موارد مصرف تایید شده (اندیکاسیونهای رسمی)سیمواستاتین به عنوان یکی از اعضای خانواده استاتینها، نقش محوری در مدیریت لیپیدها و کاهش خطر حوادث قلبی ایفا میکند:
۱. هایپرکلسترولمی اولیه و اختلالات چربی ترکیبی
- این دارو برای کاهش سطوح بالای کلسترول کل، کلسترول بد (الدیال)، آپولیپوپروتئین ب و تریگلیسرید در بیماران مبتلا به چربی خون بالا تجویز میشود. همچنین باعث افزایش نسبی کلسترول خوب (اچدیال) میگردد.
- نکته بالینی: سیمواستاتین یک استاتین با قدرت متوسط محسوب میشود. در مواردی که نیاز به کاهش شدید (بیش از ۵۰ درصد) در سطح کلسترول بد وجود دارد، ممکن است نیاز به جایگزینی با استاتینهای قویتر باشد.
۲. پیشگیری از حوادث قلبی عروقی (پیشگیری اولیه و ثانویه)
- در بیماران مبتلا به بیماریهای کرونر قلب یا افرادی که در معرض خطر بالای حوادث عروقی هستند (مانند بیماران دیابتی یا مبتلایان به بیماریهای عروق محیطی)، سیمواستاتین برای کاهش خطر مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبی، سکته مغزی و نیاز به جراحیهای بازسازی عروق تایید شده است.
- نکته بالینی: این دارو حتی در بیمارانی که سطح کلسترول آنها در محدوده نرمال است اما ریسک فاکتورهای متعددی دارند، اثرات محافظتی اثبات شدهای دارد.
۳. هایپرکلسترولمی خانوادگی هموزیگوت
- سیمواستاتین به عنوان درمان مکمل در کنار سایر روشهای کاهش چربی (مانند فصاد لیپوپروتئین) برای بیمارانی که دچار نقص ژنتیکی در گیرندههای کلسترول هستند استفاده میشود.
موارد مصرف خارج از برچسب (کاربردهای بالینی جانبی)شواهد علمی و مطالعات بالینی نشاندهنده اثربخشی سیمواستاتین در شرایط زیر است، هرچند ممکن است هنوز در برچسب رسمی دارو قید نشده باشند:
۱. پیشگیری از پانکراتیت ناشی از تریگلیسرید بالا
- در بیمارانی که سطح تریگلیسرید بسیار بالایی دارند (بیش از ۵۰۰ میلیگرم بر دسیلیتر)، سیمواستاتین میتواند به عنوان بخشی از پروتکل درمانی برای جلوگیری از التهاب حاد لوزالمعده به کار رود.
۲. مدیریت بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی مزمن
- بر اساس مطالعات بزرگ، استفاده از ترکیب سیمواستاتین و ازتیمایب در بیماران کلیوی که هنوز تحت دیالیز قرار نگرفتهاند، منجر به کاهش چشمگیر حوادث عروقی جدی شده است.
- رویکرد بالینی: در بیماران کلیوی، پایش دقیق عملکرد عضلانی الزامی است زیرا خطر عوارض جانبی عضلانی در این افراد بیشتر است.
۳. بیماری کبد چرب غیرالکلی
- اگرچه هدف اصلی درمان کبد چرب نیست، اما استاتینها از جمله سیمواستاتین در بیماران مبتلا به کبد چرب که دارای اختلال چربی هستند، ایمن بوده و میتوانند التهاب کبد و خطر حوادث قلبی را در این افراد کاهش دهند.
۴. پیشگیری از عوارض پس از پیوند اعضا
- در برخی پروتکلهای پس از پیوند، برای کاهش خطر تنگی عروق پیوندی و بهبود بقای طولانیمدت عضو پیوند شده، از اثرات ضدالتهابی و محافظتی سیمواستاتین استفاده میشود.
نکات کلیدی برای مدیریت بهینه توسط پزشک
- زمانبندی مصرف: سیمواستاتین دارای نیمهعمر کوتاهی است و سنتز کلسترول در بدن عمدتاً در شب رخ میدهد؛ لذا مصرف دارو حتماً باید هنگام شب صورت گیرد تا بیشترین اثربخشی را داشته باشد.
- دوزبندی ۸۰ میلیگرمی: طبق هشدارهای سازمان غذا و داروی آمریکا، دوز ۸۰ میلیگرم به دلیل خطر بالای آسیب عضلانی شدید (رابدومیولیز) نباید به صورت روتین شروع شود و تنها برای بیمارانی که بیش از ۱۲ ماه بدون مشکل این دوز را دریافت کردهاند، مجاز است.
- تداخل با مهارکنندههای آنزیمی: مصرف همزمان سیمواستاتین با مهارکنندههای قوی آنزیم سیتوکروم ۳ ای ۴ (مانند برخی آنتیبیوتیکها و داروهای ضدقارچ) ممنوع است زیرا سطح خونی دارو را به شدت افزایش داده و خطر سمیت عضلانی را بالا میبرد.
