اینفلکسی مب چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف اینفلکسی مب

موارد مصرف تایید شده
تجویز اینفلکسی مب در شرایط بالینی زیر مورد تایید مراجع دارویی معتبر بین‌المللی است:

آرتریت روماتوئید

• این دارو به همراه متوترکسات برای کاهش علائم، مهار پیشرفت آسیب‌های ساختاری و بهبود عملکرد فیزیکی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید فعال با شدت متوسط تا شدید که پاسخ ناکافی به داروهای ضد روماتیسمی اصلاح‌کننده بیماری داشته‌اند، تجویز می‌شود.

بیماری کرون

• برای کاهش علائم بالینی و القا و حفظ بهبودی بالینی در بیماران بزرگسال و کودکان بالای 6 سال مبتلا به بیماری کرون فعال با شدت متوسط تا شدید که پاسخ مناسبی به درمان‌های رایج دریافت نکرده‌اند. همچنین در درمان بیماری کرون فیستولیزان جهت کاهش تعداد فیستول‌های ترشحی کاربرد دارد.

کولیت اولسراتیو

• جهت القا و حفظ بهبودی بالینی و التیام مخاطی، کاهش وابستگی به کورتیکواستروئیدها در بیماران بزرگسال و کودکان بالای 6 سال مبتلا به کولیت اولسراتیو فعال (متوسط تا شدید) که به درمان‌های متداول پاسخ ناکافی داده‌اند.

اسپوندیلیت انکیلوزان

• برای کاهش علائم و نشانه‌های بیماری در بیماران مبتلا به اسپوندیلیت انکیلوزان فعال.

آرتریت پسوریاتیک

• جهت کاهش علائم، بهبود عملکرد فیزیکی و مهار پیشرفت آسیب‌های ساختاری در بیماران مبتلا به آرتریت پسوریاتیک فعال (می‌تواند به تنهایی یا همراه با متوترکسات استفاده شود).

پسوریازیس پلاکی

• در بیماران بزرگسال مبتلا به پسوریازیس پلاکی مزمن و شدید که کاندید دریافت درمان‌های سیستمیک یا نوردرمانی هستند و شرایط بالینی آن‌ها استفاده از درمان‌های بیولوژیک را ایجاب می‌کند.

موارد مصرف خارج برچسب
بر اساس مطالعات بالینی و شواهد تجربی در مقالات معتبر، اینفلکسی مب در شرایط پیچیده زیر نیز اثربخشی نشان داده و توسط پزشکان متخصص مورد استفاده قرار می‌گیرد:

بیماری بهجت (یوئیت شدید)

• در بیماران مبتلا به بیماری بهجت که دچار درگیری‌های شدید چشمی مانند یوئیت خلفی یا پان‌یوئیت مقاوم به درمان‌های سرکوب‌کننده ایمنی استاندارد هستند، اینفلکسی مب می‌تواند به سرعت التهاب را کنترل کرده و از کاهش بینایی جلوگیری کند.

سارکوئیدوز مقاوم

• در بیماران مبتلا به سارکوئیدوز خارج ریوی یا ریوی پیشرونده که به کورتیکواستروئیدها و سایر داروهای سرکوب‌کننده ایمنی پاسخ نمی‌دهند، به ویژه در موارد درگیری‌های شدید عصبی یا قلبی، استفاده می‌شود.

هیدرادنیت چرکی

• در موارد شدید و مقاوم به درمان‌های آنتی‌بیوتیکی و جراحی، مهارکننده‌های فاکتور نکروز تومور از جمله اینفلکسی مب برای کاهش ندول‌های التهابی و ترشحات چرکی تجویز می‌گردند.

بیماری کاوازاکی مقاوم به درمان

• در کودکان مبتلا به بیماری کاوازاکی که پس از دریافت دوزهای استاندارد ایمونوگلوبولین وریدی همچنان تب‌دار باقی می‌مانند و خطر ایجاد آنوریسم عروق کرونر در آن‌ها بالاست، به عنوان درمان نجات‌بخش کاربرد دارد.

بیماری پیوند علیه میزبان

• در بیماران دریافت‌کننده پیوند سلول‌های بنیادی خونساز که دچار واکنش حاد پیوند علیه میزبان، به ویژه با درگیری شدید گوارشی شده‌اند و به درمان‌های استروئیدی با دوز بالا مقاوم هستند.

