آلزیکسا با ماده مؤثره ممانتین، دارویی تخصصی برای سیستم اعصاب مرکزی است که برای مدیریت علائم آلزایمر و زوال عقل عروقی، حفظ استقلال سالمند و کاهش سرعت افت حافظه تجویز میشود.
قرص آلزیکسا دارویی تخصصی برای مراقبت از سیستم اعصاب مرکزی به شمار میرود که برای مدیریت علائم زوال عقل (کاهش تدریجی و پیشرونده تواناییهای فکری، حافظه و تمرکز) در بیماران مبتلا به آلزایمر نسخه میشود.
این فرآورده روند تخریب مهارتهای ذهنی را کندتر میسازد و به حفظ استقلال فردی و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان کمک میکند؛ هرچند یک درمان ریشهای و قطعی برای بیماری آلزایمر محسوب نمیشود. این دارو در ایران توسط داروسازی تسنیم تولید شده و هدف بنیادین آن، تنظیم پیامهای شیمیایی مغز و محافظت از سلولهای عصبی در برابر فرسایش تدریجی است.
آلزیکسا حاوی ماده فعال دارویی به نام ممانتین است. این ماده در دسته مهارکنندههای گیرنده انامدیای (گیرندههای تحریکی ویژه در سطح سلولهای مغز که پیامهای شیمیایی یادگیری را دریافت میکنند) قرار میگیرد.
در بیماری آلزایمر، مادهای شیمیایی به نام گلوتامات (پیامرسان عصبی که در حالت طبیعی برای حافظه ضروری است، اما مقدار بیش از حد آن سمی میشود) بیش از اندازه ترشح میشود. ترشح مداوم این ماده سبب ورود بیرویه کلسیم به درون سلولهای مغزی شده و در نهایت به مرگ این سلولها میانجامد. آلزیکسا با سازوکارهای زیر از بافت مغز محافظت میکند:
خانواده دارویی آلزیکسا در اشکال و مقادیر متفاوتی عرضه میشود تا روند درمان بر اساس پیشرفت بیماری تنظیم گردد:
اصلیترین و معتبرترین کاربرد درمانی این فرآورده، تثبیت وضعیت شناختی در مراحل متوسط تا پیشرفته بیماری آلزایمر است. در مراحل ابتدایی ممکن است داروهای دیگری تجویز شوند، اما با پیشرفت آسیبهای سلولی، آلزیکسا نقش محوری پیدا میکند.
پزشکان علاوه بر آلزایمر، در زوال عقل ناشی از بیماریهای عروقی مغز (افت حافظه به علت کاهش خونرسانی مویرگی یا سکتههای کوچک مکرر مغزی) نیز از این دارو بهره میگیرند. همچنین در بسیاری از بیماران، آلزیکسا همراه با داروی دونپزیل به صورت همزمان نسخه میشود تا از دو مسیر شیمیایی متفاوت جلوی پسرفت حافظه گرفته شود.
این فرآورده سرعت خاموش شدن مدارهای ارتباطی مغز را کاهش میدهد و به سالمند کمک میکند تواناییهای ابتدایی زیر را برای مدت طولانیتری حفظ کند:
در مبتلایان به پارکینسون که با گذر زمان به افت عملکردهای فکری و زوال عقل دچار میشوند، آلزیکسا صرفاً با هدف محافظت از حافظه و مهار سردرگمی ذهنی به کار میرود.
این دارو هیچگونه تأثیری در کاهش لرزش غیرارادی دستها، برطرف کردن سفتی عضلات یا کندی حرکات فیزیکی ناشی از پارکینسون ندارد و نباید با هدف تسکین علائم حرکتی مصرف شود.
میزان مجاز مصرف این دارو برای هر بیمار به طور اختصاصی بر اساس شدت آسیب حافظه، توان تصفیه کلیهها و میزان تحمل بدن تعیین میشود. دوز نگهدارنده استاندارد برای اکثر بیماران بزرگسال، ۲۰ میلیگرم در شبانهروز است که در نوع قرصهای ساده به صورت دو نوبت ۱۰ میلیگرمی (صبح و عصر یا شب) تجویز میگردد.
در سالمندانی که به نارساییهای خفیف تا متوسط کلیوی دچار هستند، سقف مجاز روزانه ممکن است توسط پزشک به ۱۰ میلیگرم محدود گردد؛ از این رو هرگز نباید دوز دارو را بدون دستور پزشک افزایش داد.
