کپسول تراوکس ۰.۵ میلی گرم چیست؟
- تراوکس یک کپسول حاوی دوتاستراید است که با کاهش تبدیل هورمون تستوسترون به دی هیدروتستوسترون، به کوچک شدن پروستات بزرگ شده و بهبود مشکلات ادراری ناشی از آن کمک می کند.
- این دارو معمولا برای مردان مبتلا به بزرگی خوش خیم پروستات تجویز می شود. تراوکس آنتی بیوتیک نیست، اثر فوری ندارد و جایگزین ارزیابی پزشکی برای تشخیص سرطان پروستات یا سایر علل اختلالات ادراری محسوب نمی شود.
تراوکس برای چه بیماری هایی مصرف می شود؟
- کاربرد اصلی دوتاستراید، درمان بزرگی خوش خیم پروستات در مردان است. این بیماری سرطانی نیست، اما بزرگ شدن غده پروستات می تواند به مجرای ادرار فشار وارد کند و دفع ادرار را دشوار سازد.
- پزشک ممکن است تراوکس را برای بهبود جریان ادرار و کاهش زور زدن هنگام ادرار کردن، کاهش احساس تخلیه ناکامل مثانه، کاهش تکرر ادرار به ویژه تکرر ادرار شبانه، کاهش فوریت ادرار و احساس ناگهانی نیاز به دفع ادرار، کاهش خطر احتباس حاد ادراری و کاهش احتمال نیاز به جراحی پروستات در برخی بیماران تجویز کند. در بیماران منتخب، مصرف همزمان آن با داروهای شل کننده عضلات پروستات مانند تامسولوسین نیز ممکن است توصیه شود.
آیا تراوکس برای ریزش مو مصرف می شود؟
- دوتاستراید می تواند سطح دی هیدروتستوسترون را به طور قابل توجهی کاهش دهد؛ هورمونی که در ریزش موی الگوی مردانه نقش مهمی دارد. به همین دلیل، پزشکان گاهی در مردان مبتلا به ریزش موی الگوی مردانه از آن استفاده می کنند.
- با این حال، مصرف دوتاستراید برای ریزش مو در بسیاری از کشورها کاربردی خارج از موارد مصرف تاییدشده رسمی است. تصمیم برای استفاده در ریزش مو باید تنها توسط پزشک و پس از گفت و گو درباره منافع احتمالی، عوارض جنسی، اثر بر باروری، پایش آزمایش پی اس ای و احتمال بازگشت ریزش مو پس از قطع دارو انجام شود.
تراوکس چگونه عمل می کند؟
- در بدن مردان، بخشی از تستوسترون توسط آنزیم های خاصی به دی هیدروتستوسترون تبدیل می شود. این هورمون در رشد پروستات و در ریزش موی الگوی مردانه نقش دارد.
- دوتاستراید هر دو نوع اصلی آنزیم تبدیل کننده تستوسترون به دی هیدروتستوسترون را مهار می کند. در نتیجه، مقدار این هورمون در خون و بافت پروستات کاهش می یابد. با ادامه مصرف، حجم پروستات به تدریج کمتر شده و فشار وارد بر مسیر ادرار کاهش پیدا می کند.
تراوکس چه زمانی اثر می کند؟
- اثر تراوکس فوری نیست. برخی افراد ممکن است بهبود علائم ادراری را پس از چند هفته احساس کنند، اما معمولا ارزیابی مناسب اثر دارو به چند ماه مصرف منظم نیاز دارد. کاهش حجم پروستات نیز به تدریج رخ می دهد.
- بیمار نباید به دلیل نداشتن بهبود سریع، مصرف دارو را خودسرانه قطع کند یا مقدار آن را افزایش دهد. اگر علائم طی چند ماه بهتر نشدند، بدتر شدند یا احتباس ادراری رخ داد، ارزیابی پزشک ضروری است.
نحوه مصرف کپسول تراوکس ۰.۵ میلی گرم
- مقدار رایج دوتاستراید برای بزرگی خوش خیم پروستات، یک کپسول ۰.۵ میلی گرم یک بار در روز است. با این حال، مقدار و مدت دقیق مصرف باید مطابق نسخه پزشک باشد.
- کپسول را هر روز در ساعت ثابت مصرف کنید و آن را کامل با آب ببلعید. کپسول را نجوید، باز نکنید، سوراخ نکنید و له نکنید. دارو را می توان همراه غذا یا بدون غذا مصرف کرد. مصرف منظم برای اثربخشی دارو اهمیت زیادی دارد. کپسول های نشتی دار، نرم شده، تغییر شکل داده یا آسیب دیده را مصرف نکنید.