مکانیسم اثر اینفلکسی مب

• اینفلکسی مب یک آنتی‌بادی مونوکلونال کایمریک است که با میل ترکیبی بسیار بالا و به صورت اختصاصی به فاکتور نکروز تومور آلفا متصل می‌شود. این اتصال باعث خنثی شدن فعالیت بیولوژیکی این سایتوکاین کلیدی در آبشار التهابی می‌گردد.
• این دارو توانایی اتصال به هر دو فرم محلول و متصل به غشای فاکتور نکروز تومور آلفا را دارد و از تعامل آن با گیرنده‌های سلولی جلوگیری می‌کند. با مهار این مسیر، فرآیندهای التهابی از جمله ارتشاح لکوسیت‌ها، بیان مولکول‌های چسبنده اندوتلیال و ترشح سایر سایتوکاین‌های پیش‌التهابی سرکوب می‌شوند. علاوه بر مهار رقابتی، اینفلکسی مب با اتصال به فرم غشایی این فاکتور، می‌تواند باعث القای مرگ سلولی برنامه‌ریزی شده در سلول‌های فعال ایمنی شود که این امر به کاهش پایدار التهاب در بافت‌های هدف (مانند سینوویوم مفاصل یا مخاط روده) کمک شایانی می‌کند.

فارماکوکینتیک اینفلکسی مب

جذب

• با توجه به تجویز دارو به صورت انفوزیون وریدی، فراهمی زیستی آن 100 درصد است. حداکثر غلظت پلاسمایی دارو بلافاصله پس از اتمام زمان انفوزیون به دست می‌آید و با دوز تجویز شده تناسب مستقیم دارد.

توزیع

• حجم توزیع دارو در مرحله پایدار، عمدتا محدود به فضای عروقی و متناسب با حجم پلاسمای خون بیمار است. این ویژگی نشان‌دهنده توزیع محدود دارو در فضاهای خارج عروقی است، اگرچه در مناطق دارای التهاب شدید، نفوذ بافتی افزایش می‌یابد.

متابولیسم

• کاتابولیسم اینفلکسی مب مشابه با سایر ایمونوگلوبولین‌های درون‌زا است. دارو از طریق سیستم رتیکولواندوتلیال و به واسطه تخریب پروتئولیتیک به پپتیدهای کوچک و اسیدهای آمینه تجزیه می‌شود. این فرآیند کاملا مستقل از سیستم آنزیم‌های سیتوکروم کبدی است و تداخلات دارویی متابولیک کلاسیک ایجاد نمی‌کند.

دفع و نیمه عمر

•  نیمه عمر حذف نهایی این دارو متغیر بوده و در اکثر اندیکاسیون‌های بالینی بین 7 تا 12 روز (با میانگین تقریبی 888 تا 9.5 روز) برآورد می‌شود.

عوامل موثر بر پاکسازی دارو

• کلیرانس دارو تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارد. تشکیل آنتی‌بادی‌های ضد دارو یکی از مهم‌ترین عواملی است که به شدت سرعت پاکسازی را افزایش داده و نیمه عمر دارو را کوتاه می‌کند که این امر می‌تواند منجر به از دست رفتن پاسخ بالینی شود. علاوه بر این، عواملی مانند بار التهابی بالا، توده بدنی و غلظت پایین آلبومین سرم نیز می‌توانند کلیرانس دارو را تسریع کنند. تجویز همزمان داروهای سرکوب‌کننده ایمنی مانند متوترکسات با کاهش تولید آنتی‌بادی‌های ضد دارو، به حفظ غلظت درمانی اینفلکسی مب در سرم کمک می‌کند.

منع مصرف اینفلکسی مب

موارد منع مصرف در بیماری‌های زمینه‌ای
استفاده از اینفلکسی مب در شرایط بالینی زیر دارای منع مصرف قطعی یا نسبی شدید است:

نارسایی قلبی

• مصرف این دارو در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی متوسط تا شدید (کلاس سه و چهار بر اساس طبقه‌بندی انجمن قلب نیویورک) در دوزهای بالاتر از 555 میلی‌گرم بر کیلوگرم ممنوع است. این دارو می‌تواند منجر به تشدید علائم نارسایی قلبی و افزایش مرگ و میر در این گروه از بیماران شود.

