قرص آپیراکس 2.5 حاوی آپیکسابان و برای پیشگیری یا درمان لخته خون، آمبولی ریه و کاهش خطر سکته تجویز میشود. نحوه مصرف دوزهای ۲.۵ و ۵ میلیگرم، عوارض مانند خونریزی، تداخلات دارویی و خطر قطع مصرف را بخوانید.
آپیراکس یک قرص خوراکی از دسته داروهای ضد انعقاد است.
پزشکان این دارو را برای کم کردن احتمال شکلگیری لخته در عروق و جلوگیری از عوارض خطرناک ناشی از آن تجویز میکنند.
ماده مؤثره آپیراکس، آپیکسابان است و این دارو در ایران توسط شرکت آرنا حیات دانش تولید میشود.
آپیراکس جزو داروهای نسخهای محسوب میشود؛ یعنی شروع، قطع یا تغییر مقدار مصرف آن تنها باید زیر نظر پزشک صورت گیرد.
بینظمی در مصرف یا قطع خودسرانه این دسته از داروها میتواند احتمال خونریزی یا بازگشت لخته را بالا ببرد.
ماده آپیکسابان با جلوگیری از فعالیت فاکتور Xa (یکی از پروتئینهای کلیدی در زنجیره انعقاد خون)، ساخت ترومبین (مادهای که در شکلگیری لخته نقش دارد) را محدود میکند.
این دارو توانایی حل کردن فوری لختههای موجود را ندارد؛ اما میتواند مانع رشد بیشتر لخته شود و شانس عود آن را پایین بیاورد.
کاربرد آپیراکس، جلوگیری یا درمان تعدادی از بیماریهای وابسته به لخته خون است.
اینکه دقیقاً برای چه بیماریای تجویز شود، به نوع بیماری، ریسک خونریزی، سلامت کلیه و کبد، سن، وزن، سایر داروهای مصرفی و صلاحدید پزشک بستگی دارد.
از جمله کاربردهای شناختهشده آپیراکس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افرادی که به دلیل عمل جراحی، بیتحرکی طولانی، بیماریهای قلبی یا سابقه قبلی لخته در معرض خطر بیشتری قرار دارند، ممکن است آپیراکس دریافت کنند تا از تشکیل لخته جلوگیری شود.
یکی از کاربردهای رایج آن، تجویز بعد از عمل جراحی تعویض زانو یا لگن است تا خطر ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه کاهش یابد.
یکی از موارد استفاده آپیراکس، درمان ترومبوز ورید عمقی است؛ حالتی که در آن لخته در وریدهای عمقی بدن، معمولاً در پاها، ایجاد میشود.
در صورتی که این لخته به سمت ریهها منتقل شود، ممکن است آمبولی ریه رخ دهد که میتواند با نشانههایی مثل تنگی نفس، درد قفسه سینه و افت میزان اکسیژن خون همراه باشد.
آپیراکس با کند کردن مسیر انعقاد خون، به محدود ماندن یا کاهش احتمال بازگشت این لختهها کمک میکند.
در افرادی که فیبریلاسیون دهلیزی غیردریچهای دارند (یک نوع بینظمی ضربان قلب که ریشه در مشکلات دریچه قلب ندارد)، آپیراکس میتواند برای پایین آوردن خطر سکته مغزی و آمبولی سیستمیک استفاده شود.
همه انواع فیبریلاسیون دهلیزی کاندید مصرف این دارو نیستند. در بیمارانی با دریچه مصنوعی فلزی یا تنگی متوسط تا شدید دریچه میترال، تعیین داروی مناسب فقط باید توسط پزشک انجام گیرد.
این دارو با مسدود کردن فاکتور Xa، چه در حالت آزاد و چه در حالت متصل به لخته، از تولید ترومبین جلوگیری میکند.
نتیجه این مکانیسم، کاهش احتمال لخته شدن غیرطبیعی خون است؛ در عین حال، همین اثر میتواند زمینهساز خونریزی نیز باشد. به همین دلیل رعایت دقیق برنامه مصرف تجویزشده اهمیت دارد.