چرا کپسول تراوکس را نباید باز یا جوید؟
- کپسول تراوکس باید به صورت کامل بلعیده شود. تماس محتویات کپسول با دهان یا گلو ممکن است باعث تحریک مخاط دهان و حلق شود. همچنین، باز کردن یا جویدن کپسول می تواند مصرف صحیح دارو را مختل کند.
- اگر کپسول پاره شد یا نشت داشت، از تماس مستقیم محتویات آن با پوست جلوگیری کنید. در صورت تماس اتفاقی، محل تماس را فورا با آب و صابون بشویید.
اگر یک نوبت تراوکس فراموش شد چه باید کرد؟
- اگر مصرف یک نوبت تراوکس را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموش شده را کنار بگذارید و برنامه عادی مصرف را ادامه دهید.
- برای جبران دوز فراموش شده، دو کپسول را همزمان یا با فاصله کوتاه مصرف نکنید. مصرف بیشتر از مقدار تجویز شده، اثر دارو را سریع تر نمی کند و می تواند احتمال بروز عوارض را افزایش دهد.
عوارض شایع کپسول تراوکس
- عوارض دوتاستراید در همه افراد ایجاد نمی شود، اما برخی عوارض می توانند در بخشی از مصرف کنندگان مشاهده شوند. عوارض شایع یا مهم احتمالی شامل کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ، کاهش حجم مایع منی، اختلال در انزال، حساسیت، درد یا بزرگ شدن پستان ها، کاهش تعداد یا حرکت اسپرم ها و احساس سرگیجه به ویژه در صورت مصرف همزمان با بعضی داروهای ادراری هستند.
- در برخی افراد، عوارض جنسی با ادامه درمان کاهش می یابند؛ اما در مواردی ممکن است پس از قطع دارو نیز ادامه پیدا کنند. در صورت آزاردهنده بودن عارضه، قطع خودسرانه دارو توصیه نمی شود و بیمار باید با پزشک مشورت کند.
آیا تراوکس باعث ناباروری می شود؟
- دوتاستراید می تواند حجم مایع منی، تعداد اسپرم، حرکت اسپرم و شکل طبیعی اسپرم را در بعضی مردان کاهش دهد. اهمیت بالینی این تغییرات در هر فرد متفاوت است و ممکن است پس از قطع دارو به تدریج بهبود یابد.
- مردانی که قصد فرزندآوری در آینده نزدیک دارند، سابقه ناباروری دارند یا تحت بررسی ناباروری هستند، باید پیش از شروع یا ادامه مصرف تراوکس با پزشک مشورت کنند. پزشک با توجه به شدت علائم پروستات، وضعیت باروری و سایر درمان های قابل انتخاب، تصمیم مناسب را می گیرد.
آیا تراوکس باعث سرطان پروستات می شود؟
- دوتاستراید می تواند احتمال تشخیص بعضی سرطان های کم خطر پروستات را کاهش دهد، اما در مطالعات بالینی، نسبت موارد سرطان پروستات با درجه بالاتر در گروه دریافت کننده دارو مورد توجه قرار گرفته است. علت این یافته به طور کامل روشن نیست.
- نکته مهم این است که دوتاستراید ممکن است مقدار پی اس ای را کاهش دهد و بنابراین، تفسیر آزمایش غربالگری یا پیگیری سرطان پروستات را تغییر دهد. پیش از شروع درمان و در طول درمان، ارزیابی پروستات و بررسی پی اس ای باید طبق نظر پزشک انجام شود.
تراوکس چه تاثیری بر آزمایش پی اس ای دارد؟
- دوتاستراید معمولا پس از حدود ۳ تا ۶ ماه مصرف، مقدار پی اس ای خون را تقریبا ۵۰ درصد کاهش می دهد. بنابراین، پزشک باید از مصرف تراوکس آگاه باشد تا نتیجه آزمایش را درست تفسیر کند.
- پیش از شروع درمان، ممکن است پزشک آزمایش پی اس ای و معاینه پروستات را درخواست کند. پس از شروع مصرف، پزشک یک مقدار پایه جدید برای پی اس ای تعیین می کند. هر افزایش پایدار پی اس ای نسبت به کمترین مقدار ثبت شده در دوره مصرف دارو باید بررسی شود، حتی اگر نتیجه آزمایش هنوز در محدوده طبیعی گزارش شده باشد. بیمار نباید نتیجه پی اس ای خود را بدون اطلاع دادن مصرف تراوکس به پزشک یا آزمایشگاه تفسیر کند.