عفونت‌های فعال و شدید

• تجویز این دارو در بیماران دارای عفونت‌های فعال، عفونت‌های موضعی شدید، سپسیس، سل فعال و سایر عفونت‌های فرصت‌طلب مطلقاً ممنوع است. پیش از شروع درمان، غربالگری دقیق برای سل نهفته الزامی است.

حساسیت مفرط

• وجود سابقه آنافیلاکسی یا واکنش‌های حساسیت مفرط شدید به اینفلکسی مب، سایر پروتئین‌های موشی یا هر یک از مواد جانبی موجود در فرمولاسیون دارو، از موارد منع مصرف قطعی است.

بیماری‌های دمیلینه کننده

• در بیماران با سابقه اختلالات دمیلینه کننده سیستم عصبی مرکزی (مانند ام اس) باید از مصرف این دارو اجتناب شود یا با احتیاط بسیار شدید و در نظر گرفتن خطرات ارزیابی گردد.

موارد منع مصرف و احتیاط در بارداری و شیردهی

دوران بارداری

• اینفلکسی مب می‌تواند از جفت عبور کند، به ویژه در سه ماهه سوم بارداری. اگرچه شواهد قطعی مبنی بر ناهنجاری‌های ساختاری جنین وجود ندارد، اما نوزادانی که در دوران جنینی در معرض این دارو بوده‌اند، ممکن است تا 6 ماه پس از تولد، سطوح قابل تشخیصی از دارو را در خون خود داشته باشند. تجویز واکسن‌های زنده به این نوزادان تا حداقل 6 ماهگی به دلیل خطر عفونت‌های منتشر اکیداً ممنوع است. مصرف این دارو در بارداری تنها در صورت نیاز بالینی واضح و با در نظر گرفتن خطرات سرکوب ایمنی نوزاد باید صورت گیرد.

دوران شیردهی

• دارو به میزان بسیار ناچیزی در شیر مادر ترشح می‌شود. از آنجا که این دارو یک پروتئین است و انتظار می‌رود در دستگاه گوارش شیرخوار تجزیه شود، جذب سیستمیک آن در نوزاد حداقل است. با این حال، تصمیم‌گیری برای ادامه شیردهی یا مصرف دارو باید با در نظر گرفتن اهمیت دارو برای مادر و پایش دقیق شیرخوار از نظر بروز عفونت انجام شود.

موارد منع مصرف و هشدارها در کودکان

محدودیت سنی

• ایمنی و اثربخشی اینفلکسی مب در کودکان زیر 6 سال برای بیماری‌هایی نظیر کرون یا کولیت اولسراتیو به طور کامل اثبات و تایید نشده است و به صورت روتین توصیه نمی‌گردد.

خطر بدخیمی‌ها

• یکی از جدی‌ترین هشدارها در جمعیت کودکان، نوجوانان و جوانان دریافت‌کننده این دارو، افزایش خطر بروز بدخیمی‌ها از جمله لنفوم سلول تی هپاتواسپلنیک است. این نوع لنفوم نادر اما بسیار تهاجمی و کشنده است و غالباً در بیماران مبتلا به بیماری‌های التهابی روده که به صورت همزمان تحت درمان با داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی قرار داشته‌اند، گزارش شده است.

واکسیناسیون

• تمامی کودکان باید پیش از شروع درمان با اینفلکسی مب، برنامه واکسیناسیون خود را تکمیل کنند. تجویز واکسن‌های زنده در حین درمان با این دارو در کودکان ممنوع است.

عوارض جانبی اینفلکسی مب

عفونت‌ها و سیستم ایمنی
مهم‌ترین نگرانی بالینی در مصرف این دارو، افزایش خطر عفونت‌ها و تغییرات ایمونولوژیک است:

• عفونت‌های مجاری تنفسی فوقانی: 15% تا 32%
• تشکیل آنتی‌بادی‌های ضد هسته‌ای: 34% تا 52%
• تشکیل آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده ضد دارو: 10% تا 17%
• سینوزیت: 14%
• فارنژیت: 8% تا 12%
• برونشیت: 10%
• عفونت مجاری ادراری: 8%
• عفونت‌های قارچی و سل: کمتر از 1% (اما به دلیل شدت عارضه، از اهمیت بالینی بسیار بالایی برخوردار است)