به منظور جلوگیری از شوک عصبی و سازگار شدن تدریجی بدن با دارو، درمان همواره به روش پلکانی و با دوزهای پایین در فواصل زمانی هفتگی آغاز میشود:
تنها قرصهای ساده آلزیکسا که روی سطح آنها خط تقسیم کارخانهای حک شده است، با تجویز مستقیم پزشک برای هفتههای نخست شروع درمان قابل تقسیم به دو نیمه هستند.
خرد کردن، جویدن، باز کردن کپسولها یا له کردن اشکال پیوستهرهش و طولانیاثر اکیداً ممنوع است. شکستن ساختار این فرآوردهها موجب ورود ناگهانی کل دوز شبانهروز به خون شده و بیمار را با مسمومیت دارویی و سرگیجه حاد روبهرو میسازد.
آلزیکسا را میتوان همراه با وعدههای غذایی یا با معده خالی به همراه یک لیوان کامل آب مصرف کرد؛ چرا که غذا تأثیری در میزان جذب آن بر جای نمیگذارد.
در صورتی که سالمند پس از مصرف دارو دچار تهوع یا دلآشوبه ملایم میشود، توصیه میگردد قرص بلافاصله پس از صرف صبحانه یا یک میانوعده سبک به او داده شود.
در صورت فراموش شدن یک وعده، به محض یادآوری باید قرص مصرف شود؛ مگر آنکه زمان کمی تا نوبت بعدی باقی مانده باشد. رعایت نکات زیر در این شرایط ضروری است:
مصرف تصادفی دوزهای بالا میتواند سبب مسمومیت حاد دارویی در سیستم اعصاب شود. علائم خطر عبارتند از:
اگر دارو به صورت یکبار در روز تجویز شده است، مصرف آن در ساعات اولیه صبح همراه با صبحانه بهترین زمان به شمار میرود تا مراقبان بتوانند علائم سالمند را در ساعات بیداری کنترل کنند.
چنانچه دارو در دو نوبت تجویز شده باشد، نوبت نخست در ابتدای روز و نوبت دوم در ساعات ابتدایی عصر یا همراه با شام (دستکم ۴ ساعت پیش از خوابیدن) مصرف میشود تا آرامش شبانه بیمار دستخوش اختلال نگردد.
آلزیکسا دارویی کنداثر و مداوم است و نتایج سودمند آن در تثبیت رفتارهای بیمار معمولاً ظرف ۳ تا ۶ هفته مصرف مرتب آشکار میگردد.
این فرآورده نیمهعمر دفعی (مدتزمانی که طول میکشد تا غلظت ماده دارویی در خون به نصف مقدار اولیه کاهش یابد) بسیار طولانی در حدود ۶۰ تا ۸۰ ساعت دارد؛ بنابراین دارو به کندی از بدن دفع میشود و تأثیر محافظتی آن در تمام طول شبانهروز پابرجا میماند.
این دسته از عوارض بیشتر در هفتههای نخست شروع درمان و حین افزایش دوز پدیدار میشوند و اغلب با سازگاری بدن تخفیف مییابند:
در موارد اندکی از مصرفکنندگان، تغییرات رفتاری موقتی گزارش شده است:
مراقبت از سلامت عمومی بیمار در طول دوره مصرف از اهمیت بالایی برخوردار است:
به دلیل عملکرد مستقیم این داروها بر انتقالدهندههای عصبی، ترکیب آنها با آلزیکسا نیازمند دقت فراوان است:
تغییر در خواص شیمیایی ادرار میتواند سرعت خروج آلزیکسا را مختل ساخته و به تجمع دارو بیانجامد:
تنها مورد منع مصرف مطلق این دارو، سابقه حساسیت دارویی شناختهشده به ماده ممانتین یا مواد نگهدارنده موجود در قرص است. در صورت پیدایش کهیرهای برجسته خارشدار، ورم لبها، زبان، پلکها یا گرفتگی مجرای گلو، مصرف دارو باید فوراً متوقف شده و با مراکز درمانی تماس گرفته شود.
از آنجا که بخش عمده این دارو بدون تغییر از طریق فیلتراسیون کلیه دفع میشود، توجه به نکات زیر ضروری است:
سرگیجههای ابتدای درمان و افت تعادل، سالمندان را به شدت در معرض خطر زمین خوردن و شکستگی استخوان لگن قرار میدهد. همراهان بیمار باید تدابیر ایمنی زیر را به کار ببندند:
قرصها باید در دمای معمول اتاق (پایینتر از ۳۰ درجه سانتیگراد)، در مکانی کاملاً خشک، خنک و به دور از رطوبت حمام نگهداری شوند.