آیا زنان می توانند تراوکس مصرف کنند؟
- تراوکس برای زنان، به ویژه زنان باردار یا زنانی که ممکن است باردار شوند، مناسب نیست. دوتاستراید می تواند در رشد طبیعی اندام تناسلی جنین پسر اختلال ایجاد کند.
- زنان باردار یا زنانی که احتمال بارداری دارند نباید کپسول تراوکس را لمس کنند، به خصوص اگر کپسول نشتی، شکسته یا باز شده باشد. اگر تماس پوستی با محتویات کپسول رخ داد، محل باید بلافاصله با آب و صابون شسته شود.
مصرف تراوکس در بارداری و شیردهی
- مصرف دوتاستراید در بارداری ممنوع است. این دارو می تواند از راه پوست جذب شود و برای جنین پسر خطر ایجاد کند. زنان باردار باید از تماس با کپسول آسیب دیده یا نشتی دار خودداری کنند.
- درباره مصرف دارو در شیردهی نیز اطلاعات کافی برای تایید بی خطری وجود ندارد. این دارو اصولا برای زنان کاربرد ندارد. در صورت مواجهه ناخواسته در دوران بارداری یا شیردهی، باید با پزشک مشورت شود.
آیا هنگام مصرف تراوکس باید از روش پیشگیری استفاده کرد؟
- مقدار کمی از دوتاستراید می تواند وارد مایع منی شود. خطر انتقال دارو از طریق مایع منی پایین در نظر گرفته می شود، اما مردانی که همسر باردار دارند یا همسرشان ممکن است باردار شود، باید درباره نیاز به استفاده از کاندوم با پزشک مشورت کنند.
- این موضوع به ویژه در صورت مصرف طولانی مدت، برنامه بارداری و وجود نگرانی درباره تماس جنین با دارو اهمیت دارد. بیمار نباید بر پایه اطلاعات عمومی، روش پیشگیری یا درمان خود را تغییر دهد.
تداخلات دارویی مهم تراوکس
- پیش از مصرف تراوکس، بیمار باید تمام داروهای نسخه ای، بدون نسخه، مکمل ها و فرآورده های گیاهی مصرفی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهد.
- برخی داروها می توانند مقدار دوتاستراید را در بدن افزایش دهند. از جمله این داروها می توان به کتوکونازول، ایتراکونازول، ریتوناویر، کوبیسیستات، وراپامیل، دیلتیازم، کلاریترومایسین و نفازودون اشاره کرد.
- مصرف همزمان این داروها همیشه ممنوع نیست، اما ممکن است نیازمند ارزیابی بیشتر عوارض و شرایط بیمار باشد. دوتاستراید در برخی بیماران همراه با تامسولوسین تجویز می شود، ولی این ترکیب می تواند در افراد مستعد خطر سرگیجه، افت فشار خون وضعیتی و به ندرت نارسایی قلبی را افزایش دهد.
آیا تراوکس با غذا یا نوشیدنی تداخل دارد؟
- تراوکس را می توان با غذا یا بدون غذا مصرف کرد و تداخل غذایی مهم و شناخته شده ای برای آن وجود ندارد. با این حال، مصرف هر روزه در ساعت مشخص به منظم شدن درمان کمک می کند.
- بیماران باید از مصرف خودسرانه مکمل های هورمونی، داروهای تقویت جنسی، فرآورده های گیاهی نامطمئن یا داروهای ریزش مو همراه با تراوکس خودداری کنند، مگر آن که پزشک یا داروساز از همه داروهای مصرفی اطلاع داشته باشد.
چه افرادی باید با احتیاط تراوکس مصرف کنند؟
- پیش از شروع درمان با تراوکس، سابقه سرطان پروستات یا نتایج غیرطبیعی پی اس ای، وجود توده، درد، ترشح از نوک پستان یا تغییر غیرعادی در بافت پستان، بیماری کبدی، قصد فرزندآوری یا سابقه مشکلات باروری، احتباس ادراری، عفونت ادراری، خون در ادرار یا درد شدید لگن، مصرف همزمان داروهای موثر بر عملکرد کبد و حساسیت قبلی به دوتاستراید یا داروهای مشابه باید به پزشک اطلاع داده شوند.