عوارض مرتبط با انفوزیون

واکنش‌های حین یا بلافاصله پس از تزریق وریدی بسیار شایع هستند و نیازمند پیش‌دارو یا تنظیم سرعت تزریق می‌باشند:

• واکنش‌های کلی مرتبط با انفوزیون: 16% تا 20%
• تب مرتبط با تزریق: 7%
• لرز مرتبط با تزریق: 5%

دستگاه گوارش

عوارض گوارشی در طول درمان با شیوع نسبتاً بالایی گزارش شده‌اند:

• تهوع: 16% تا 21%
• اسهال: 12% تا 19%
• درد شکمی: 11% تا 12%
• سوء هاضمه: 10%
• استفراغ: 9%

سیستم عصبی مرکزی و عمومی

علائم سیستمیک و عصبی از جمله شکایات شایع بیماران در دوره‌های اولیه درمان است:

• سردرد: 18% تا 23%
• خستگی، ضعف و بیحالی: 8% تا 11%
• درد مزمن: 8% تا 9%
• سرگیجه: 8%
• بی‌خوابی: 6%

پوست و بافت زیرجلدی

تظاهرات پوستی ممکن است نشان‌دهنده واکنش‌های آلرژیک خفیف یا عوارض خودایمنی متناقض باشند:

• بثورات پوستی: 5% تا 11%
• خارش: 7%
• تعریق بیش از حد: 3%
• خشکی پوست: 3%

سیستم اسکلتی عضلانی

• درد مفاصل: 8%
• کمردرد: 8%
• درد عضلانی: 5%

سیستم قلبی عروقی

• افزایش فشار خون: 7%
• گرگرفتگی: 5%
• افت فشار خون: 2% تا 3%

کبد و مجاری صفراوی

• افزایش آنزیم‌های کبدی (آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز): 3% تا 5% (نیاز به پایش دوره‌ای عملکرد کبد در طول درمان وجود دارد)

سیستم تنفسی

• سرفه: 12%
• تنگی نفس: 6%

توجه بالینی: درصدهای ذکر شده بازتاب‌دهنده میانگین شیوع در کارآزمایی‌های بالینی مختلف برای اندیکاسیون‌های متفاوت (نظیر آرتریت روماتوئید، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و پسوریازیس) است. میزان دقیق بروز هر عارضه ممکن است بر اساس دوز تجویزی دارو، بیماری زمینه‌ای، داروهای مصرفی همزمان (مانند متوترکسات یا کورتیکواستروئیدها) و مدت زمان پیگیری بیمار متغیر باشد.

تداخلات دارویی اینفلکسی مب

مشخصات کلی تداخلات:

• تشدید اثرات سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

1. در صورت مصرف همزمان با داروهای با پنجره درمانی باریک با احتیاط مصرف شود؛
2. شرایط التهابی مزمن می‌تواند تشکیل آنزیم‌های متابولیزه کننده را تغییر دهد؛
3. درمان با داروهای تعدیل‌کننده سیستم ایمنی می‌تواند این اثر را وارونه کند و در نتیجه در سطوح داروهایی که همزمان با آن‌ها مصرف می‌شوند، تغییر ایجاد نماید.

تداخلات رده X (پرهیز):

آباتاسپت، آناکینرا، ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، بلیمومب، داروهای بیولوژیک ضد پسوریازیس، داروهای بیولوژیک ضد روماتیسم تعدیل‌کننده بیماری (DMARD)، کاناکینومب، سرتولیزومب پگول، کلادریبین، ناتالیزومب، پیمکرولیموس، ریلوناسپت، تاکرولیموس (موضعی)، توسیلیزومب، واکسن (زنده)، ودولیزومب

کاهش اثرات داروها توسط اینفلکسی‌مب:

ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، تست پوستی کوکسیدیوئید ایمیت، نیوولومب، پیدوتیمود، سیپولوسل تی، واکسن آبله و آبله میمونی (زنده)، ترتوموتید، واکسن (زنده) / غیرفعال شده

کاهش اثرات اینفلکسی‌مب توسط داروها:

اکیناسه

افزایش اثرات داروها توسط اینفلکسی‌مب:

آباتاسپت، آناکینرا، آزاتیوپورین، داروهای بیولوژیک ضد روماتیسم تعدیل‌کننده بیماری (DMARD)، کاناکینومب، سرتولیزومب پگول، فینگولیمود، لفلونامید، ناتالیزومب، اوزانیمود، ریلوناسپت، سیپونیمود، آنالوگ‌های تیوپورین ها، واکسن (زنده)، ودولیزومب

افزایش اثرات اینفلکسی‌مب توسط داروها:

بلیمومب، کلادریبین، دنوزومب، اینبلیزومب، اوکرلیزومب، پیمکرولیموس، روفلومیلاست، تاکرولیموس (موضعی)، توسیلیزومب، تراستوزومب

تداخلات دارویی اینفلکسی مب و مدیریت بالینی
مصرف همزمان این دارو با برخی ترکیبات دارویی می‌تواند منجر به تغییرات فارماکوکینتیک یا تشدید عوارض جانبی (به ویژه سرکوب سیستم ایمنی) گردد. تداخلات کلیدی به شرح زیر است:

واکسن‌های زنده ضعیف شده

• مانند ب ث ژ، واکسن فلج اطفال خوراکی، سرخک، اوریون، سرخجه، تب زرد و آبله مرغان
• تداخل منع مصرف مطلق. تجویز واکسن‌های زنده در بیماران تحت درمان با این دارو به دلیل خطر بروز عفونت‌های منتشر و کشنده، اکیداً ممنوع است. واکسیناسیون باید پیش از شروع درمان تکمیل گردد یا حداقل دوازده هفته پس از آخرین دوز دارو انجام شود.

آناکینرا

• تداخل شدید (منع مصرف). استفاده همزمان باعث افزایش قابل توجه خطر عفونت‌های جدی و نوتروپنی شدید می‌شود، بدون آنکه مزیت بالینی اضافه‌ای برای بیمار به همراه داشته باشد.

آباتاسپت

• تداخل شدید (منع مصرف). ترکیب این دو دارو خطر عفونت‌های تنفسی و سیستمیک را به شدت افزایش می‌دهد و در پروتکل‌های درمانی توصیه نمی‌شود.

سایر داروهای بیولوژیک هدفمند

• مانند توسیلیزومب، ناتالیزومب، ودولیزومب، ریتوکسیمب
• تداخل ماژور. استفاده همزمان با سایر آنتی‌بادی‌های مونوکلونال سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، ریسک عفونت‌های فرصت‌طلب را به صورت تصاعدی بالا می‌برد و باید از آن اجتناب کرد.

داروهای دارای شاخص درمانی باریک با متابولیسم آنزیم‌های سیتوکروم پی چهارصد و پنجاه

• مانند وارفارین، تئوفیلین، سیکلوسپورین
• تداخل نیازمند پایش. سیتوکین‌های پیش‌التهابی باعث سرکوب آنزیم‌های کبدی می‌شوند. شروع درمان با اینفلکسی مب و مهار التهاب، می‌تواند بیان و فعالیت آنزیم‌های سیتوکروم را به حالت طبیعی بازگرداند. این پدیده منجر به افزایش سرعت متابولیسم و کاهش غلظت خونی این داروها می‌شود. پایش دقیق سطح خونی داروهای مذکور و تنظیم دوز آن‌ها الزامی است.

داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

• مانند متوترکسات، آزاتیوپرین، مرکاپتوپورین
• تداخل دوگانه. اگرچه تجویز همزمان این داروها با اینفلکسی مب برای کاهش تولید آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده ضد دارو بسیار رایج و مفید است، اما این ترکیب ریسک بدخیمی‌ها (به ویژه لنفوم سلول تی هپاتواسپلنیک) و عفونت‌های شدید را افزایش می‌دهد و نیازمند پایش مستمر بالینی و آزمایشگاهی است.

تداخل با غذا
با توجه به اینکه این دارو منحصراً به صورت انفوزیون داخل وریدی در مراکز درمانی تجویز می‌شود، هیچ‌گونه تداخل فارماکوکینتیک (در فاز جذب) با مواد غذایی ندارد. مصرف غذا پیش از تزریق، حین آن یا پس از آن بلامانع است و تاثیری بر فراهمی زیستی یا اثربخشی دارو نخواهد داشت.

