فلیبانسرین (بر اساس FDA، ISSWSH، ACOG و مطالعات بالینی جدید) دارویی است که عمدتاً برای درمان اختلالات میل جنسی در زنان توسعه یافته است. در حال حاضر تنها یک اندیکاسیون رسمی مورد تأیید دارد، اما در سالهای اخیر کاربردهای خارج از برچسب متعددی نیز مورد بررسی قرار گرفتهاند.
موارد مصرف تأییدشده (On-label)
1. اختلال کمفعالی میل جنسی اکتسابی و منتشر در زنان پیش از یائسگی
کاهش یا فقدان پایدار میل جنسی که:
- قبلاً وجود نداشته باشد (اکتسابی)
- در تمام موقعیتها و با تمام شرکا مشاهده شود (منتشر یا Generalized)
- موجب ناراحتی و رنج روانی بیمار (Sexual Distress) شود
کاربرد بالینیاین شایعترین و مهمترین اندیکاسیون فلیبانسرین است.
بیماران معمولاً با شکایات های ذیل مراجعه می کنند:
- کاهش تمایل به فعالیت جنسی
- کاهش افکار و فانتزیهای جنسی
- کاهش آغازگری رابطه جنسی
- نارضایتی از وضعیت فعلی
جایگاه درمانیتنها اندیکاسیون مورد تأیید FDA برای فلیبانسرین است و در اغلب راهنماهای بینالمللی به عنوان گزینه درمان دارویی خط اول مطرح میشود.
موارد مصرف خارج از برچسب (Off-label)2. اختلال کمفعالی میل جنسی در زنان یائسه
بسیاری از زنان پس از یائسگی دچار کاهش میل جنسی میشوند.
مطالعات نشان دادهاند که فلیبانسرین میتواند در برخی از این بیماران موارد ذیل را بهبود بخشد:
- افزایش علاقه جنسی
- بهبود رضایت جنسی
- کاهش Distress جنسی
جایگاه بالینیدر برخی مراکز تخصصی سلامت جنسی زنان مورد استفاده قرار میگیرد اما هنوز تأیید رسمی FDA برای این اندیکاسیون وجود ندارد.
قدرت شواهد : متوسط
3. اختلال عملکرد جنسی ناشی از داروهای ضدافسردگی
یکی از شایعترین عوارض داروهای SSRI و SNRI عبارت است از:
- کاهش میل جنسی
- اختلال برانگیختگی
- تأخیر ارگاسم
فلیبانسرین در برخی مطالعات برای بیمارانی که دچار کاهش میل جنسی ناشی از مصرف ضدافسردگیها شدهاند بررسی شده است.
کاربرد احتمالی در بیمارانی که:
- افسردگی کنترل شده دارند
- کاهش میل جنسی پس از شروع SSRI ایجاد شده است
ممکن است مدنظر قرار گیرد.
قدرت شواهد :کم تا متوسط
4. اختلال علاقه و برانگیختگی جنسی زنان
در DSM-5 اختلال علاقه و برانگیختگی جنسی زنان شامل مجموعهای از علائم است:
- کاهش علاقه به فعالیت جنسی
- کاهش تحریکپذیری جنسی
- کاهش پاسخ به محرکهای جنسی
در بیمارانی که مؤلفه کاهش میل جنسی غالب باشد، گاهی فلیبانسرین استفاده میشود.
جایگاه بالینیکاربرد تخصصی و انتخابی دارد.
قدرت شواهد: محدود
5. کاهش میل جنسی در مردان
اگرچه فلیبانسرین برای زنان طراحی شده است، چند مطالعه کوچک استفاده از آن را در مردان بررسی کردهاند.
کاربرد احتمالیمردانی که:
- کاهش میل جنسی بدون علت هورمونی دارند
- اختلال نعوظ ندارند ولی علاقه جنسی کاهش یافته است
وضعیت فعلیشواهد کافی برای توصیه بالینی وجود ندارد.
قدرت شواهد: ضعیف
6. اختلال ارگاسم زنان
برخی زنان با وجود میل و برانگیختگی مناسب، در رسیدن به ارگاسم مشکل دارند.
مطالعات محدودی نشان دادهاند که بعضی بیماران بهبود نسبی را تجربه میکنند.
نکته:این کاربرد بر اساس شواهد بسیار محدود است و توصیه روتین نمیشود.
قدرت شواهد: بسیار ضعیف
7. اختلال میل جنسی موقعیتی
کاهش میل جنسی:
- با شریک خاص
- در شرایط خاص
- یا در موقعیتهای مشخص
کاربرد احتمالیبرخی متخصصان در موارد منتخب از فلیبانسرین استفاده میکنند.
نکته:برخلاف اندیکاسیون تأییدشده، این بیماران دچار HSDD منتشر (Generalized) نیستند.
قدرت شواهد: ضعیف
8. کاهش میل جنسی مرتبط با برخی بیماریهای مزمن
در برخی مطالعات کوچک، استفاده از فلیبانسرین در این بیماران بررسی شده است:
- دیابت
- بیماریهای مزمن درد
- برخی اختلالات نورولوژیک
وضعیت فعلی
شواهد برای توصیه بالینی کافی نیست.
قدرت شواهد: بسیار محدود
کاربردهایی که توصیه نمیشوند
افزایش میل جنسی در افراد سالم
فلیبانسرین برای: موارد ذیل تایید نشده است
- افزایش عملکرد جنسی طبیعی
- افزایش لذت جنسی افراد سالم
- افزایش تعداد ارگاسم در افراد بدون اختلال
- اختلال نعوظ مردان(فلیبانسرین درمان اختلال نعوظ نیست و جایگزین داروهایی مانند Sildenafil و Tadalafil نمیشود.