جعبه دارو را از تابش مستقیم نور خورشید دور نگه دارید و با توجه به آسیبپذیری کودکان و سالمندان دارای اختلال حواس، بستهبندی را همواره دور از دید و دسترس آنان قرار دهید.
این فرآورده هیچگونه وابستگی شیمیایی، ولع روانی یا اعتیاد در بیمار ایجاد نمیکند و با افزایش طول مصرف، بیمار به دوزهای بالاتر وابسته نمیشود. نیاز پیوسته بیمار به این دارو صرفاً به دلیل ماهیت مزمن و پیشرونده بیماری آلزایمر است.
قطع خودسرانه و یکباره این دارو عواقب ناگواری برای سلامت سالمند به همراه دارد:
در شرایطی که پزشک تصمیم به قطع یا تعویض دارو بگیرد، این فرآیند با کاهش پلهپله دوز در طول چند هفته به اجرا درمیآید تا دستگاه عصبی با شوک شیمیایی مواجه نشود.
آلزیکسا نام تجاری داروی ممانتین ساخت ایران است و از حیث ماده مؤثره، قدرت اثر و استانداردهای دارویی هیچ تفاوتی با برند خارجی ابیکسا ندارد. این دو فرآورده از نظر بالینی عملکرد یکسانی داشته و تفاوت اصلی در شرکت سازنده و قیمت آنهاست.
این دو دارو از دو مسیر کاملاً مجزا بر مغز اثر میگذارند:
برندهای مختلف ایرانی ممانتین نظیر یاسینکس و آلزیکسا همگی از استانداردهای یکنواخت سازمان غذا و دارو پیروی میکنند و از نظر کارایی در کند کردن افت حافظه تفاوتی میان آنها وجود ندارد.
خانوادههای بیماران اظهار میکنند که پس از سپری شدن دوره آغازین، سردرگمیهای شدید سالمند کاهش یافته و توانایی وی در پیگیری صحبتهای معمول خانواده و به خاطر آوردن اتفاقات روزمره بهبود محسوسی داشته است. آرامتر شدن بیمار در محیط منزل و کاهش بیقراریهای غروب از دیگر تجارب مثبت همراهان است.
برخی مراقبان گزارش میدهند که سالمند در هفتههای نخست شروع دوز دارو، کمی تحریکپذیرتر و بیقرارتر از قبل بوده است؛ اما با تداوم مصرف منظم و گذشت زمان، این واکنش موقتی جای خود را به آرامش رفتاری پایدار داده است.
در پی مصرف طولانیمدت، کنترل تکانههای پرخاشگرانه، کاهش سوءظن نسبت به مراقبان و بهبود توانایی مشارکت در کارهای ساده خانوادگی از نقاط قوت گزارششده توسط خانوادهها بوده است.
خیر؛ این دارو بیماری را ریشهکن نمیکند، بلکه با محافظت از سلولهای بازمانده مغز، شیب افت تواناییهای فکری را ملایمتر ساخته و استقلال فردی سالمند را برای زمان طولانیتری حفظ مینماید.
خیر؛ سازوکار این دارو مهار تخریب ناشی از ترشح سمی گلوتامات در بافتهای آسیبدیده است. استفاده از آن توسط دانشجویان یا اشخاص سالم هیچ تأثیری در ارتقای هوش نداشته و تنها عوارضی نظیر سرگیجه و منگی ایجاد میکند.
به محض یادآوری نوبت جاافتاده را به بیمار بدهید؛ اما اگر به زمان مصرف نوبت بعدی نزدیک شدهاید، دوز فراموششده را رها کرده و از دوبرابر کردن مقدار قرص جداً خودداری نمایید.
بیمار را فوراً روی صندلی یا تخت بنشانید تا از افتادن او جلوگیری شود؛ در صورتی که سرگیجه با لکنت زبان، افتادگی چهره یا ناتوانی در حرکت یک دست همراه بود، بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
خیر؛ خرد کردن، جویدن یا حل کردن فرآوردههای پیوستهرهش و طولانیاثر به دلیل آزادسازی ناگهانی و مسمومکننده کل دارو در بدن کاملاً ممنوع است.
بیماری آلزایمر ماهیتی مزمن دارد؛ بنابراین درمان با آلزیکسا یک فرآیند طولانیمدت و چندساله است و تا زمانی که پزشک متخصص بر اساس معاینات دورهای اثربخشی آن را سودمند تشخیص دهد، تداوم خواهد یافت.