تداخل در آزمایشات پاراکلینیکی و تشخیصی
استفاده از اینفلکسی مب می‌تواند تفسیر برخی از تست‌های آزمایشگاهی را با چالش مواجه کند. آگاهی پزشک از این موارد برای جلوگیری از تشخیص‌های اشتباه ضروری است:

تست‌های غربالگری بیماری سل (تست پوستی توبرکولین و سنجش آزادسازی اینترفرون گاما)

• سرکوب شدید فاکتور نکروز تومور آلفا می‌تواند منجر به بروز نتایج منفی کاذب در این آزمایش‌ها شود. به همین دلیل، انجام دقیق غربالگری سل نهفته باید حتماً پیش از آغاز درمان با این دارو انجام پذیرد.

آزمایش‌های مارکرهای التهابی (پروتئین واکنش‌گر سی و سرعت رسوب گلبول‌های قرمز)

• این دارو می‌تواند حتی در حضور عفونت‌های باکتریایی یا قارچی جدی، از افزایش مارکرهای التهابی حاد جلوگیری کند و نتایج آزمایش را در محدوده طبیعی نگه دارد. پزشک نباید برای رد وجود عفونت، صرفاً به طبیعی بودن این مارکرها تکیه کند.

آزمایش آنتی‌بادی ضد هسته‌ای و آنتی‌بادی ضد دی‌ان‌ای دو رشته‌ای

• درمان مستمر می‌تواند باعث مثبت شدن کاذب این فاکتورهای خودایمنی در سرم خون بیمار شود که در موارد نادری با تظاهرات بالینی سندرم شبه لوپوس همراه است.

آزمایش‌های انعقادی

• گزارش‌های بالینی معدودی نشان می‌دهند که این دارو ممکن است با برخی از معرف‌های آزمایشگاهی تداخل کرده یا با القای آنتی‌بادی‌های ضد فسفولیپید، باعث طولانی شدن کاذب زمان ترومبوبلاستین نسبی فعال شده گردد، بدون آنکه بیمار دچار اختلال خونریزی‌دهنده بالینی باشد.

هشدار ها اینفلکسی مب

هشدارهای بالینی جامع و کاربردی
تجویز اینفلکسی مب با خطرات بالقوه جدی همراه است که نیازمند پایش دقیق بالینی و آزمایشگاهی است:

خطر عفونت‌های جدی (هشدار کادر سیاه)

• بیمارانی که با این دارو درمان می‌شوند، در معرض خطر بالای ابتلا به عفونت‌های جدی، از جمله سپسیس، سل فعال، عفونت‌های قارچی مهاجم و سایر عفونت‌های فرصت‌طلب هستند. پیش از شروع درمان، غربالگری دقیق بیماران از نظر ابتلا به سل نهفته با استفاده از تست‌های پوستی یا خونی الزامی است. در صورت بروز عفونت جدی در طول درمان، مصرف دارو باید فورا قطع شود.

خطر بدخیمی‌ها (هشدار کادر سیاه)

• افزایش بروز لنفوم و سایر بدخیمی‌ها در کودکان و بزرگسالان تحت درمان با مهارکننده‌های فاکتور نکروز تومور گزارش شده است. لنفوم سلول تی هپاتواسپلنیک، که یک نوع نادر و کشنده از لنفوم است، عمدتا در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده که به صورت همزمان از داروهای سرکوب‌کننده ایمنی استفاده می‌کردند، مشاهده شده است. خطر بروز سرطان‌های پوست غیر ملانومی نیز وجود دارد و معاینات دوره‌ای پوست توصیه می‌شود.

واکنش‌های حساسیت مفرط و انفوزیون

• واکنش‌های حاد انفوزیون از جمله آنافیلاکسی ممکن است در حین یا بلافاصله پس از تزریق رخ دهد. در صورت بروز واکنش شدید، انفوزیون باید بلافاصله متوقف شده و درمان‌های اورژانسی آغاز گردد. همچنین، واکنش‌های تاخیری حساسیت مفرط (شبیه به بیماری سرم) ممکن است پس از 3 تا 12 روز از تجویز دارو بروز کند.

سمیت کبدی

• موارد نادری از نارسایی حاد کبدی، هپاتیت خودایمنی و زردی، که برخی از آن‌ها منجر به پیوند کبد یا مرگ شده‌اند، گزارش شده است. پایش منظم آنزیم‌های کبدی ضروری است.