آپیراکس بهطور مستقیم فاکتور Xa را هدف میگیرد، در حالی که وارفارین از طریق مسیر وابسته به ویتامین K روی چند فاکتور انعقادی همزمان اثر میگذارد.
برخلاف وارفارین، معمولاً نیازی به چک کردن مکرر آزمایش INR (سنجشی برای ارزیابی سرعت لخته شدن خون) در مصرف آپیراکس نیست و محدودیت غذایی مرتبط با ویتامین K هم برایش تعریف نشده است.
با وجود این تفاوتها، خطر خونریزی و احتمال تداخل با سایر داروها همچنان در مصرف آپیراکس باید جدی گرفته شود.
نسخه ۲.۵ میلیگرمی دوز دیگری از این دارو است که در شرایط خاصی برای بیماران تجویز میشود.
کمتر بودن مقدار ماده مؤثره به این معنا نیست که مصرف بدون نسخه آن بیخطر است؛ آپیراکس ۲.۵ نیز مانند دوز بالاتر میتواند احتمال خونریزی را افزایش دهد.
این دوز معمولاً در موارد زیر مورد استفاده قرار میگیرد:
تفاوت اصلی این دو نسخه فقط در مقدار ماده مؤثره داخل هر قرص است، نه در قدرت مطلق دارو.
هر یک از این دوزها متناسب با شرایط بالینی خاصی انتخاب میشوند. جایگزینی آپیراکس ۲.۵ با نیمی از قرص ۵ میلیگرمی بدون تأیید پزشک درست نیست.
مصرف آپیراکس باید کاملاً منطبق با دستور پزشک باشد. این قرص را میشود با معده خالی یا همراه غذا و با کمک یک لیوان آب خورد.
ثابت نگه داشتن ساعت مصرف، احتمال فراموشی را کم میکند. تغییر دوز، توقف مصرف یا جابهجا کردن زمان خوردن دارو بدون اجازه پزشک صحیح نیست.
مناسبترین زمان مصرف، ساعتی است که بیمار بتواند آن را به شکل مستمر و بدون فراموشی رعایت کند.
در اغلب برنامههای درمانی، فاصله حدود ۱۲ ساعته بین دو نوبت مصرف رعایت میشود؛ با این حال، برنامه دقیق باید بر اساس نسخه پزشک باشد.
خوردن این دارو چه همراه غذا و چه بدون آن مجاز است. بر خلاف وارفارین، محدودیتی برای مصرف سبزیجات یا غذاهای پر ویتامین K وجود ندارد.
در صورتی که بیمار به بیماری قلبی، کلیوی، کبدی یا گوارشی مبتلاست، باید رژیم غذایی توصیهشده برای همان بیماری را دنبال کند.
اگر بیمار یک نوبت از دارو را فراموش کند، باید طبق راهنمایی پزشک یا داروساز عمل کند.
اگر بیمار مطمئن نیست که دارو را خورده یا نه، باید فرض کند که هنوز مصرف نکرده و طبق دستورالعمل دوز فراموششده عمل کند، مگر اینکه پزشک راهنمایی متفاوتی داده باشد.
مدت زمانی که اثر این دارو در بدن باقی میماند، به دوز مصرفی، کارکرد کلیه و کبد، سن بیمار، داروهای همزمان و دلیل تجویز بستگی دارد.
معمولاً اثر ضدانعقادی طی چند ساعت اول پس از خوردن قرص آغاز میشود و مصرف منظم آن به حفظ کنترل پیوسته روند انعقاد کمک میکند.
حس بهبودی نباید دلیلی برای قطع دارو یا تغییر فاصله مصرف باشد.
قبل از انجام هر گونه عمل جراحی، اقدامات دندانپزشکی، آندوسکوپی، نمونهبرداری یا روشهای تهاجمی دیگر، پزشک باید از مصرف آپیراکس آگاه شود تا زمان مناسب برای توقف موقت و از سرگیری آن را مشخص کند.