- تراوکس برای درمان علائم ناشی از بزرگی خوش خیم پروستات طراحی شده است. وجود علائمی مانند خون در ادرار، تب، سوزش شدید ادرار یا کاهش ناگهانی جریان ادرار می تواند علت دیگری داشته باشد و نیازمند بررسی پزشکی است.
علائم خطرناک در زمان مصرف تراوکس
- در صورت تورم صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، خس خس سینه یا کهیر گسترده، وجود توده در پستان، ترشح از نوک پستان، درد و تورم مداوم پستان، ناتوانی کامل در دفع ادرار، خون واضح در ادرار، درد شدید پهلو، تب یا لرز همراه با علائم ادراری، زردی پوست یا چشم، ادرار بسیار تیره یا درد شدید قسمت راست بالای شکم، بیمار باید فورا با پزشک تماس بگیرد یا در صورت شدت علائم به مرکز درمانی مراجعه کند.
- تراوکس جایگزین درمان اورژانسی احتباس کامل ادرار نیست. ناتوانی ناگهانی در ادرار کردن یک وضعیت اورژانسی محسوب می شود.
آیا هنگام مصرف تراوکس می توان خون اهدا کرد؟
- افرادی که دوتاستراید مصرف می کنند نباید در طول درمان و تا حداقل ۶ ماه پس از آخرین دوز، خون اهدا کنند. این محدودیت برای جلوگیری از انتقال احتمالی دارو از طریق فرآورده خونی به زن باردار در نظر گرفته شده است.
- پیش از اهدای خون، بیمار باید حتما مصرف تراوکس یا هر داروی دیگر را به مرکز انتقال خون اطلاع دهد و قوانین مرکز مربوطه را رعایت کند.
آیا تراوکس اعتیاد آور است؟
- تراوکس اعتیاد یا وابستگی به معنای رایج ایجاد نمی کند. با این حال، قطع خودسرانه آن ممکن است باعث بازگشت تدریجی علائم بزرگی پروستات شود. در بیمارانی که برای ریزش موی الگوی مردانه دارو مصرف می کنند نیز ممکن است اثرات ایجاد شده بر رشد یا حفظ مو، پس از قطع درمان به مرور از بین بروند.
- قطع یا تغییر مقدار دارو باید با نظر پزشک انجام شود، به ویژه در مردانی که پروستات بزرگ، علائم ادراری شدید یا سابقه احتباس ادراری دارند.
مصرف بیش از حد تراوکس چه عوارضی دارد؟
- اطلاعات مربوط به مصرف بیش از حد دوتاستراید محدود است. اگر فردی به طور اتفاقی چند کپسول مصرف کرد، به ویژه اگر کودک یا زن باردار در معرض دارو قرار گرفت، باید با پزشک، داروساز یا مرکز درمانی تماس گرفته شود.
- بیمار را وادار به استفراغ نکنید. بسته بندی دارو و تعداد تقریبی کپسول های مصرف شده را حفظ کنید. در صورت کاهش هوشیاری، تنگی نفس، تورم صورت یا علائم شدید، فورا با اورژانس تماس بگیرید. درمان مسمومیت معمولا حمایتی و براساس علائم بیمار است.
شرایط نگهداری کپسول تراوکس ۰.۵ میلی گرم
- برای حفظ کیفیت کپسول تراوکس، دارو را در بسته بندی اصلی نگهداری کنید. دارو را دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید و در محیط خشک، خنک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید. دارو را از گرمای زیاد و رطوبت محافظت کنید. کپسول را در حمام، آشپزخانه مرطوب یا داخل خودرو نگهداری نکنید.
- از مصرف کپسول پاره، نشتی دار، بسیار نرم، تغییر رنگ داده یا تاریخ گذشته خودداری کنید. زنان باردار یا زنانی که احتمال بارداری دارند نباید با کپسول آسیب دیده تماس پیدا کنند.
بخش تخصصی برای پزشکان و داروسازان
کپسول تراوکس ۰.۵ میلی گرم، براساس اطلاعات ارائه شده، حاوی دوتاستراید و تولید شرکت داروسازی تسنیم است. اطلاعات مربوط به مواد جانبی، استانداردهای نگهداری، جزئیات مجوز فرآورده و موارد مصرف تاییدشده در ایران باید پیش از انتشار نهایی صفحه، با بروشور رسمی و آخرین اطلاعات شرکت تولیدکننده تطبیق داده شود.