اختلالات دمیلینه کننده سیستم عصبی

• بروز یا تشدید علائم بالینی و رادیوگرافیک اختلالات دمیلینه کننده سیستم عصبی مرکزی (مانند مولتیپل اسکلروزیس و نوریت اپتیک) و محیطی (مانند سندرم گیلن باره) با مصرف این دارو مرتبط است.

عوارض هماتولوژیک

• موارد نادری از پان سیتوپنی، لکوپنی، نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی گزارش شده است. به بیماران باید آموزش داده شود که در صورت بروز علائم عفونت، خونریزی یا رنگ‌پریدگی، فورا به پزشک مراجعه کنند.

سندرم شبه لوپوس

• ایجاد اتوآنتی‌بادی‌ها و به ندرت سندرم بالینی شبه لوپوس ممکن است رخ دهد. در صورت بروز این سندرم، قطع دارو الزامی است که معمولا با قطع دارو علائم برطرف می‌شوند.

مسمومیت اینفلکسی مب و مدیریت درمان

علائم و نشانه‌های مسمومیت

• در کارآزمایی‌های بالینی، دوزهای منفرد تا 20 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن بدون ایجاد اثرات سمی حاد و مستقیم تجویز شده‌اند. با توجه به ماهیت دارو که یک آنتی‌بادی مونوکلونال است، اوردوز به شکل مسمومیت کلاسیک کمتر محتمل است، اما ممکن است خطر بروز عوارض جانبی وابسته به دوز، به ویژه خطر عفونت‌های شدید و واکنش‌های مربوط به انفوزیون را افزایش دهد.

پروتکل درمان مسمومیت

هیچ پادزهر اختصاصی برای اوردوز اینفلکسی مب وجود ندارد. در صورت تجویز دوز بیش از حد، اقدامات زیر توصیه می‌شود:

• توقف فوری انفوزیون در صورت مشاهده واکنش‌های حاد.
• پایش دقیق و مستمر بیمار از نظر بروز هرگونه علائم و نشانه‌های واکنش‌های جانبی یا عفونت.
• ارائه درمان‌های حمایتی و علامتی مناسب بر اساس تظاهرات بالینی بیمار (مانند تجویز آنتی‌هیستامین‌ها، کورتیکواستروئیدها یا اپی‌نفرین در صورت بروز واکنش‌های آلرژیک شدید).
• پیگیری آزمایشگاهی و بالینی طولانی‌مدت به دلیل نیمه عمر طولانی دارو.

توصیه های دارویی اینفلکسی مب

توصیه‌های دارویی جهت آموزش به بیمار (توسط پزشک معالج)
ارتباط موثر پزشک با بیمار و آگاه‌سازی وی از علائم هشداردهنده، نقش کلیدی در کاهش موربیدیته ناشی از عوارض جانبی این دارو دارد. پزشک موظف است موارد زیر را به بیمار آموزش دهد:

گزارش فوری علائم عفونت

• به بیمار تاکید کنید که این دارو سیستم ایمنی را تضعیف می‌کند. در صورت بروز هرگونه علائم عفونت مانند تب بالای 38 درجه سانتی‌گراد، لرز، سرفه مداوم، کاهش وزن بدون دلیل، تعریق شبانه، سوزش ادرار یا زخم‌های پوستی، باید فورا به پزشک مراجعه کند.

پرهیز از واکسیناسیون زنده

• بیمار باید مطلع باشد که در طول درمان و حداقل تا 12 هفته پس از آخرین دوز دارو، نباید هیچ‌گونه واکسن زنده‌ای دریافت کند. همچنین باید از تماس نزدیک با افرادی که به تازگی واکسن زنده دریافت کرده‌اند، خودداری نماید.

علائم واکنش‌های حین تزریق و حساسیت تاخیری

• بیمار را از احتمال بروز واکنش‌های حین تزریق (تنگی نفس، برافروختگی، لرز، درد قفسه سینه) آگاه کنید. همچنین به وی آموزش دهید که واکنش‌های تاخیری (شبیه به بیماری سرم) ممکن است 3 تا 12 روز پس از تزریق با علائمی نظیر درد مفاصل، تب و بثورات پوستی بروز کند.