برای بعضی اقدامات ساده دندانپزشکی ممکن است نیازی به قطع دارو نباشد؛ اما تصمیم نهایی همیشه بر عهده پزشک یا دندانپزشک معالج است.
همه مصرفکنندگان دچار عارضه نمیشوند، اما مهمترین عارضه شناختهشده این دارو خونریزی است که طیفی از خفیف تا جدی دارد.
بروز نشانههای حساسیتی مانند تورم صورت یا زبان، تنگی نفس، خارش پوستی، سرگیجه شدید یا احساس ضعف غیرمعمول نیز باید جدی گرفته شود.
این دارو ممکن است احتمال بروز موارد زیر را بیشتر کند:
اگر این علائم شدت پیدا کنند یا مکرراً تکرار شوند، مراجعه به پزشک لازم است.
در طول مصرف آپیراکس، بروز علائم زیر میتواند نشانه خونریزی داخلی جدی باشد و باید فوراً پیگیری شود:
مشاهده هر یک از این علائم، لزوم بررسی فوری پزشکی را نشان میدهد.
در برخی بیماران، تهوع، ناراحتی معده، درد شکم، ضعف عمومی، سردرد یا سرگیجه گزارش شده است.
این نشانهها همیشه نگرانکننده نیستند، اما در صورت شدید یا مداوم بودن، یا همراهی با علائم خونریزی، باید بررسی شوند.
افرادی که سابقه زخم معده، خونریزی گوارشی، فشار خون بالای کنترلنشده دارند یا همزمان داروهای مؤثر بر انعقاد مصرف میکنند، بیشتر در معرض عوارض جدی هستند.
مصرف همزمان بعضی داروها با آپیراکس میتواند یا خطر خونریزی را بالا ببرد یا اثر ضدانعقادی دارو را کم کرده و زمینهساز تشکیل لخته شود.
برای پیشگیری از این مشکلات، بیمار باید فهرست کامل داروهای نسخهای، بدون نسخه، مکملها و گیاهان دارویی مصرفی خود را با پزشک یا داروساز در میان بگذارد.
مصرف همزمان آپیراکس با داروهای زیر خطر خونریزی را بیشتر میکند:
شروع یا قطع خودسرانه این داروها در کنار آپیراکس صحیح نیست.
مسکنهایی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک میتوانند در کنار مصرف آپیراکس ریسک خونریزی، بهویژه در دستگاه گوارش، را بالا ببرند.
انتخاب مسکن مناسب باید با هماهنگی پزشک یا داروساز صورت گیرد؛ خصوصاً برای بیمارانی که سابقه زخم معده، خونریزی گوارشی، بیماری کلیوی یا داروهای قلبی دارند.
برخی داروها میتوانند میزان آپیراکس موجود در بدن را تغییر دهند؛ از جمله:
گیاهان دارویی نظیر زردچوبه، زنجبیل، سیر، جینکو، جینسینگ، چای سبز، شاهبلوط هندی، سنبلالطیب و علف چای نیز باید با احتیاط و اطلاع پزشک مصرف شوند.
این دارو برای همه افراد مناسب نیست. پیش از تجویز، پزشک باید در جریان شرایط زیر قرار بگیرد:
سابقه سکته خونریزیدهنده، زخم فعال معده، جراحی اخیر، آسیب جدی، فشار خون بالای کنترلنشده، بیماری کلیوی یا مصرف همزمان چند داروی مؤثر بر خونریزی، همگی باید به اطلاع پزشک برسند.
تجویز این دارو برای کودکان تنها باید توسط پزشک متخصص انجام شود، چرا که ایمنی و دوز مناسب در این گروه سنی با بزرگسالان یکسان نیست.
والدین نباید از قرص مخصوص بزرگسالان برای کودک استفاده کنند یا بر اساس حدس، وزن یا تجربه دیگران دوز را تنظیم کنند.
مصرف این دارو در دوران بارداری نیازمند احتیاط فراوان است. به دلیل کمبود دادههای کافی درباره میزان ایمنی آن و احتمال بالاتر خونریزی، فقط در موقعیتهای خاص و با تصمیم پزشک قابل بررسی است.
