همه چیز درباره قرص ترانکوپین (کوتیاپین) به زبان ساده: کاربرد در اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی، نحوه مصرف، عوارض، هشدارها و تداخلات دارویی.
قرص روکشدار ترانکوپین نام تجاری دارویی با نام عمومی «کوتیاپین» است که در ایران توسط شرکت داروسازی تدبیر کالای جم تولید می‌شود. این دارو در دسته داروهای ضدروان‌پریشی (داروهایی که به تنظیم تعادل مواد شیمیایی مغز و کنترل افکار و احساسات آشفته کمک می‌کنند) قرار می‌گیرد.
ترانکوپین به‌صورت قرص روکشدار در مقدارهای ۲۵، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌گرمی و در بسته‌های ۳۰ عددی به بازار عرضه می‌شود. هر مقدار نشان‌دهنده میزان ماده دارویی موجود در آن قرص است و تنها با تجویز پزشک باید مصرف شود.
ترانکوپین برای درمان و کنترل چند اختلال مهم در حوزه سلامت روان به کار می‌رود:
این دارو نباید خودسرانه برای بی‌خوابی‌های ساده یا استرس‌های روزمره مصرف شود.
درون مغز پیام‌رسان‌های شیمیایی گوناگونی مانند دوپامین و سروتونین وجود دارند که بر خلق‌وخو، افکار و خواب اثر می‌گذارند. ترانکوپین فعالیت این پیام‌رسان‌ها را متعادل می‌سازد. این تنظیم باعث کاهش توهم، بهبود خلق‌وخو، آرام‌سازی ذهن و در بسیاری از افراد ایجاد خواب‌آلودگی می‌شود.
قرص را همراه با یک لیوان پر از آب ببلعید. دارو را می‌توان با غذا یا با معده خالی میل کرد، اما بهتر است هر روز در زمان مشخصی مصرف شود. قرص را نباید جوید یا بدون نظر پزشک نصف کرد.
به علت خاصیت خواب‌آوری، معمولاً توصیه می‌شود نوبت اصلی دارو شب‌ها پیش از خواب میل شود. اگر یک نوبت را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید؛ مگر اینکه به نوبت بعدی نزدیک باشید. هرگز برای جبران نوبت فراموش‌شده دو قرص را هم‌زمان مصرف نکنید.
اثر آرام‌بخشی و خواب‌آلودگی دارو خیلی زود، حدود ۱ تا ۳ ساعت پس از مصرف احساس می‌شود و تا روز بعد نیز باقی می‌ماند. با این حال، بهبود علائم اصلی مانند اختلالات خلقی، افکار آشفته یا توهم به زمان نیاز دارد و بین ۲ تا چند هفته مصرف مداوم طول می‌کشد تا اثر اصلی نمایان شود.
مصرف این دارو در شرایط زیر ممنوع است:
این دارو ممکن است هنگام بلند شدن ناگهانی از حالت نشسته یا خوابیده باعث افت فشارخون و سرگیجه شود. برای جلوگیری از زمین‌خوردن، همیشه به‌آرامی بایستید.
در طول درمان، بررسی دوره‌ای قند خون، چربی خون و وزن توسط پزشک ضروری است؛ زیرا مصرف این دارو می‌تواند اشتها را افزایش دهد و قند خون را بالا ببرد.
تا زمانی که مشخص نشده دارو چه اثری بر هوشیاری شما می‌گذارد، از رانندگی و کارهایی که نیاز به تمرکز بالا دارند خودداری کنید.
عوارض رایج عبارتند از خواب‌آلودگی شدید در طول روز، سرگیجه، خشکی دهان، یبوست، افزایش اشتها و وزن، سردرد و احساس خستگی.
در صورت مشاهده علائم زیر فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید:
پیش از مصرف دارو، فهرست تمام داروهای مصرفی را به پزشک اطلاع دهید. مهم‌ترین تداخل‌ها عبارتند از:
مصرف این دارو در دوران بارداری یا شیردهی باید فقط بر اساس سنجش سود و خطر توسط پزشک انجام شود. این دارو می‌تواند وارد شیر مادر شود؛ بنابراین تصمیم‌گیری درباره شیردهی بر عهده پزشک معالج است.