با سلام من مپدرم سکنه مغزی کزدن دکترشون قرص الزیکسای ۵دادن اما تموم ک شد داروخانه الزیتین دادن گفتن همونه میخاستم ببینم مشگلی نداره دو روزه داریم میدم از این مدل جدیده و اینکه این قرص به چه مدل باید مصرف بشه مثاا ما دوساعت بعد صبحانه میدیم بهش !
باسلام ،پدرم قرص آلزیکسا 10 و پیراستام 800 و یاسنال 10 و جینکوبیلوبا بخاطرآلزایمرش مصرف میکنه ،دیگه خسته شدیم،،،با 63 سن الان دوسال آلزایمر داره پیش هرمتخصصی که میبریم همشون فقط داروی جورواجور میدن ،بابام هروز داره بدتر میشه نمیدونیم دیگه کجا چیکارکنیم فراموشیش هزاربرابربیشترشده بامصرف قرصها ممنون میشم
سلام پدرم مدت سه ماه از این دارو مصرف میکنه مدتی است روی ساق پای چپ تاول های بزرگ میزنه میتونه از عوارض این دارو باشه ناگفته نماند 92 سال سن تمامی آزمایشات نرمال و از کوهنوردان قدیمی است و روزانه حداقل 5 کیلومتر پیاده روی میکنه و زخمش خوب نمیشه ممنون میشم از پاسخ گوییتون
پسرم الزیکسای 5برای وسواس مصرف میکنه صبح یک عدد امروز فرامش کردن بخورن چه باید کرد
سلام اقای دکتر مادر من سه ساله قرص ریواستگمین ۳میخوره الان دو ماه این قرص اصلا پیدا نمیشه اینار دکترش بخاطر همین آلزیکسا۵تجویز کردن خواستم بدونم آلزیکسا ۵میتونه جایگزین ریواستگمین بشه عوارضی ایجاد نمیکنه؟ممنون میشم جوابمو بدین
سلام.قرص الزیکسا برای درمان الزایمر مادرم تجویز شده چندین ماه هست مصرف میکنه اما تاثیر نداره آیا نیازه ادامه بدیم
سلام دختر من سی پی هستن شب ادراری دارن اگر ممانتین ۵ مصرف کنن تاثیری ب بی اختیاری ادرار داره ؟ ممنونم
بنده دوبار سکته کردم ازنوع خفیف ان در حال حاظر از همون قرص الزیکسا 5 پزشک متخصص وجراح مغزو اعصاب بهم داده مصرف میکنم اما هیچ تاثیری نداشته بنظر شما چیکار باید بکنم؟؟
سلام پسر من برای.تمرکز.فراموشیشق.قرص.جینکو.وآلزیکسا۵میخوره.با.اینکه.شکم.پر.میخره.قرص.رو.سردردمیگیره.باید.چیکار.کنم.پسرم.۱۲سالش.ممنون
آیا قرص آلزیکسا حساسیت ایحاد میکند مثل خارش گلو
سلام بله ممکنه ولی عارضه ی شایعی نیست و احتمالا خارش گلوتون دلیل دیگه ای داره
سلام..پدر من آلزایمر داره قرص آلزیکسا ۱۰ بهش میدهیم .ولی دیگه خیلی اثر نمیکنه .لطفا راهنمایی کنید
سلام. قرص ممانتین اثر درمانی نداره و اثر نگهدارنده داره. روند بیماری رو کنترل نمیکند.
جناب بنده مادرم قرص برای درمان وسواس میخوره که دکترش بهش دونوع قرص داده یدونش آلزیکسا 5 و دیگری لگزاتال 20 از وقتی آلزیکسا رو میخوره عرق میکنه صورتش خیلی بیشتر عرق میکنه ، ما چیکار کنیم ممنون میشم جواب بدین 🌷❤🌷
سلام.اگرمادر شما با فقط تشخیص وسواس این دو دارو را مصرف میکنند،در درمان بااین داروها باید تجدید نظر کرد
خانمم حدود 39 سالشه،اصلا هم فراموشی نداره مدتیه بخاطر سر درد تاحدودی ضعف وبی حوصلگی شدید تحت نظر متخصص اعصاب وروان هستند، آخرین بار قرص آلزیکسا5را جایگزین قرص آریپیپرازول5 نمودند، خانمم شک دارند استفاده کنند آقای دکتر راهنمایی کنید.