اگر بیماری که آپیراکس مصرف میکند باردار شود یا قصد بارداری داشته باشد، باید هرچه سریعتر با پزشک خود مشورت کند. توقف ناگهانی دارو نیز میتواند برای بعضی بیماران خطرناک باشد.
در حالت معمول، آپیراکس گزینه اول برای دوران بارداری نیست، مگر اینکه پزشک پس از سنجش خطر لخته در برابر خطر خونریزی، آن را ضروری تشخیص دهد.
انتخاب داروی ضد انعقاد مناسب برای بارداری به عواملی مانند سلامت مادر، دلیل درمان، سن حاملگی، سابقه لخته و نظر پزشک متخصص بستگی دارد.
این دارو میتواند احتمال خونریزی را افزایش دهد؛ نکتهای که در بارداری، نزدیک زمان زایمان یا هنگام انجام اقدامات درمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
هر گونه خونریزی غیرعادی، ضعف شدید، سرگیجه، درد شکم یا علامت نگرانکننده دیگر باید بلافاصله بررسی شود.
مصرف آپیراکس هنگام شیردهی نیازمند بررسی دقیق است. به علت نبود شواهد کافی، این دارو معمولاً برای مادران شیرده توصیه نمیشود، مگر آنکه پزشک ضرورت آن را تشخیص دهد.
در صورتی که درمان با آپیراکس اجتنابناپذیر باشد، پزشک تصمیم میگیرد که آیا شیردهی ادامه پیدا کند یا از درمان جایگزین استفاده شود.
مادر نباید بدون مشورت پزشک، خودسرانه دارو را قطع کند یا شیردهی را ادامه دهد؛ چون هم خطر لخته برای مادر و هم احتمال خونریزی باید همزمان سنجیده شوند.
سالمندان و بیمارانی که مشکلات کلیوی، کبدی، سابقه خونریزی، زخم معده، فشار خون بالای کنترلنشده یا مصرف چند دارو دارند، باید با دقت بیشتری تحت نظر باشند.
پزشک لازم است از تمام بیماریهای زمینهای، سابقه خونریزی و فهرست کامل داروها و مکملهای بیمار مطلع باشد.
عملکرد کلیه روی نحوه دفع و ماندگاری آپیراکس در بدن اثر میگذارد. در صورت نارسایی کلیوی، پزشک ممکن است دوز، زمان توقف دارو قبل از جراحی یا لزوم آزمایشهای تکمیلی را با دقت بیشتری تعیین کند.
در افراد مبتلا به بیماری کبدی، بهویژه نارسایی شدید کبد یا سیروز همراه با اختلال انعقادی، مصرف آپیراکس میتواند پرخطر باشد.
سابقه بیماری کبدی، زردی، خونریزی قبلی یا نتایج غیرطبیعی آزمایش کبد باید حتماً به پزشک اطلاع داده شود.
توقف مصرف این دارو باید تنها با نظر پزشک انجام شود. قطع بدون هماهنگی میتواند خطر بازگشت لخته، آمبولی ریه یا سکته مغزی را بالا ببرد؛ بهویژه در بیمارانی با فیبریلاسیون دهلیزی یا سابقه ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه.
مدت زمان مصرف این دارو بسته به علت تجویز متفاوت است. در بیماران دارای فیبریلاسیون دهلیزی غیردریچهای، ممکن است درمان طولانیمدت لازم باشد.
برای پیشگیری بعد از جراحی زانو یا لگن، دوره درمان معمولاً کوتاهتر است. در موارد ترومبوز ورید عمقی یا آمبولی ریه، طول درمان بر اساس شدت بیماری، احتمال عود، ریسک خونریزی و وضعیت عمومی بیمار مشخص میشود.
لزوم و زمان قطع دارو پیش از جراحی، به میزان خطر خونریزی همان عمل بستگی دارد. برای برخی اقدامات کوچک، شاید نیازی به قطع دارو نباشد.
