قرص زابانو 2.5 میلی گرم

زابانو چیست؟
نوعی مهارکننده فاکتور 10 فعال‌شده یا FXa (ضدانعقاد خوراکی با عملکرد مستقیم) با نام تجاری زابانو (آپیکسابان)کلمات کلیدی

مکانیسم عمل زابانو چیست؟
آپیکسابان نوعی داروی خوراکی ضدانعقاد است که به‌طور انتخابی فاکتور 10 فعال‌شده (FXa) آزاد و متصل به لخته را مهار می‌کند. آپیکسابان اثر مستقیمی بر تجمع پلاکتی ندارد، ولی به‌صورت غیرمستقیم تجمع پلاکتی ناشی از ترومبین را مهار می‌کند. آپیکسابان با مهار FXa تشکیل ترومبین و لخته خونی را کاهش می‌دهد.

موارد مصرف زابانو چیست؟
آپیکسابان در موارد زیر کاربرد دارد:
•    کاهش خطر سکته مغزی و آمبولی سیستمیک در بیماران مبتلا به AF غیردریچه‌ای
•    پیشگیری از DVT و PE در افرادی که جراحی تعویض مفصل لگن یا زانو انجام داده‌اند
•    درمان DVT و PE و کاهش احتمال DVT و PE راجعه به‌دنبال درمان اولیه

اشکال دارویی زابانو چیست؟
هر قرص زابانو 5/2، حاوی 5/2 میلی‌گرم آپیکسابان است.
هر قرص زابانو 5، حاوی 5 میلی‌گرم آپیکسابان است.

آیا زابانو نیازی به تنظیم دوز در نارسایی کلیوی دارد؟
کراتینین سرمی مساوی یا بزرگتر از 5/1 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و یکی از دو شرط سن برابر یا بیشتر از 80 سال یا وزن برابر یا کمتر از 60 کیلوگرم، در افراد مبتلا به AF: کاهش دوز به 5/2 میلی‌گرم دو بار در روز
در پیشگیری و درمان DVT و PE با هر درجه از نارسایی کلیوی، هیچ‌گونه تنظیم دوزی توصیه نشده است. 

آیا زابانو نیازی به تنظیم دوز در نارسایی کبدی دارد؟
نارسایی کبدی متوسط (Child-Pugh class B): با توجه به وجود اختلالات انعقادی در بیماران مبتلا به نارسایی کبدی متوسط و تجربه بالینی محدود در خصوص مصرف آپیکسابان در این گروه، توصیه‌ای در خصوص دوز دارو نمی‌توان ارائه داد. 
نارسایی کبدی شدید (Child-Pugh class C): مصرف آپیکسابان در افراد مبتلا به نارسایی شدید کبدی توصیه نمی‌شود. 

چه کسانی نباید از زابانو استفاده کنند؟
درصورت حساسیت شدید (آنافیلاکسی) به آپیکسابان یا هر یک از اجزای دیگر فرمولاسیون یا خونریزی فعال، از مصرف آپیکسابان خودداری شود. 

زابانو در چه کسانی باید با احتیاط مصرف شود؟
افزایش خطر وقایع ترومبوتیک (ایجاد لخته) به‌دنبال قطع پیش از موقع آپیکسابان: قطع زودتر از موعد هر داروی ضدانعقاد خوراکی ازجمله آپیکسابان در نبود روش جایگزین، احتمال وقایع ترومبوتیک را افزایش می‌دهد. در صورت قطع آپیکسابان به‌دلایلی جز خونریزی فعال یا پایان دوره درمان، استفاده از داروی ضدانعقاد دیگری در نظر گرفته شود. 

خونریزی: هم‌زمان با داروهای مؤثر بر هموستاز مانند آسپیرین و داروهای ضدپلاکت، داروهای ضدانعقاد دیگر، هپارین، داروهای ترومبولیتیک، داروهای مهارکننده انتخابی سروتونین و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) خطر خونریزی افزایش می‌یابد. بیماران باید از علائم و نشانه‌های خونریزی آگاه باشند و در صورت وقوع سریعاً آن را اطلاع دهند یا به اورژانس مراجعه کنند. 

بیماران دارای دریچه مصنوعی قلب: ایمنی و اثربخشی آپیکسابان در بیماران دارای دریچه مصنوعی قلب مورد مطالعه قرار نگرفته است. در نتیجه استفاده از آپیکسابان در این گروه از بیماران توصیه نمی‌شود.
 
بی‌حسی موضعی (نخاعی یا اپیدورال) یا پونکسیون نخاعی: در بیماران دریافت‌کننده آپیکسابان درصورت انجام بی‌حسی موضعی یا پونکسیون نخاعی، ممکن است هماتوم نخاعی یا خونریزی اپیدورال داخل 
جمجمه‌ای رخ دهد که امکان داد به فلج طولانی‌مدت یا دائمی منجر شود. بیماران باید از نظر بروز علائم و نشانه‌های اختلالات عصبی (بی‌حسی و ضعف پاها و بی‌اختیاری ادرار و دفع) مرتباً پایش شوند. درصورت بروز نقص عصبی، تشخیص و درمان سریع ضروری است. 

