلیگرم ممانتین فوریرهش در روز میتواند با نظر پزشک به ۱۴ میلیگرم آلزیکسا ای آر در روز منتقل شود. برای دوز روزانه ۲۰ میلیگرم فوریرهش نیز مقدار متناظر، ۲۸ میلیگرم آلزیکسا ای آر است.
این معادلسازی نباید توسط بیمار و بدون ارزیابی پزشک انجام شود؛ زیرا شرایط بالینی و تحمل دارو ممکن است در انتخاب دوز نهایی مؤثر باشد.
اگر مصرف یک نوبت فراموش شد، برای جبران آن نباید مقدار اضافی یا دو برابر دارو مصرف شود. بیمار بهتر است درباره زمان مصرف نوبت بعدی با پزشک یا داروساز مشورت کند.
پس از وقفه در درمان، ممکن است پزشک شروع مجدد با یک دوز پایینتر و افزایش مرحلهای آن را ضروری بداند. نحوه ادامه مصرف به مدت وقفه و وضعیت بیمار بستگی دارد.
مصرف آلزیکسا ای آر میتواند مانند هر داروی دیگری در بعضی افراد با عوارض ناخواسته همراه شود. نوع و شدت این عوارض در بیماران مختلف یکسان نیست.
از عوارض گزارششده برای ممانتین آهستهرهش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در اطلاعات کاتالوگ، میزان بروز یبوست حدود ۳ تا ۵ درصد، اسهال حدود ۵ درصد، افزایش وزن حدود ۳ درصد و استفراغ حدود ۲ درصد عنوان شده است. افت فشار خون نیز با شیوع حدود ۲ درصد گزارش شده است.
عوارضی که شدید، غیرمعمول یا مداوم هستند باید به پزشک یا داروساز اطلاع داده شوند. بروز تشنج، کاهش قابلتوجه هوشیاری، بیحالی شدید یا نشانههای حساسیت جدی به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد.
پزشک باید پیش از آغاز درمان از تمام بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی بیمار مطلع شود. بررسی همزمان داروها بهویژه در سالمندان اهمیت دارد، زیرا بسیاری از این بیماران چند دارو را در کنار یکدیگر مصرف میکنند.
وجود سابقه تشنج، اختلال در دفع ادرار، عفونت مکرر مجاری ادراری یا تغییر محسوس در الگوی غذایی باید به پزشک اطلاع داده شود. تغییر قابلتوجه در میزان اسیدی یا قلیایی بودن ادرار نیز میتواند بر غلظت ممانتین در بدن اثر بگذارد.
در صورت بروز خوابآلودگی، سرگیجه یا گیجی، بیمار باید تا زمان مشخص شدن تأثیر دارو بر هوشیاری خود از رانندگی و انجام فعالیتهایی که به تمرکز کامل نیاز دارند، اجتناب کند.
بیمار باید پیش از آغاز مصرف آلزیکسا ای آر، نام تمام داروهای تجویزی و بدون نسخه، مکملهای غذایی و محصولات گیاهی مورد استفاده خود را به پزشک یا داروساز اعلام کند.
در طول درمان با آلزیکسا ای آر، هیچیک از داروهای همزمان نباید بدون مشورت با پزشک یا داروساز شروع، قطع یا تغییر داده شوند.
در کاتالوگ محصول، ممانتین در گروه B بارداری طبقهبندی شده است. با این وجود، مصرف این دارو در دوران بارداری تنها زمانی باید انجام شود که پزشک پس از سنجش فواید درمان و خطرات احتمالی، آن را ضروری بداند.
برای مصرف ممانتین هنگام شیردهی نیز لازم است نظر پزشک دریافت شود. بیمار باید پیش از شروع دارو، باردار بودن، احتمال بارداری یا شیردهی خود را به پزشک اطلاع دهد.
کاتالوگ آلزیکسا ای آر اطلاعات مشخصی درباره دوز مناسب کودکان یا ملاحظات اختصاصی مصرف در این گروه ارائه نمیدهد. بنابراین، این دارو نباید بدون ارزیابی و تجویز پزشک برای کودکان استفاده شود.
با توجه به شیوع بیشتر بیماری آلزایمر در سنین بالا، بخش عمده مصرفکنندگان این دارو سالمند هستند. بررسی منظم اثربخشی، تحمل دارو، عوارض جانبی و تداخل با سایر داروها در این بیماران اهمیت دارد.
در کاتالوگ موجود، دما، رطوبت یا شرایط اختصاصی نگهداری این فرآورده مشخص نشده است. برای حفظ دارو باید دستور روی جعبه یا بستهبندی رعایت شود و در صورت ابهام، از داروساز راهنمایی گرفته شود. آلزیکسا ای آر باید همواره دور از دسترس کودکان قرار داشته باشد.
پاسخ بیماران به ممانتین یکسان نیست. برخی افراد ممکن است در بعضی علائم شناختی یا توانایی انجام کارهای روزمره تغییر مثبتی نشان دهند، در حالی که میزان پاسخ در گروهی دیگر محدودتر است.
تجربه یک بیمار نمیتواند مبنای انتخاب دوز یا پیشبینی نتیجه درمان در فرد دیگری باشد. پزشک باید با ارزیابی دورهای بیمار درباره ادامه درمان، تغییر مقدار مصرف یا جایگزینی دارو تصمیم بگیرد.
ماده دارویی این فرآورده ممانتین هیدروکلراید است و آلزیکسا ای آر نوع آهستهرهش آن به شمار میرود.
کاربرد اصلی این دارو، درمان دمانس متوسط تا شدید مرتبط با بیماری آلزایمر است.
این فرآورده در مقادیر ۷، ۱۴، ۲۱ و ۲۸ میلیگرم عرضه شده است.
در صورت صلاحدید پزشک، دوز دارو با فاصلههای هفتگی و هر بار ۷ میلیگرم افزایش مییابد. حداکثر مقدار توصیهشده ۲۸ میلیگرم، یکبار در روز است.
خیر. ممانتین درمان قطعی آلزایمر نیست، اما ممکن است در برخی بیماران به کنترل بخشی از علائم دمانس و حفظ عملکرد روزمره کمک کند.
خیر. برای جبران نوبت فراموششده نباید دوز اضافی مصرف شود. اگر مصرف دارو برای مدتی متوقف شده باشد، پزشک ممکن است درمان را از مقدار پایینتری آغاز کند.
عوامل قلیاییکننده، برخی مهارکنندههای کربنیکانهیدراز، بنپریدول، تریمتوپریم و داروهای تغییردهنده pH ادرار از جمله مواردی هستند که ممکن است با ممانتین تداخل داشته باشند.
