کپسول آلزیکسا ای آر حاوی ممانتین هیدروکلراید است و برای دمانس متوسط تا شدید ناشی از آلزایمر تجویز میشود. با کاربردها، دوزها، عوارض، هشدارها و تداخلات آلزیکسا ای آر آشنا شوید.
آلزیکسا ای آر نام تجاری کپسول ممانتین هیدروکلراید با رهشپایدار است که توسط شرکت داروسازی تسنیم تولید میشود. این دارو معمولاً برای بیماران مبتلا به دمانس متوسط تا شدید مرتبط با بیماری آلزایمر و با تجویز پزشک استفاده میشود.
این فرآورده در دوزهای ۷، ۱۴، ۲۱ و ۲۸ میلیگرم در دسترس است. با توجه به اینکه تنظیم دوز ممانتین باید بهصورت تدریجی انجام شود، تعیین مقدار مناسب مصرف برای هر بیمار به نظر پزشک و شرایط بالینی او بستگی دارد.
کاربرد اصلی آلزیکسا ای آر، کمک به درمان دمانس متوسط تا شدید در بیماران مبتلا به آلزایمر است. این دارو ممکن است بهتنهایی تجویز شود یا در برخی بیماران همراه با مهارکنندههای کولیناستراز به کار رود.
ممانتین آلزایمر را درمان قطعی نمیکند و روند بیماری را بهطور کامل متوقف نمیسازد، اما در بعضی بیماران میتواند به بهبود نسبی برخی تواناییهای شناختی و حفظ عملکردهای روزمره کمک کند. میزان پاسخ به درمان از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
در کاتالوگ دارو، برخی کاربردهای خارج از بروشور نیز برای ممانتین ذکر شده است. این موارد شامل دمانس مرتبط با بیماری پارکینسون، دمانس عروقی، دمانس همراه با اجسام لویی و پیشگیری از سمیت عصبی ناشی از پرتودرمانی کل مغز هستند.
استفاده از آلزیکسا ای آر در این شرایط باید فقط با تشخیص پزشک انجام شود و نباید مبنای مصرف خودسرانه دارو قرار گیرد.
ماده مؤثر این دارو، ممانتین هیدروکلراید، بهعنوان یک آنتاگونیست غیررقابتی گیرنده NMDA عمل میکند. این گیرندهها در مسیرهای مرتبط با گلوتامات نقش دارند و تحریک بیش از حد آنها میتواند به آسیب سلولهای عصبی منجر شود.
ممانتین با تعدیل این مسیر، از فعالیت بیش از اندازه گیرندههای گلوتامات جلوگیری میکند و به کاهش نوروتوکسیسیته کمک میکند. با این حال، این اثر به معنای درمان کامل آلزایمر یا بازگشت کامل عملکرد حافظه نیست.
مقدار مصرف آلزیکسا ای آر باید تحت نظر پزشک تعیین شود. درمان معمولاً با ۷ میلیگرم یکبار در روز شروع میشود و در صورت نیاز، دوز دارو بهصورت هفتگی و هر بار ۷ میلیگرم افزایش پیدا میکند.
بالاترین دوز توصیهشده برای این دارو ۲۸ میلیگرم یکبار در روز است. تغییر سریع دوز یا مصرف خودسرانه بیشتر از مقدار تجویزشده میتواند احتمال بروز عوارض را افزایش دهد.
اگر بیمار قبلاً ممانتین فوریرهش مصرف میکرده باشد، تبدیل آن به آلزیکسا ای آر باید با تصمیم پزشک انجام شود. طبق اطلاعات کاتالوگ، دوز ۱۰ میلیگرم روزانه فرم فوریرهش معادل ۱۴ میلیگرم آلزیکسا ای آر و دوز ۲۰ میلیگرم روزانه معادل ۲۸ میلیگرم آلزیکسا ای آر در نظر گرفته میشود.
تغییر بین این دو فرم دارویی بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف، بیمار باید برای ادامه درمان با پزشک یا داروساز مشورت کند. بر اساس کاتالوگ، در بعضی موارد ممکن است لازم باشد درمان دوباره از دوز پایینتر شروع شود و بهتدریج افزایش یابد.
برای جبران نوبت فراموششده، مصرف دوز دوبرابر یا اضافی توصیه نمیشود.
آلزیکسا ای آر نیز مانند سایر داروها ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد. احتمال بروز این عوارض در همه بیماران یکسان نیست و شدت آنها میتواند متفاوت باشد.