جراحی غیراورژانسی: زمان قطع آپیکسابان پیش از اعمال جراحی غیراورژانسی به عملکرد کلیوی و احتمال خونریزی بستگی دارد. در بیماران با کلیرانس کراتینین برابر یا بیشتر از 30 میلی‌لیتر در دقیقه، بسته به احتمال خونریزی، آپیکسابان باید 24 تا 48 ساعت قبل از جراحی قطع شود. در بیماران با کلیرانس کراتینین کمتر از 30 میلی‌لیتر در دقیقه بر مبنای احتمال خونریزی، آپیکسابان باید حدود 48 تا 72 ساعت قبل از جراحی قطع شود. بسته به احتمال خونریزی می‌توان مصرف آپیکسابان را حداقل 24 ساعت پس از جراحی شروع کرد. 

آمبولی ریوی حاد در بیماران با شرایط همودینامیک ناپایدار یا بیمارانی که به ترومبولیز یا آمبولکتومی ریوی (خروج آمبولی با جراحی) نیاز دارند: شروع آپیکسابان به‌جای هپارین در درمان اولیه بیماران مبتلا به آمبولی ریوی با شرایط همودینامیک ناپایدار یا بیمارانی که به ترومبولیز یا آمبولکتومی ریوی نیاز دارند، توصیه نمی‌شود. 

سندرم آنتی‌فسفولیپید: مصرف آپیکسابان در بیماران مبتلا به سندرم آنتی فسفولیپید سه‌گانه مثبت (آنتی‌بادی ضدانعقادی لوپوس، آنتی‌کاردیولیپین و آنتی‌بادی بتا 2 گلیکوپروتئین 1) توصیه نمی‌شود. 

زابانو با چه داروهایی تداخل دارد؟
آلتپلاز و تنکتپلاز: ممکن است اثر داروهای ضدانعقاد را افزایش دهند. از مصرف هم‌زمان اجتناب شود. 
داروهای ضدانعقاد: آپیکسابان ممکن است اثر داروهای ضدانعقاد را افزایش دهد. از مصرف هم‌زمان اجتناب شود.
القاکننده‌های قوی آنزیم P-glycoprotein و P-glycoprotein مانند کاربامازپین، فنی‌توئین، فنوباربیتال، پریمیدون و ریفامپین: ممکن است غلظت آپیکسابان را کاهش دهند. از مصرف هم‌زمان اجتناب شود.
گل راعی (هایپریکوم پرفوراتوم): ممکن است غلظت آپیکسابان را کاهش دهد. از مصرف هم‌زمان اجتناب شود.
انزالوتامید: ممکن است غلظت آپیکسابان را کاهش دهد. درصورت امکان از داروی جایگزین استفاده شود. 
مهارکننده‌های قوی آنزیم P-glycoprotein و P-glycoprotein مانند آتازاناویر، سریتینیب، کلاریترومایسین، داروناویر، ایندیناویر، ایتراکونازول، کتوکونازول، لوپیناویر، نلفیناویر، پوساکونازول، ریتوناویر و توکاتینیب: ممکن است غلظت سرمی آپیکسابان را افزایش دهند. تنظیم دوز یا تغییر درمان در نظر گرفته شود. 
ناپروکسن: ممکن است عوارض جانبی آپیکسابان به‌ویژه خونریزی را افزایش دهد. پیش از شروع مصرف هم‌زمان این دو دارو باید ارزیابی جامعی از خطرها و مزایای درمان انجام شود و بیمار از نظر علائم و نشانه‌های خونریزی به‌دقت پایش شود. 
آب گریپ فروت: ممکن است سطوح و اثرات آپیکسابان را افزایش دهد. درصورت مصرف هم‌زمان، فرد باید از نظر خونریزی پایش شود. 

آیا مصرف زابانو در بارداری و شیردهی توصیه می‌شود؟
اطلاعات در خصوص ایمنی مصرف داروهای ضدانعقاد خوراکی با عملکرد مستقیم در دوران بارداری ناکافی است، بنابراین، مصرف آپیکسابان در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. 
تا زمانی که اطلاعات ایمنی در دسترس نیست، داروهای ضدانعقاد خوراکی با اثر مستقیم برای استفاده در بیماران شیرده توصیه نمی‌شود. استفاده از یک ضد انعقاد جایگزین ترجیح داده می‌شود.

سؤالات پرتکرار
1-    در صورت قطع زابانو چه اتفاقی می‌افتد؟
پیش از قطع زابانو با پزشک مشورت شود. درصورت قطع زابانو، انعقاد خون طی 1 تا 2 روز به وضعیت قبل از شروع درمان بازمی‌گردد. این موضوع به معنی افزایش خطر مشکلات جدی مانند سکته مغزی، DVT یا PE است. 

2-    در صورت فراموشی مصرف زابانو چه باید کرد؟
دوز فراموش‌شده باید هر چه سریع‌تر مصرف شود. اگر زمان مصرف دوز بعدی رسیده، دوز فراموش‌شده کنار گذاشته شود و از مصرف دو دوز با هم اجتناب شود. 

3-    زابانو بهتر است چگونه مصرف شود؟
زابانو را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد. 

زابانو 5 میلی گرم را در این صفحه مشاهده فرمائید