نکات داروشناسی و بالینی:
- دوتاستراید مهارکننده رقابتی هر دو ایزوآنزیم نوع یک و نوع دو ۵ آلفا ردوکتاز است. مهار دوگانه، کاهش چشمگیرتر دی هیدروتستوسترون سرمی و داخل پروستاتی را نسبت به مهارکننده انتخابی نوع دو ایجاد می کند.
- اندیکاسیون اصلی دارو، درمان علائم متوسط تا شدید بزرگی خوش خیم پروستات با هدف بهبود علائم ادراری، کاهش حجم پروستات، کاهش خطر احتباس حاد ادراری و کاهش احتمال مداخله جراحی است. شروع اثر بالینی تدریجی بوده و ارزیابی درمان معمولا نیازمند حداقل ۳ تا ۶ ماه درمان پایبندانه است.
- دوز متداول در بزرگسالان، ۰.۵ میلی گرم خوراکی روزانه است. مصرف با غذا یا بدون غذا امکان پذیر است. کپسول نرم باید به طور کامل بلعیده شود، زیرا تماس محتوا با مخاط دهان و حلق می تواند باعث تحریک شود.
- فراهمی زیستی خوراکی دوتاستراید حدود ۶۰ درصد است. دارو به میزان زیادی به پروتئین های پلاسما متصل می شود، متابولیسم کبدی گسترده دارد و عمدتا از مسیر آنزیم نوع سه آ چهار دفع می شود. نیمه عمر نهایی طولانی، در حدود ۵ هفته، دارد و مقادیر قابل اندازه گیری دارو می توانند ماه ها پس از قطع مصرف باقی بمانند.
- در بیماران دارای اختلال کبدی، با توجه به متابولیسم گسترده کبدی، احتیاط بالینی توصیه می شود. در نارسایی کلیه، تنظیم دوز به طور معمول ضروری تلقی نمی شود، اما داده های بالینی در نارسایی شدید کلیه محدود است.
- مهارکننده های متوسط یا قوی آنزیم نوع سه آ چهار، مانند ریتوناویر، کوبیسیستات، کتوکونازول، ایتراکونازول، وراپامیل، دیلتیازم و کلاریترومایسین، می توانند مواجهه سیستمیک دوتاستراید را افزایش دهند. با توجه به نیمه عمر طولانی دارو، پایش عوارض و ارزیابی ضرورت همزمانی اهمیت دارد.
- دوتاستراید پس از حدود ۳ تا ۶ ماه، پی اس ای را به طور متوسط نزدیک به ۵۰ درصد کاهش می دهد. لازم است پی اس ای پایه پیش از درمان ثبت شود و مقدار پایه جدید پس از شروع درمان تعیین گردد. هر افزایش تایید شده از کمترین سطح پی اس ای در طول درمان، باید از نظر سرطان پروستات، عدم پایبندی یا سایر علل ارزیابی شود.
- بیمار باید از نظر علائم ادراری، حجم پروستات، عوارض جنسی، تغییرات پستان و پی اس ای به صورت دوره ای ارزیابی شود. در افراد دارای علائم هشدار مانند هماتوری، کاهش وزن، یافته غیرطبیعی در معاینه، احتباس ادراری یا افزایش پی اس ای، بررسی تشخیصی نباید به تاخیر بیفتد.
- ترکیب با تامسولوسین می تواند در بیمارانی با علائم قابل توجه و پروستات بزرگ موثر باشد، اما احتمال عوارض مربوط به کاهش فشار خون وضعیتی و برخی یافته های مرتبط با نارسایی قلبی در مطالعات ترکیبی باید در انتخاب بیمار لحاظ شود.
- استفاده برای ریزش موی الگوی مردانه، در بسیاری از مناطق کاربرد خارج از مجوز رسمی است. در این وضعیت، رضایت آگاهانه، ثبت وضعیت باروری، بررسی ریسک عوارض جنسی و روانی، و پیگیری منظم توصیه می شود.
- تماس زنان باردار یا زنانی که احتمال بارداری دارند با کپسول آسیب دیده ممنوع است. اهدای خون در طول درمان و تا ۶ ماه پس از قطع دوتاستراید نباید انجام شود.
من یک اقای ۷۴ ساله هستم بعد از تراش پروستات دکتر به من کپسول تراوکس داده ۴ ماه خوردم پستان سمت چپم متورم شده ودرد میکنه میخواستم ببینم از عوارض این دارو می باشد یا نه