استفاده از ترانکوپین در سنین زیر ۱۸ سال محدود به بیماری‌های خاص است و حتماً باید زیر نظر مستقیم فوق‌تخصص روان‌پزشکی کودکان انجام گیرد.
افراد مسن بیشتر در معرض افت فشارخون، گیجی، زمین خوردن و عوارض قلبی قرار دارند. در این گروه معمولاً درمان با مقدارهای کمتر آغاز می‌شود.
مصرف تعداد زیاد قرص مسمومیت دارویی ایجاد می‌کند و با علائمی مانند خواب‌آلودگی بسیار عمیق، گیجی، افت شدید فشارخون، کندی یا نامنظمی ضربان قلب و تشنج همراه است. در صورت بروز مسمومیت، فوراً با اورژانس تماس بگیرید، فرد را مجبور به استفراغ نکنید و بسته دارو را همراه داشته باشید.
ترانکوپین داروی اعتیادآور به مفهوم رایج آن نیست؛ اما اگر مصرف آن ناگهانی قطع شود، عوارض قطع شدیدی مانند بی‌خوابی شدید، تهوع، سردرد، اسهال، لرزش و بازگشت شدیدتر بیماری رخ می‌دهد. قطع یا کاهش مقدار دارو باید همیشه به‌صورت آهسته و در طول چند هفته با راهنمایی پزشک انجام شود.
قرص‌ها را درون جعبه اصلی، در دمای اتاق (کمتر از ۳۰ درجه سانتی‌گراد)، دور از تابش مستقیم آفتاب، گرما و رطوبت نگه دارید. دارو را دور از دید و دسترس کودکان نگهداری کنید.
این داروها همگی برای اختلالات روانی به کار می‌روند، اما میزان عوارض حرکتی (مانند لرزش یا خشکی بدن) در ترانکوپین بسیار کمتر از ریسپریدون است. از سوی دیگر، اثر خواب‌آوری ترانکوپین معمولاً بالاتر بوده و هرکدام بر اساس شرایط بیمار انتخاب می‌شوند.
داروهایی مانند کلونازپام فقط تسکین‌دهنده موقت هستند و مصرف طولانی‌مدت آن‌ها وابستگی دارویی می‌آورد؛ اما ترانکوپین ساختار پیام‌رسان‌های اصلی مغز را تنظیم می‌کند و داروی تخصصی بیماری‌های روان‌پزشکی است.
بسیاری از بیماران بیان کرده‌اند که این دارو به آرام شدن ذهن، توقف دوره‌های پرانرژی و بی‌قراری، و داشتن خواب عمیق شبانه کمک کرده است.
تعداد قابل توجهی از مصرف‌کنندگان گزارش داده‌اند که در هفته‌های نخست، بیدار شدن در صبح برایشان دشوار بوده و احساس سنگینی سر داشته‌اند. همچنین افزایش میل به مصرف شیرینی و غذا و در نتیجه بالا رفتن وزن از تجربیات پرتکرار مصرف‌کنندگان است.
خیر؛ ترانکوپین داروی تنظیم‌کننده روان‌پزشکی است و اثر خواب‌آوری تنها یکی از عوارض یا ویژگی‌های جانبی آن به حساب می‌آید. نباید از آن به‌عنوان داروی معمول برای بی‌خوابی بدون بررسی بیماری زمینه‌ای استفاده کرد.
خیر؛ این دارو وابستگی روانی مشابه مواد مخدر ایجاد نمی‌کند، اما قطع یک‌باره آن باعث علائم ناراحت‌کننده ترک و برگشت بیماری می‌شود.
مصرف قرص را کمی زودتر در ساعات اولیه شب انجام دهید و حتماً پزشک خود را مطلع کنید تا در صورت نیاز مقدار دارو را تنظیم کند.
بله؛ افزایش اشتها یکی از ویژگی‌های این دارو است. توصیه می‌شود در طول مصرف، رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم داشته باشید تا وزنتان کنترل شود.
در برخی افراد به دلیل افزایش هورمون محرک تولید شیر (پرولاکتین) یا خواب‌آلودگی، ممکن است تغییراتی در نظم قاعدگی خانم‌ها یا کاهش میل جنسی رخ دهد که باید به پزشک گزارش شود.
سلام ترانکوپین دویست توداروخانه هانیست همسرمن روزی پنج تا دویست مصرف مکنه حالابایدچیکارکنیم