لگزوپرام 20؛ از درمان اضطراب و استرس تا بررسی عوارض جنسی و چاقی. نکات کلیدی درباره دوزهای ۱۰ و ۲۰ و نحوه مصرف در بارداری را در این مقاله بخوانید.
لگزوپرام یکی از داروهای مدرن برای تنظیم خلقوخو است که به دسته مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین تعلق دارد (ترکیباتی که با افزایش سطح دسترسی به هورمون شادیبخش سروتونین در فضای بین سلولهای مغز، باعث بهبود روحیه میشوند). این دارو در واقع برند تجاری مادهای به نام «اسسیتالوپرام» است که به دلیل اثربخشی بالا، در لیست پرمصرفترین داروهای اعصاب و روان قرار دارد.
زمانی که فرد تحت فشارهای عصبی شدید قرار میگیرد یا دچار غم ماندگار میشود، توازن شیمیایی مغز او برهم میخورد. لگزوپرام با بازسازی این تعادل، به فرد قدرت میدهد تا دوباره بر احساسات خود مسلط شود. از مزایای این دارو نسبت به نسلهای قدیمیتر، هدفمند بودن آن و احتمال کمتر بروز تداخلات ناخواسته است.
این دارو با هدف درمان طیف گستردهای از اختلالات عصبی توسط روانپزشکان تجویز میگردد:
قدرت اثرگذاری این دارو با دوزهای مختلف مشخص میشود. معمولاً برای اینکه سیستم عصبی شوکه نشود، پزشک دوز ۵ میلیگرم را برای روزهای ابتدایی در نظر میگیرد. دوز ۱۰ میلیگرم به عنوان دوز استاندارد درمانی شناخته میشود که اکثر بیماران روی این مقدار تثبیت میشوند. دوز ۲۰ میلیگرم نیز برای موارد مقاومتر به درمان یا تحت شرایط خاص پزشکی تجویز میگردد. هرگونه کم یا زیاد کردن مقدار مصرف بدون اجازه متخصص، خطر بازگشت علائم را به همراه دارد.
نظم در مصرف، کلید موفقیت درمان با لگزوپرام است. شما میتوانید این قرص را به همراه وعدههای غذایی یا با معده خالی میل کنید، اما زمان استفاده باید در هر شبانهروز ثابت باشد.
فرآیند اثرگذاری لگزوپرام تدریجی است. معمولاً در هفته اول و دوم، تغییرات کوچکی در سطح انرژی حس میشود، اما برای رسیدن به پایداری روحی و لمس اثرات کامل دارو، به ۴ تا ۶ هفته زمان نیاز است. به دلیل «نیمهعمر» طولانی این دارو (مدت زمانی که طول میکشد تا نیمی از دارو از بدن دفع شود)، سطح آن در طول ۲۴ ساعت در خون ثابت میماند و نیازی به مصرف چندباره در روز نیست.
بسیاری از افراد در ابتدای مسیر درمان با برخی نشانهها روبرو میشوند که نشاندهنده تطبیق یافتن بدن با دارو است:
بروز مشکلاتی مثل دلپیچه، تهوع یا اسهال در روزهای نخست غیرمعمول نیست. از آنجا که گیرندههای سروتونین در معده و روده نیز وجود دارند، دارو ممکن است موقتاً باعث تحریک آنها شود. مصرف قرص بلافاصله بعد از یک میانوعده سبک میتواند تا حد زیادی این ناراحتیها را کاهش دهد.
تأثیر بر وزن یکی از دغدغههای مصرفکنندگان است. در هفتههای اول، ممکن است به دلیل کاهش اشتها یا تهوع، فرد کمی لاغر شود. اما در درازمدت، با بهبود خلقخو و از بین رفتن اضطراب، اشتها به حالت طبیعی برمیگردد که ممکن است منجر به افزایش وزن خفیف شود. همچنین تأثیر دارو بر متابولیسم (سوختوساز) در برخی افراد باعث تجمع بافت چربی میشود که با مدیریت کالری دریافتی و فعالیت بدنی قابل کنترل است.
ترکیب لگزوپرام با برخی مواد میتواند واکنشهای خطرناکی ایجاد کند:
در صورتی که سابقه بیماریهای زیر را دارید، پزشک باید از آن مطلع باشد:
تصمیمگیری برای مصرف لگزوپرام در این دوران بر عهده پزشک متخصص است. اگرچه این دارو برای جنین خطر ساختاری عمدهای ندارد، اما مصرف آن در اواخر بارداری ممکن است نوزاد را با چالشهای تنفسی یا بیقراری پس از تولد مواجه کند. در شیردهی نیز باید فواید دارو برای مادر در مقابل مقدار ناچیز عبور دارو به شیر ارزیابی شود.
اگر یک نوبت را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را میل کنید؛ مگر اینکه زمان بسیار کمی تا نوبت بعدی مانده باشد. در این صورت، نوبت فراموش شده را رها کنید و به برنامه قبلی برگردید. هرگز دوز دارو را برای جبران نوبت قبلی دوبرابر نکنید، زیرا خطر مسمومیت جدی وجود دارد.
بدن و مغز برای بازگشت به حالت عادی بدون دارو، نیاز به زمان دارند. قطع ناگهانی باعث بروز علائمی مثل سرگیجه دورانی، احساس لرزش، اضطراب شدید و اختلالات حسی میشود. پزشکان همیشه توصیه میکنند که دوز دارو به صورت پلکانی و بسیار آهسته در طی چندین هفته کاهش یابد.
این موضوع به ندرت گزارش شده است. ریزش مو با لگزوپرام بسیار غیرعادی است و معمولاً دلایل دیگری مانند استرس شدید یا کمبود ویتامین دارد.
خیر، لگزوپرام وابستگی دارویی مشابه مواد مخدر ایجاد نمیکند. با این حال، به دلیل مکانیسم اثر بر سیستم عصبی، نباید بدون آمادگی قبلیِ بدن، مصرف آن را متوقف کرد.
ماده موثره (اسسیتالوپرام) در هر دو یکی است. تفاوتها معمولاً در مواد جانبی و تکنولوژی ساخت قرص است که ممکن است در سرعت جذب یا شدت برخی عوارض جانبی تفاوتهای جزئی ایجاد کند، اما عملکرد اصلی درمانی یکسان است.
خیر، مصرف الکل در طول درمان با لگزوپرام به هیچ وجه توصیه نمیشود؛ چرا که علاوه بر تشدید خوابآلودگی، روند بهبودی بیماری روحی را مختل میکند.
بله، یکی از آثار جانبی این دارو در بسیاری از مردان، طولانی کردن زمان انزال است. پزشکان گاهی از این ویژگی برای درمان مشکلات جنسی استفاده میکنند، هرچند که این تأثیر دائمی نبوده و با قطع دارو از بین میرود.