در جراحیهای بزرگ، عملهای ستون فقرات، بعضی جراحیهای قلبی، اعمال گسترده شکمی یا روشهای پرخطر، ممکن است لازم باشد آپیراکس زودتر متوقف شود. از سرگیری دارو باید پس از کنترل کامل خونریزی صورت گیرد.
خوردن مقدار بیشتر از حد تجویزشده میتواند احتمال خونریزی را بالا ببرد. شدت این وضعیت به مقدار مصرفشده، زمان سپریشده از مصرف، سایر داروها، کارکرد کلیه و کبد و سابقه خونریزی بستگی دارد.
در صورت مصرف بیش از دوز مجاز، تماس فوری با پزشک، مرکز درمانی یا اورژانس ضروری است و نباید منتظر ظاهر شدن علائم شدید ماند.
خونریزی ناشی از مصرف بیش از حد آپیراکس دامنهای از حالت سطحی تا خونریزی داخلی جدی دارد.
مشاهده خون در ادرار یا مدفوع، سرفه خونی، افت فشار خون، ضعف شدید یا کاهش سطح هوشیاری نیازمند مداخله فوری پزشکی است. در این شرایط ممکن است پایش علائم حیاتی، انجام آزمایش خون، تزریق مایعات، استفاده از فرآوردههای خونی یا اقدامات کنترل خونریزی لازم شود.
برخلاف برخی داروهای ضدانعقاد قدیمیتر، آپیراکس معمولاً به پایش روتین آزمایشگاهی برای سنجش اثر ضدانعقادی نیاز ندارد.
با این حال، پزشک ممکن است برای ارزیابی کلی وضعیت بیمار، بررسی عملکرد کلیه و کبد، کمخونی یا احتمال خونریزی، آزمایش خون درخواست کند.
معمولاً تنظیم دوز آپیراکس بر پایه نتیجه آزمایش INR (مانند وارفارین) انجام نمیشود و بیمار نباید بر اساس این عدد، خودسرانه دوز دارو را کم یا زیاد کند.
تفسیر نتایج این آزمایشها هنگام مصرف آپیراکس باید توسط پزشک انجام شود، زیرا بعضی از این نتایج ممکن است بازتاب دقیقی از میزان اثر دارو نداشته باشند.
مقایسه آپیراکس با سایر داروهای همین دسته باید با توجه به دلیل مصرف، ریسک خونریزی، وضعیت کلیه و کبد، داروهای همزمان و نظر پزشک انجام گیرد.
هیچ داروی ضدانعقادی بهطور مطلق برای همه بیماران بهترین گزینه نیست.
هر دوی این داروها ماده مؤثره یکسانی یعنی آپیکسابان دارند و در یک گروه درمانی قرار میگیرند. اختلاف اصلی آنها بیشتر به نام تجاری، شرکت سازنده، مشخصات ثبت محصول و بازار عرضه مربوط میشود.
جابهجا کردن این دو دارو بدون هماهنگی پزشک درست نیست.
هر دو دارو از گروه ضدانعقادهای خوراکی نسل جدید هستند که روی فاکتور Xa اثر میگذارند؛ اما در ماده مؤثره، برنامه مصرف، رفتار دارویی در بدن و شرایط انتخاب بیمار با هم تفاوت دارند.
عواملی مانند وضعیت کلیه، ریسک خونریزی گوارشی، داروهای همزمان، سن، وزن و علت تجویز، در انتخاب میان این دو دارو نقش دارند.
مصرف وارفارین نیازمند کنترل مرتب INR و توجه ویژه به تداخلات غذایی است، در حالی که آپیراکس معمولاً چنین پایشی نمیطلبد.
با این حال، آپیراکس هم میتواند دچار تداخل دارویی شود و خطر خونریزی ایجاد کند. در بیمارانی که دریچه مصنوعی قلب دارند یا شرایط دریچهای خاصی را تجربه میکنند، وارفارین ممکن است انتخاب مناسبتری باشد و آپیراکس گزینه اول محسوب نشود.