علائم نارسایی قلبی

• در صورت بروز تنگی نفس جدید یا تشدید شده، تورم در مچ پا یا ساق پا، و افزایش وزن ناگهانی، بیمار باید بلافاصله وضعیت را گزارش دهد.

هشدار سمیت کبدی

• علائم نارسایی یا آسیب کبدی شامل زردی پوست یا چشم‌ها، ادرار تیره قهوه‌ای رنگ، خستگی شدید و درد در قسمت فوقانی و سمت راست شکم باید به سرعت پیگیری شوند.

تظاهرات عصبی و خونی

• بیمار را توجیه کنید تا در صورت مشاهده بی‌حسی، گزگز اندام‌ها، تغییرات بینایی، ضعف (علائم دمیلینه شدن) یا کبودی و خونریزی غیرطبیعی و رنگ‌پریدگی شدید (علائم اختلالات خونی)، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کند.

خطر بدخیمی‌ها

• به بیمار اطلاع دهید که خطر بروز برخی سرطان‌ها از جمله سرطان پوست افزایش می‌یابد و معاینات دوره‌ای پوست ضروری است.

توصیه‌های دارویی و بالینی مخصوص پزشکان (مدیریت درمان)
تجویز این آنتی‌بادی مونوکلونال نیازمند رعایت پروتکل‌های دقیق بالینی و پایش‌های مستمر است:

غربالگری‌های الزامی پیش از شروع درمان:

• بیماری سل: غربالگری دقیق برای سل فعال و نهفته با استفاده از تست پوستی توبرکولین یا سنجش آزادسازی اینترفرون گاما و در صورت لزوم رادیوگرافی قفسه سینه الزامی است. در صورت مثبت بودن تست سل نهفته، پیش از شروع اینفلکسی مب، باید درمان پروفیلاکسی ضد سل آغاز گردد.
• هپاتیت ویروسی: غربالگری هپاتیت بی پیش از شروع درمان ضروری است. خطر فعال شدن مجدد ویروس هپاتیت بی در ناقلین مزمن بسیار بالاست.

مدیریت و پایش حین انفوزیون:

• دارو باید حتما در مراکزی با تجهیزات کامل احیای قلبی ریوی تجویز شود.
• تزریق وریدی باید به آهستگی و در مدت زمان حداقل 2 ساعت انجام گیرد (مگر در پروتکل‌های خاص و تایید شده برای تزریق سریع‌تر در بیماران با تحمل قبلی).
• جهت کاهش واکنش‌های انفوزیون، تجویز پیش‌دارو شامل آنتی‌هیستامین‌ها، استامینوفن و در صورت لزوم کورتیکواستروئیدها پیش از شروع تزریق به شدت توصیه می‌شود.
• بیمار باید در حین تزریق و حداقل به مدت 1 تا 2 ساعت پس از اتمام انفوزیون از نظر بروز واکنش‌های حاد تحت نظر دقیق کادر درمان باشد.

ملاحظات در نارسایی قلبی

• تجویز این دارو در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی متوسط تا شدید (کلاس III یا IV) با دوزهای بالاتر از 5 میلی‌گرم بر کیلوگرم ممنوع است. در بیماران با نارسایی قلبی خفیف باید با احتیاط فراوان و پایش دقیق اکوکاردیوگرافی مصرف شود.

پایش آزمایشگاهی دوره‌ای

• انجام آزمایش‌های شمارش کامل سلول‌های خونی، بررسی آنزیم‌های کبدی و ارزیابی عملکرد کلیوی در فواصل منظم درمانی ضروری است.

ارزیابی خطر بدخیمی‌ها

• بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده که تحت درمان ترکیبی اینفلکسی مب و داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی (مانند آزاتیوپرین یا مرکاپتوپورین) هستند، در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به لنفوم سلول تی هپاتواسپلنیک قرار دارند. ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان در تجویز درمان‌های ترکیبی، به ویژه در مردان جوان، بر عهده پزشک معالج است.

مدیریت قطع درمان

• در صورت بروز عفونت‌های جدی و سیستمیک، واکنش‌های آنافیلاکتیک شدید، لوپوس دارویی، یا بروز تظاهرات بالینی دمیلینه شدن سیستم عصبی مرکزی، درمان با این دارو باید فورا و برای همیشه متوقف شود.