عوارض گزارششده برای فرم آهستهرهش ممانتین شامل موارد زیر است:
در کاتالوگ، یبوست با شیوع حدود ۳ تا ۵ درصد، اسهال حدود ۵ درصد، استفراغ حدود ۲ درصد و افزایش وزن حدود ۳ درصد گزارش شده است.
اگر عوارض شدید شد، ادامه پیدا کرد یا علائم غیرعادی ایجاد شد، باید با پزشک یا داروساز تماس گرفته شود. در صورت بروز تشنج، افت محسوس سطح هوشیاری، بیحالی شدید یا علائم حساسیت شدید، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.
پیش از شروع درمان با آلزیکسا ای آر، لازم است پزشک از بیماریهای زمینهای و تمام داروهای مصرفی بیمار اطلاع داشته باشد. این موضوع در سالمندان اهمیت بیشتری دارد، زیرا احتمال مصرف همزمان چند دارو در این گروه بیشتر است.
در صورت سابقه تشنج، مشکلات دفع ادرار، عفونتهای مکرر ادراری یا تغییرات قابلتوجه در رژیم غذایی، پزشک باید مطلع شود. همچنین تغییر در اسیدی یا قلیایی بودن ادرار میتواند روی غلظت ممانتین اثر بگذارد.
اگر مصرف دارو با گیجی، خوابآلودگی یا سرگیجه همراه شد، انجام کارهایی مانند رانندگی یا کار با وسایل خطرناک باید با احتیاط انجام شود.
پیش از مصرف این دارو، باید فهرست کامل داروهای نسخهای، بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی در اختیار پزشک یا داروساز قرار گیرد.
هرگونه شروع، توقف یا تغییر دوز داروهای همزمان باید با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
در کاتالوگ این دارو، ممانتین در رده B بارداری قرار گرفته است. با این حال، مصرف آلزیکسا ای آر در دوران بارداری باید فقط با نظر پزشک و پس از بررسی منافع و مضرات احتمالی انجام شود.
در دوران شیردهی نیز تصمیمگیری درباره مصرف دارو باید توسط پزشک انجام شود. در صورت بارداری یا شیردهی، لازم است این موضوع پیش از شروع درمان اطلاع داده شود.
اطلاعات کاتالوگ درباره مصرف آلزیکسا ای آر در کودکان محدود است و جزئیات مشخصی درباره دوز یا احتیاطات اختصاصی این گروه ارائه نشده است. به همین دلیل، مصرف این دارو برای کودکان فقط باید با تجویز پزشک انجام شود.
از آنجا که این دارو بیشتر در بیماران سالمند مبتلا به آلزایمر استفاده میشود، ارزیابی منظم وضعیت بیمار و بررسی عوارض احتمالی در این گروه اهمیت دارد.
در کاتالوگ آلزیکسا ای آر، دستورالعمل دقیقی درباره دمای نگهداری، رطوبت یا سایر شرایط اختصاصی حفظ دارو ذکر نشده است. بهتر است دارو مطابق راهنمای درجشده روی بستهبندی و توصیه داروساز نگهداری شود و دور از دسترس کودکان قرار گیرد.
اثر آلزیکسا ای آر در همه بیماران یکسان نیست. برخی بیماران ممکن است در بعضی جنبههای شناختی یا فعالیتهای روزمره پاسخ بهتری نشان دهند و در برخی دیگر، تغییرات کمتر باشد.
ارزیابی اثربخشی درمان و تصمیم درباره ادامه مصرف، تنظیم دوز یا تغییر دارو باید بر اساس نظر پزشک انجام شود، نه صرفاً تجربه دیگران.
بله. آلزیکسا ای آر نام تجاری فرم آهستهرهش ممانتین هیدروکلراید است.
آلزیکسا ای آر برای دمانس متوسط تا شدید ناشی از بیماری آلزایمر تجویز میشود.
این دارو در دوزهای ۷، ۱۴، ۲۱ و ۲۸ میلیگرم عرضه میشود.
خیر. افزایش دوز باید بهصورت هفتگی و هر بار ۷ میلیگرم انجام شود و حداکثر دوز توصیهشده ۲۸ میلیگرم یکبار در روز است.
خیر. این دارو درمان قطعی آلزایمر نیست، اما میتواند در برخی بیماران به کنترل بخشی از علائم دمانس کمک کند.
برای جبران نوبت فراموششده نباید دوز اضافی مصرف شود. بسته به مدت قطع مصرف، پزشک ممکن است شروع مجدد درمان از دوز کمتر و افزایش تدریجی را توصیه کند.
بله. از جمله تداخلات مهم آن میتوان به عوامل قلیاییکننده، بنپریدول، تریمتوپریم و برخی داروهای مؤثر بر سیستم عصبی اشاره کرد.