تجربه افرادی که آپیراکس مصرف کردهاند با هم متفاوت است و تجربه یک نفر نمیتواند معیار قطعی برای ایمنی یا اثربخشی دارو در فرد دیگر باشد.
واکنش بدن به این دارو تحت تأثیر دلیل مصرف، سن، عملکرد کلیه و کبد، بیماریهای زمینهای و داروهای همزمان قرار دارد.
بعضی افراد گزارش کردهاند که راحتتر کبود میشوند، خونریزی زخمهای کوچکشان طولانیتر میشود، یا با خونریزی لثه، خون دماغ و افزایش خونریزی قاعدگی مواجه شدهاند.
اگر این نشانهها شدید، مکرر یا همراه با ضعف، سرگیجه، تنگی نفس، مدفوع سیاه یا ادرار خونی باشند، باید حتماً پیگیری شوند.
عدهای از بیماران پس از تشخیص ترومبوز ورید عمقی، آمبولی ریه یا انجام جراحی تعویض مفصل، برای درمان یا پیشگیری از لخته، آپیراکس مصرف میکنند.
رعایت دقیق زمانبندی مصرف و اطلاع دادن به تیم درمانی پیش از هر اقدام پزشکی، بخش مهمی از فرآیند درمان ایمن به شمار میرود.
فراموش کردن نوبت دارو یا قطع بدون اجازه پزشک میتواند اثر محافظتی آپیراکس را کاهش دهد.
بیمار نباید برای جبران دوز فراموششده، مقدار نوبت بعدی را دو برابر کند و نباید بدون مشورت با پزشک، مصرف دارو را متوقف سازد.
بله. در گفتار روزمره، آپیراکس یک رقیقکننده خون شناخته میشود؛ اما عملکرد اصلی آن مهار فاکتور Xa و کاهش احتمال شکلگیری لخته جدید است.
خیر. این دارو قادر به حل فوری لخته نیست. با کاهش فعالیت مسیر انعقاد خون، مانع رشد و بازگشت لخته میشود و بدن به مرور میتواند بخشی از لخته را خودش جذب کند.
خوابآلودگی جزو عوارض شایع یا اصلی این دارو نیست. اگر همراه با ضعف شدید، سرگیجه، رنگپریدگی یا نشانههای خونریزی باشد، بررسی پزشکی توصیه میشود.
خیر. لاغری یا چاقی جزو اثرات شناختهشده اصلی این دارو نیست. تغییرات محسوس وزن معمولاً به عواملی مثل بیماری زمینهای، رژیم غذایی، سایر داروها یا احتباس مایعات ربط دارد و باید با پزشک در میان گذاشته شود.
مصرف همزمان آپیراکس با داروهای ضدانعقاد، ضدپلاکت، برخی مسکنهای ضدالتهابی، بعضی ضدقارچها، ضدویروسها، ضدتشنجها و برخی گیاهان دارویی میتواند تعادل خطر خونریزی یا لخته را به هم بزند.
پیش از شروع هر داروی جدید، مشورت با پزشک یا داروساز ضروری است.
خیر. این دارو ایجاد وابستگی روانی یا جسمی نمیکند. با این حال، قطع ناگهانی و بدون هماهنگی با پزشک میتواند در بعضی بیماران خطر لخته یا سکته را افزایش دهد.
اگر خونریزی خفیف و زودگذر باشد، کافی است موضوع به پزشک یا داروساز اطلاع داده شود. اما در صورت شدید یا طولانی بودن خونریزی، همراهی با ضعف، غش، مدفوع سیاه، ادرار خونی، استفراغ خونی یا سردرد ناگهانی، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.
خیر. این دارو در گروه داروهای ضدانعقاد نسخهای قرار دارد و مصرف خودسرانه آن میتواند خونریزی جدی یا عدم کنترل خطر لخته را به همراه داشته باشد.
ایجاد یبوست
سلام من به کرونا مبتلا شده بودم.بعد از ترخیص قرص اپیراکس ۲.۵ هر ۱۲ ساعت برایم تجویز شده. چه تعداد قرص باید مصرف کنم؟